Маъмун университетида замонавий илм-фан ва тарих уйғунлиги: инновациядан меросгача ягона макон

Ўзбекистон олий таълим тизимида илм-фан, инновация ва маданий меросни уйғунлаштиришга қаратилган янги ёндашувлар шаклланмоқда. Шу жараёнларда Маъмун университети ҳузурида ташкил этилган “Илмий-тадқиқотлар ва инновацион ривожланиш” маркази ўзининг комплекс тизими ва замонавий инфратузилмаси билан алоҳида ажралиб туради.

Марказ замонавий бинода фаолият юритиб, Буюк Британиядаги Universal World Research Innovation Centre (UWRIC) модели асосида ташкил этилган. Ушбу модел “изланиш — инновация — амалиёт” занжирини яхлит тизим сифатида шакллантиришга хизмат қилади.

Илмдан амалиётгача — ягона тизим

Марказнинг асосий мақсади — профессор-ўқитувчилар, тадқиқотчилар ва талабалар салоҳиятини бирлаштирган ҳолда назарий билимларни инновациялар, патентлар ва амалий ечимларга айлантиришдир.

Бугунги кунда марказ таркибида 19 та бўлим, лаборатория ва симуляция марказлари фаолият юритмоқда. Улар қуйидаги устувор йўналишларни қамраб олади:

• тарих ва маданий мерос тадқиқотлари
• иқтисодиёт ва молия симуляция марказлари
• ахборот технологиялари ва сунъий интеллект
• тиббиёт симуляция марказлари
• психология ва саломатлик
• таълим ва конференция инфратузилмаси

Бу тизим талабаларга назария ва амалиётни уйғунлаштирган ҳолда билим олиш имконини яратади.

ТАРИХ ЙЎНАЛИШИ: “Ma’mun History” — ўтмишни замонавий англаш

Марказнинг энг ўзига хос йўналишларидан бири — “Ma’mun History” илмий тадқиқот марказидир. У икки блокдан иборат бўлиб, тарихни ҳам илмий лабораториялар, ҳам интерактив музей орқали ўрганиш имконини беради.

 1-БЛОК: Илмий лабораториялар

Бу ерда тарих фақат назарий эмас, балки амалий ва тадқиқот асосида ўрганилади.

Археология лабораторияси

Қазилма топилмаларни тозалаш, таснифлаш ва сақлаш учун мўлжалланган. Келгусида 3D-сканерлаш ва рақамлаштириш технологиялари жорий этилиши режалаштирилган. Бундай ёндашув British Museum ва Smithsonian Institution каби марказларда кенг қўлланади.

Этнография лабораторияси

Миллий либослар, ҳунармандчилик ва анъанавий маданиятни ўрганишга қаратилган. Интерфаол муҳит орқали талабалар илмий муҳокама ва таҳлил кўникмаларини ривожлантиради.

Рақамли тарих хонаси

VR технологиялари ёрдамида талабалар қадимги шаҳарлар ва цивилизацияларни виртуал тарзда ўрганади. Бу “immersive learning” усули Harvard University ва Stanford University каби университетларда кенг жорий этилган.

Маъмун тарихи музейи

Бу музей анъанавий ва рақамли кўргазмаларни уйғунлаштирган ҳолда Хоразм тарихининг уч муҳим даврини ёритади.

 Қадимги Хоразм цивилизацияси

Бу экспозицияда архаик ва антик даврдан илк ўрта асрларгача бўлган даврдаги Хоразм қалъалари,

Аёзқалъа ва Тупроққалъа макетлари, голограммали витриналар орқали тарих жонли тасвирда намоён бўлади.

Голограмма технологияси замонавий музейларда кенг қўлланиб, Hermitage Museum каби муассасаларда ҳам жорий этилган.

 Маъмунийлар ва Маъмун академияси

Бу бўлим Х–XI асрлардаги илм-фан юксалишига бағишланган.

Маъмун академиясида фаолият олиб борган алломалар тарихи ёритилади.

Манекенлар, тахт реконструкцияси ва визуал элементлар орқали ўша давр муҳити қайта жонлантирилган. Бу усул Topkapi Palace ва Louvre Museum каби музейларда кенг қўлланади.

 Хонликлар даври

XIX–XX аср бошларидаги Хива хонлиги тарихи макетлар, портретлар ва фотосуратлар орқали намоён этилган.

Инфокиосклар орқали ташриф буюрувчилар мустақил маълумот олиши мумкин. Бу технология National Museum of Singapore ва National Museum of Koreaда стандарт ҳисобланади.

ТАРИХ ВА ИННОВАЦИЯ УЙҒУНЛИГИ

Маъмун университетида ташкил этилган мазкур марказ — бу оддий илмий ёки музей лойиҳаси эмас. Бу:

• илмдан инновацияга
• инновациядан амалиётга
• амалиётдан эса тарихни англашга олиб борадиган тизимдир

Бу ерда тарих фақат ўрганилмайди — у ҳис этилади, таҳлил қилинади ва замонавий фикр билан уйғунлаштирилади.

Маъмун университети — бугун нафақат таълим маскани, балки илм, инновация ва миллий мерос уйғунлашган илмий-маърифий марказ сифатида шаклланмоқда.

Маъмун университети ахборот хизмати

Реклама ҳуқуқи асосида