Амалдаги қонунчиликка мувофиқ, дори воситаларининг чегараланган нархлари бор.
Аввало, у ёки бу дори воситаси Ўзбекистонга илк марта импорт қилинганида ёки ишлаб чиқарилганида Фармацевтика агентлигида рўйхатдан ўтказилади. Рўйхатдан ўтказиш вақтида дори воситасининг белгиланган (базавий) нархи шаклланади.
Қонунчилик талабига кўра, улгуржи сотувчилар ўртадаги воситачилар сонидан қатъи назар дори устига 15 фоизгача устама қўйиши мумкин, чакана сотувчилар эса 20 фоизгача. Яъни дори воситаларининг максимал қиммат нархи – бошланғич нархига нисбатан 38 фоизгача деб белгиланади, шу нархдан қиммат сотиш ҳуқуқбузарлик ҳисобланади.
Харидорлар дорихонадан олган чекидаги QR-кодни кешбек олиш мақсадида “Soliq” иловасида сканерлаган пайтда дори воситаси белгиланган чегарадан юқори сотиладигани аниқланса, тизим бу ҳақда автоматик равишда Рақобат қўмитасига хабар юборади. Шунга асосан, дорихоналар маъмурий жавобгарликка тортилади, истеъмолчига эса ортиқча ундирилган пул қайтариб берилади.
Рақобатни ривожлантириш ва истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш қўмитаси бошқарма бошлиғи Элмурод Ҳайитметов Kun.uz'нинг бу жараёнга оид айрим саволларига жавоб берди.
– Истеъмолчи дори сотиб олади ва QR–кодли чекни “Солиқ” иловасида сканер қилади. Шу орқали дори қиммат сотилган бўлса, Pақобат қўмитасига автоматик мурожаат йўлланади. Шундан кейинги босқични тушунтириб берсангиз, истеъмолчиларга пул қандай қайтарилади?
– Чекни сканер қилганда Солиқ қўмитаси базасига маълумот келиб тушади, Солиқ қўмитасининг базаси нархни [автоматик равишда] Фармацевтика тармоғини ривожлантириш агентлиги базасидаги дори нархлари билан (агентлик базасида энг юқори нархлар белгиланган) солиштиради. Шундан кейин у маълумот бизнинг Fair Tech базамизга тушади, шу асосида ўрганиш ишларини амалга оширамиз. Керак бўлса, Бизнес омбудсмандан текширишга рухсат олиб, хўжалик юритувчи субъектга чиқиб текшириш ўтказамиз. Ҳуқуқбузарлик ўз тасдиғини топса, тадбиркор чекланган нархдан қиммат сотгани аниқланса, ортиқча ундирилган пулни истеъмолчига қайтариш чоралари кўрилади.
Ҳаммасини ўрнатилган тартибда комиссия кўриб чиқади. Дорихонанинг эгаси (тадбиркор) истеъмолчига пластик карточкаси бўлса, унга тушириб беради, ёки нақд бўлса, нақд қайтаради. Нақд шаклда қайтарса, бизга тилхатини беради: харид қилган истеъмолчининг паспорт маълумотини кўрсатиб, унга имзо қўйдириб, тилхат олади. Ёки карточка орқали ўтказган бўлса, бизга ундан кўчирмани беради.
Кўп ҳолатларда пластик карта орқали тўловлар амалга ошириляпти. Карта эгасини аниқлаш қийин эмас, шу тартибда бирма бир истеъмолчиларга қайтарилгани назоратини амалга оширамиз
