Rossiya Yevropada oddiy qurolli kuchlar to‘g‘risidagi shartnomadan chiqdi

Rossiya 7 noyabr, seshanbaga o‘tar kechasi Yevropada oddiy qurolli kuchlar to‘g‘risidagi shartnomadan (YeOQKSh) chiqish tartibini yakunladi, deyiladi Rossiya Tashqi ishlar vazirligi bayonotida. Xabarda ta’kidlanishicha, ayni paytda 1990 yil 3 noyabrdagi Budapesht kelishuvi va 1996 yil 31 maydagi Qanotli hujjat deb ataluvchi, YeOQKSh shartnomasi bilan bog‘liq bo‘lgan hujjatlar Moskva uchun endi amal qilmaydi.

«Birinchisi, o‘sha paytdagi Varshava shartnomasi ishtirokchilarining har biri uchun oddiy qurollar darajasini aniqlash maqsadida tuzilgan, ikkinchisi esa SSSR parchalanishi munosabati bilan yuzaga kelgan qanotli cheklovlar muammosini vaqtincha hal qilish uchun ishlab chiqilgan», - deb tushuntirdi Rossiya Tashqi ishlar vazirligi. 

YeOQKShning denonsatsiyasi

Yevropada oddiy qurolli kuchlar to‘g‘risidagi shartnoma 1990 yil 19 noyabrda NATOning o‘n oltita davlati va Varshava shartnomasi tashkilotiga a’zo bo‘lgan olti mamlakat tomonidan imzolangan. Hujjat ishtirokchi davlatlar uchun oddiy qurollar va harbiy texnikalar soniga cheklovlar o‘rnatdi. Jangovar tanklar va zirhli texnikalar, artilleriya, jangovar samolyotlar va vertolyotlar uchun cheklovlar belgilandi. 

Rossiya 1992 yil iyul oyida shartnomani ratifikatsiya qildi va 2007 yil iyul oyida uning amal qilishini to‘xtatdi. Tashqi ishlar vazirligining ta’kidlashicha, YeOQKSh shartnomasining to‘xtatilishi Vladimir Putinning «Myunxendagi nutqiga muvofiq» qilingan. O‘shanda Myunxenda yillik xavfsizlik konferensiyasida so‘zga chiqqan Rossiya prezidenti kutilmaganda AQShni va Rossiya tashqi siyosatida burilish nuqtasi bo‘lgan bir qutbli dunyo modelini qattiq tanqid qildi. 2015 yilda Moskva YeOQKSh bo‘yicha qo‘shma maslahat guruhi yig‘ilishlarida ishtirok etishni to‘xtatdi. 

2023 yil may oyida Vladimir Putin YeOQKShni denonsatsiya qiluvchi qonunni imzoladi.