Балиқчи ҳокими президентдан узр сўради ва туманни «қизил» ҳудудлар рўйхатидан олиб чиқиш бўйича режани тақдим этди

4 октябрь куни Андижон вилоятининг Балиқчи туманида Халқ депутатлари туман кенгашининг тўққизинчи сессияси бўлиб ўтди ва унда Сенат раиси Танзила Норбоева ҳамда туман ҳокими Жасурбек Абдурайимов иштирок этди. Kun.uz мухбири хабар қилишича, ҳоким туманни 2020-2021 йилларда комплекс ижтимоий-иқтисодий ривожлантириш орқали «қизил» ҳудудлар қаторидан чиқариш бўйича «йўл харитаси» тақдимотини ўтказди. Шунингдек, йўл қўйилган камчиликлар учун президентдан узр сўради. Сўнгра секторлар раҳбарлари ҳисобот беришди ва депутатларнинг саволларига жавоблар қайтарилди.

Танзила Норбоева «йўл харитаси»да кўзга ташланиб турган камчиликларга тўхталиб, ўз таклиф ва мулоҳазаларини билдирди.

«Тумандаги депутатларнинг фаоллиги, ўз округидаги муаммолар билан яшаётгани кўриниб турибди. Бироқ бу фаоллик шу пайтгача яхши натижа бермади. Туман «қизил» ҳудудга тушиб қолдими, бу - олиб борилаётган ишлар ҳам, фаоллик ҳам яхши натижа бермаётганидан далолат. Ҳозиргина бир депутат бу ҳолат балки тарғиботни яхши олиб бормаётганимиз, ишимизни етказиб бера олмаётганимиз билан боғлиқдир, деган саволни берди. Лекин бу савол нотўғри. Чунки бу аниқ кўрсаткичлар асосида баҳоланган. Яъни, республикамизда ижтимоий-иқтисодий ривожланиш бўйича туманнинг аҳволи шу. Кўрсаткичлар аниқ. Бу баҳони туман ҳокими ҳам, сектор раҳбарлари ҳам тан олишяпти», деди Танзила Норбоева.

Сессия давомида Балиқчи туманини қайси омиллар «қизил» ҳудудлар рўйхатига тушириб қўйгани борасида ҳам маълумот берилди.

2019 йил якуни бўйича туманда аҳоли жон бошига ҳудудий саноат маҳсулотлари ишлаб чиқариш ҳажми 1 млн 477 минг сўмни ташкил этган (вилоятда 13-ўрин).

Аҳоли жон бошига тўғри келадиган марказлашмаган инвестициялар ҳажми эса 1 млн 471 минг сўмни ташкил этган (вилоятда 10-ўрин).

Шунингдек, аҳоли жон бошига тўғри келадиган экспорт ҳажми 2019 йилда 69 АҚШ долларига тенг бўлган (вилоятда 11-ўрин). Аҳоли бандлиги даражаси ҳам юқори эмас - 9,4 фоиз (вилоятда 8-ўрин). Вақтинча ишлаш учун хорижга кетганларнинг иқтисодий фаол аҳоли умумий сонидаги улуши 24 минг нафарга етиб, вилоятда энг ёмон кўрсаткичлардан бири қайд этилган.

Бунинг устига саноат ишлаб чиқаришнинг экспортга йўналтирилгани кўрсаткичи бўйича 14-ўрин, аҳоли жон бошига истеъмол товарлари ишлаб чиқариш ҳажми (1,2 млн сўм) бўйича 11-ўрин, янги тадбиркорлик субъектларининг ўсишини таъминлаш ҳамда кичик бизнесда янги иш ўринларини яратиш бўйича 16-ўрин қайд этилган.

Шу ва шунга ўхшаш қониқарсиз кўрсаткичлар Балиқчи туманини «қизил» ҳудудга олиб кирган.

«Муаммолар шу ернинг ўзида ўз вақтида ҳал қилиб олинганида туман «қизил» ҳудудга тушиб қолмасди. Бу ерда бизга сабабларини тушунтиришди. Умуман олганда, туманда кўп ишлар қилиняпти. Қилинмаяпти дейиш нотўғри бўлади. Лекин Балиқчи тумани аҳолисининг эҳтиёжлари тўла қондирилаётгани йўқ. Уларнинг саволлари ёки мурожаатларига ҳали тўлиқ ижобий жавоб берилаётгани йўқ», деди Сенат раиси.

«Йўл харитаси»да кўзда тутилган чора-тадбирлар ҳолатни ўнглаш учун етарлими?

Айни пайтда туманда саноат маҳсулотлари ишлаб чиқарувчи 248та корхона мавжуд. Уларнинг тўла қувват билан ишлашини таъминлаш чоралари кўрилмоқда. 2020 йилнинг 6 ой давомида туманда жами 286,2 млрд сўмлик саноат маҳсулотлари ишлаб чиқарилган бўлиб, буни йил якунигача 689,7 млрд сўмга етказиш мўлжалланмоқда.

Шунингдек, 6 ой давомида аҳолига жами 600,9 млрд сўмлик хизматлар кўрсатилди. Хизмат кўрсатиш соҳасида яна 17та янги лойиҳа ишга туширилади.

Аҳоли жон бошига тўғри келадиган экспорт ҳажмини ошириш учун жорий йил якунига қадар 47,4 млн АҚШ доллари миқдоридаги экспорт режасини бажариш чоралари кўрилмоқда. Бунинг учун саноат маҳсулотлари экспорт қилувчи камида 3та корхонани, мева-сабзавот маҳсулотларини экспорт қилувчи камида 4та корхонани экспорт фаолиятига жалб этиш ҳаракати бошланган. Шу билан бирга мавжуд тадбиркорлик субъектларининг халқаро кўргазма ва ярмаркаларда иштирок этишини таъминлаб, экспорт шартномаларини тузишида кўмаклашишга ҳаракат қилинмоқда. Энг муҳими, экспортёр корхоналар фаолиятида юзага келаётган ҳар қандай муаммоларни жойида тезкорлик билан ҳал этишга киришилган.

Аҳоли бандлиги даражасини ошириш учун ҳудудий инвестиция дастури асосида 2020 йилнинг ўзида 373,6 млрд сўмлик 59та лойиҳа амалга оширилиши ҳисобига 1 минг 879та янги иш ўринлари яратилиши кўзда тутилган. Хусусан, йил якунига қадар ҳар ойда 20тадан, жами 60та янги тадбиркорлик субъектларини давлат рўйхатидан ўтказиб, фаолиятини ташкил этиш ҳисобига 221та янги иш ўринлари яратилади.

Бундан ташқари, туманда фаолият кўрсатмаётган 170та корхоналар ишини тиклаш ҳисобига 170 та, 11-синф битирувчиларига банк кредитлари ажратилиши ҳисобига 535та, 9та бўш турган объектлар ҳамда 27та ижтимоий соҳа объектларидаги бўш турган 12,3 гектар ер майдонларини тадбиркорларга бериш ҳисобига 1200та янги иш ўринлари яратиш ҳам «йўл харитаси»га киритилган.

Ишлаш учун вақтинча хорижга кетган 24 минг нафар иқтисодий фаол аҳолининг 60 фоизини қайтариш, бандлигини таъминлаш учун манзилли «йўл харитаси» асосида уларни ишга жойлаштириш чоралари кўрилади.

Меҳнат бозорига кириб келаётган 2568 нафар битирувчиларнинг бандлигини таъминлаш, касб-ҳунарга ўқитиш масканини ташкил этиш орқали 587та уй хўжаликларидаги 3462 нафар аҳолига касб-ҳунар ўргатиш, «Ишга марҳамат» мономарказини ташкил этиш ва 27та касблар йўналишида кичик малакали мутахассисларни тайёрлаш орқали аҳоли бандлигини таъминлаш каби масалалар ҳам қамраб олинган.

«Президентимиз томонидан жорий этилган рейтинг доимий бўлади. Рейтингга қараб «яшиллар»га устама қўшилади. «Сариқлар»га ҳаракатда ёрдам берилиши кўзда тутилган. «Қизиллар»га «сариқлар» қаторига чиқиб олиш учун муддат берилади. Президентимиз агар ҳоким бу ишларни қила олмаса, бутун жамоаси билан кетиши ва ўрнига бошқа ҳоким жамоаси билан келиши кераклиги масаласини қўйди. Бу жудаям адолатли йўл. Чунки ҳамма бир хил бўлиши мумкин эмас. Олдин ҳамма бир хил бўларди. Ҳокимлар ҳам бир хил эди. Эшитаверарди, кетаверарди. Иш қилса қиларди, қилмаса бир-икки гап эшитиб кетаверарди. Энди бундай бўлмайди. Республикамизга кириб келган мана шу янгиликда биринчи масала - раҳбарларнинг масъулиятини ошириш. Иккинчи масала - турли тўсиқларни олиб ташлаш. Учинчиси - агар туманларга ёрдам керак бўлса, ёрдам бериш», деди Танзила Норбоева.

Сессияда «йўл харитаси» асос учун қабул қилинди, лекин унга ўзгартиришлар киритиш учун қайта кўриб чиқилади.

·       Эслатиб ўтамиз, президент қарорига асосан ҳудудларни ижтимоий-иқтисодий ривожлантиришни рейтинг баҳолаш тизими жорий этилган. Шу тизимга кўра, республика бўйича 33та тумандаги аҳвол қониқарсиз баҳоланган ва бу туманлар «қизил» ҳудудлар сифатида белгиланган.