Украинада яна коррупция можароси: Юлия Тимошенко Рада депутатларини сотиб олишда айбланмоқда

Украина Коррупцияга қарши курашиш миллий бюроси (НАБУ) ва Коррупцияга қарши ихтисослаштирилган прокуратура (САП) Олий Рада фракцияларидан бирининг раҳбари парламент депутатларига «ноқонуний имтиёз таклиф қилиш»да гумонланаётганини эълон қилди. Аксилкоррупция органлари пресс-релизида депутатларни сотиб олишда гумон қилинаётган шахснинг исми айтилмаган, бироқ САП матбуот котиби Олга Постолюк «РБК-Украина»га берган изоҳида гап Украинанинг собиқ бош вазири ва «Баткившина» фракцияси раҳбари Юлий Тимошенко ҳақида кетаётганини тасдиқлади.

Тимошенко Украина Жиноят кодексининг 369-моддаси 4-қисми (мансабдор шахсларга ноқонуний имтиёз таклиф қилиш) бўйича гумонланмоқда. Бу моддага кўра, энг юқори жазо – 10 йилгача озодликдан маҳрум қилиш. Коррупцияга қарши идоралар иш доирасида бошқа фракцияларнинг 20 га яқин депутатини ҳам текширмоқда – улар муайян қонун лойиҳалари бўйича овоз бериш учун пул олган бўлиши мумкин.

13 январ куни кечқурун НАБУ ва САП ходимлари «Баткившина» партиясининг Киевдаги офисига тинтув ўтказиш учун боришган. Тергов версиясига кўра, 2025 йил декабр ойида депутатларни сотиб олиш фактлари аниқланганидан сўнг, Тимошенко айрим депутатлар билан «овоз бериш пайтидаги содиқлик эвазига ноқонуний имтиёз тақдим этишнинг тизимли механизмини жорий этиш бўйича музокаралар олиб боришни бошлаган». «Гап бир марталик келишувлар ҳақида эмас, балки олдиндан тўловларни назарда тутувчи ва узоқ муддатга мўлжалланган мунтазам ҳамкорлик механизми ҳақида кетган», – дейилади пресс-релизда.

Коррупцияга қарши курашиш миллий бюроси Тимошенко ва депутатлар ўртасида Радада керакли тарзда овоз бериш учун тўлов масаласи муҳокама қилинган суҳбатдан ёзиб олинган аудиони ҳам эълон қилди. «Страна» ва NV хабарларига кўра, аудиода депутатларга Василий Малюкнинг Украина хавфсизлик хизмати раҳбари лавозимидан истеъфога чиқиши, шунингдек, Михаил Фёдоров ва Денис Шмигални рақамли трансформация вазири ва мудофаа вазири лавозимларидан бўшатишни ёқлаб овоз бериш бўйича кўрсатмалар берилган. «Энди кадрлар масаласига келсак. Лавозимдан олиш учун овоз берамиз, тайинлаш учун эса овоз бермаймиз. Ҳаммаси бўйича», – дейди ёзувда гапирган аёл киши.

Ёзувда овоз бериш учун тўлов ҳақида ҳам сўз боради. «Биз иккита сессия учун „ўн“ тўлаймиз (катта эҳтимол билан, ўн минг доллар – таҳр), иккита сессия учун обуна билан тўлаймиз [...] Агар сиз билан бугун келишиб олсак, ким ким билан бирга эканини белгилаб оламиз ва мен сизга бераман. Кассага бераётгандек бераман», – дейди овоз.

НАБУ томонидан эълон қилинган видеода терговчилар юзи хиралаштирилган аёлнинг олдига даста-даста долларларни қўяётгани акс этган.

Тимошенко барча айбловларни рад этмоқда. У ўзининг ижтимоий тармоқдаги саҳифасида партия офисида «кечиктириб бўлмайдиган деб аталган тергов ҳаракатлари» тун бўйи давом этгани ҳақида ёзган. Унинг сўзларига кўра, 30 дан ортиқ қуролланган эркак «ҳеч қандай ҳужжат кўрсатмасдан бинога кириб келган ва ходимларни гаровга олган». У коррупцияга қарши курашиш органларида ҳеч қандай далил йўқлигини таъкидлаган. Тимошенко тинтувни «катта пиар-юриш» деб атади. У НАБУ ва САП ходимлари унинг иш телефонлари, ҳужжатлари ва шахсий жамғармаларини олиб қўйганини, «пуллар ҳақидаги маълумотлар расмий декларацияда тўлиқ акс эттирилгани»ни айтган.

«Мен барча бемаъни айбловларни қатъиян рад этаман. Афтидан, сайловлар кўринганидан анча яқин. Ва кимдир рақобатчиларни тозалашни бошлашга қарор қилди. Бу менга қарши биринчи сиёсий буюртма эмас. Таъқиб ва террор – кўп йиллар давомида менинг кундалик ҳаётимга айланиб қолган. Мен анчадан бери ҳеч нарсадан қўрқмайман, чунки ўзим, одамлар ва Украина олдида ҳалол эканимни биламан. Мени ҳеч ким синдира олмайди ва тўхтата олмайди. Бу сафар ҳам ҳақиқатни исботлаймиз», – деди Тимошенко.

2025 йил декабр ойи охирида НАБУ ва САП операция ўтказгани ва таркибига амалдаги халқ депутатлари ҳам кирган уюшган жиноий гуруҳни фош қилганини эълон қилди. Терговнинг таъкидлашича, гуруҳ аъзолари мунтазам равишда Олий Радада қонун лойиҳалари учун овоз бериш ваколатидан «ноқонуний фойда кўриб келган». Маълум қилинишича, тинтувлар Раданинг транспорт масалалари бўйича қўмитаси биносида ва «Слуги народа» партияси штаби жойлашган «Парковий» бизнес марказида, шунингдек, «Слуги народа» партияси депутатлари Юрий Корявченков ва Юрий Киселнинг уйларида ўтказилган.

Юлия Тимошенко ким ўзи?

Юлия Тимошенко – Украинадаги энг таниқли ва тажрибали сиёсатчилардан бири саналади.

Леонид Кучма президентлиги даврида у жиноий айбловлар бўйича тергов изоляторида ўтирган, бу сиёсий мотивларга эга иш бўлгани маълум қилинган.

2005 йилда, «Тўқ сариқ инқилоб»дан кейин у президент Виктор Юшченко бошқаруви даврида икки марта бош вазир сифатида ҳукуматни бошқарган.

Виктор Янукович президентликка келганида у хизмат ваколати доирасидан четга чиқишда айбланиб, яна бир бор қамоққа ташланган. У бир неча йилни қамоқда ўтказади (муддатнинг бир қисмини – саломатлигидаги муаммо туфайли шифохонада) ва фақат 2014 йилги инқилобдан кейин озодликка чиқади. Ўшанда ҳам унга қарши очилган иш сиёсий иш деб топилганди.

Петро Порошенко ва Володимир Зеленский президентлиги даврида Тимошенко ўз партиясининг Олий рададаги фракциясига раҳбарлик қилди.

У икки бор президентлик сайловларида иккинчи ўринни олган: 2010 йилда Януковичга, 2014 йилда эса Порошенкога мағлуб бўлган. 2019 йилда эса учинчи ўринни эгаллаган.

Сўнгги йилларда Тимошенко ва унинг жамоаси Украинанинг янги ташкил этилган коррупцияга қарши органлари, хусусан, Коррупцияга қарши курашиш миллий бюроси (НАБУ) ва Коррупцияга қарши ихтисослаштирилган прокуратура (САП) фаолиятини мунтазам танқид қилиб келарди.