Трамп Украинага қурол ваъда қилди, аммо уни ким ва қандай етказиб бериши — тушунарсиз

АҚШ президенти Доналд Трамп томонидан эълон қилинган Европа ҳисобидан Украинага қўшимча қурол-яроғ етказиб бериш режаси фақат доиравий бўлиб, батафсил эмас, ким ва қандай қилиб Киевга қурол-яроғ етказиб бериши ҳали ҳам ноаниқ, деб ёзади Reuters манбаларга таяниб.

Украинани қўллаб-қувватлаш ҳақиқатда қанчалик муҳим бўлиши ва ким ва қандай техникани тақдим этиши иттифоқчилар ўртасидаги бўлажак музокараларга боғлиқ бўлади. «Ҳар доимгидек, бундай ҳолатларда иблис деталларда яширинган», – дейди Шимолий Европа давлатларидан бирининг АҚШдаги элчиси агентликка.

Душанба куни НАТО бош котиби Марк Рютте Трамп билан бирга қурол етказиб беришни эълон қиларкан, қурол сотиб олишда иштирок этишга тайёр бўлган олтита давлат – Финландия, Дания, Швеция, Норвегия, Нидерландия ва Канада номларини тилга олди. Шу билан бирга, ушбу икки давлатнинг АҚШдаги элчихоналаридаги юқори мартабали манбалар Reuters агентлигига бу режа ҳақида бевосита эълон пайтида хабар топишганини айтишган. «Гумонимча, маъмурият бу амалда нимани англатишини эндигина англай бошлади», – деди агентликнинг яна бир манбаси.

Асосий масала, деб ёзади Reuters, Украинага Россия ракеталаридан ҳимояланиш учун жуда зарур бўлган Patriot батареяларини ким ва қачон етказиб беришида. Агентлик суҳбатдошларидан бири Германия, Греция, Нидерландия ва Испанияни батареяларни жўнатиш учун «яхши номзодлар» деб атади – уларнинг ҳар бирида бир нечта батарея бор ва бу мамлакатлар ҳозирда ҳеч қандай таҳдидларга дуч келмаяпти. Шу билан бирга, Греция ва Испания аввал ҳам ўз батареяларининг бир қисмини Украинага топширишдан бош тортганди.

Ҳозирда Трамп маъмурияти НАТО захираларини инвентаризация қилиб, амалда қандай қуроллар борлигини аниқламоқда. Шундан сўнг, Оқ уй иттифоқчиларни қандайдир «айирбошлаш» эвазига – масалан, НАТО доирасида ўз захираларини эртароқ тўлдириш эвазига Украинага баъзи қуролларни бепул беришга кўндиришга ҳаракат қилади.

Трамп Рютте билан учрашувда 17 та Patriot тизимини жўнатишга тайёрлигини, баъзилари эса яқин кунларда Украинага етиб боришини айтганди, бироқ, Reuters ёзишича, у қурилмаларнинг ўзини эмас, балки улар учун ракеталарни назарда тутган бўлиши мумкин: кейинроқ Германия мудофаа вазири Борис Писториус бирорта янги Patriot тизими Киевга яқин бир неча ой ичида етиб боришининг имкони йўқлигини айтди.

Трамп иттифоқчилари билан яширин музокараларни давом эттирмоқда, аммо ҳозирча улар «суст» давом этмоқда, дея хулоса қилди Reuters манбаларидан бири: «Ҳозир ҳамма „Биз ёрдам бера оламиз“ демоқда. Бу айнан нимани англатишини эса билмаймиз».

Кремл Украина иттифоқчиларини уни музокараларни давом эттиришга ундашга чақирмоқда

Россия Украинанинг иттифоқчилари унга Москва билан музокараларни давом эттириши учун босим ўтказишини истайди. Бу ҳақда Россия президенти матбуот котиби Дмитрий Песков ҳар кунги брифингда маълум қилди.

«Биз барчани шундай қилишга чақирамиз, бу ҳолатда Қўшма Штатлар - президент Трамп ва унинг жамоасининг воситачилик саъй-ҳаракатлари муҳим ҳисобланади. Ва кўплаб баёнотлар берилди, умидсизлик ҳақида кўп гапирилди, лекин биз, албатта, бунга параллел равишда Украина томонига босим ўтказилаётганига умид қиламиз», – деди у.

Кремл вакилининг фикрича, Ғарбнинг Киевни қўллаб-қувватлаши «тинчликка сигнал эмас, балки урушга, урушни давом эттиришга сигнал сифатида қабул қилинмоқда».

Россия ва Украина уч йил ичида биринчи марта май ойи охири ва июн ойи бошида Истанбулда тўғридан тўғри музокараларнинг икки раундини ўтказди. Ушбу музокараларда, асосан, гуманитар масалалар муҳокама қилинди, шундан сўнг томонлар бир неча марта асирлар ва ҳалок бўлганларнинг жасадларини алмашди. Шунингдек, делегациялар урушни тугатиш шартлари бўйича ўз қарашлари билан меморандумлар алмашди. Июн ойи охирида алмашинувлар якунлангач, музокаралар давом этиши тахмин қилинганди, бироқ бу амалга ошмади.

Россия ТИВ раҳбари Сергей Лавров кеча Украина томонини музокараларни давом эттиришни истамасликда айблади – унинг сўзларига кўра, Москвада июн ойи охирида музокараларнинг учинчи раунди учун аниқ сана таклиф қилинган, аммо бу раунд ўшандан бери Украинанинг ҳеч қандай баёнотларида, уларнинг ғарблик кураторлари уларга берадиган ҳеч қандай маслаҳатларда тилга олинмаган.

Шу кунларда Reuters агентлиги Кремлдаги манбаларига таяниб, Россия президенти Владимир Путин шу пайтгача у билан ҳеч ким жиддий музокаралар бошламаган деб ҳисоблаши ҳақида ёзган эди. Агентлик манбаларига кўра, Путиннинг талаблари бир неча ой олдин, Истанбулдаги музокаралардан олдин илгари сурилган талаблар бўлиб қолмоқда — бу, биринчи навбатда, Россиянинг Украинанинг барча аннекция қилинган ҳудудлари устидан суверенитетини тан олиш ва НАТОнинг шарққа кенгаймаслигини қонуний кафолатлашдир.