Berlin va London Kiyevga havo mudofaasini kuchaytirishda yordam va’da qildi

Rossiyaning Ukrainaga qarshi urushini to‘xtatish bo‘yicha muzokaralar fonida Germaniya va Buyuk Britaniya Kiyevga keyingi qo‘llab-quvvatlashni, eng avvalo, havo hujumidan mudofaani kuchaytirish uchun yordam haqida va’da berdi. Kelasi yili GFR Ukrainaga bundesver zaxiralaridan “salmoqli miqdorda” Sidewinder raketalarini topshiradi, dedi mamlakat mudofaa vaziri Boris Pistorius seshanba, 16 dekabr kuni videaloqa orqali bo‘lib o‘tgan Ukraina mudofaasi masalalari bo‘yicha aloqa guruhining (“Ramshtayn” formatidagi) navbatdagi, 32-yig‘ilishi ochilishida.

Pistorius raketalarning aniq sonini aytmadi. AIM-9X Sidewinder — havodagi nishonlarni, masalan samolyotlar va uchuvchisiz apparatlar (dronlar)ni yo‘q qilishga mo‘ljallangan, “havo–havo” sinfiga mansub qisqa masofali boshqariladigan raketa.

Boris Pistorius qo‘shimcha qilishicha, 2026 yilda Berlin Kiyevni qo‘llab-quvvatlash hajmini yanada ko‘proq kengaytiradi. Yordamning umumiy hajmi 11,5 mlrd yevroga yetadi — bu yangi eng yuqori ko‘rsatkich bo‘ladi. Bundan tashqari, Germaniya va Ukraina qurol-yarog‘ ishlab chiqarish sohasida yanada yaqin hamkorlik qilish niyatida. Xususan, ular dronlarni qo‘shma ishlab chiqarishni yo‘lga qo‘yadi.

O‘z navbatida, Buyuk Britaniya Ukraina havo mudofaasi imkoniyatlarini kuchaytirish uchun 600 mln funt sterling (taxminan 710 mln yevro) sarmoya kiritadi, dedi Birlashgan Qirollik mudofaa vaziri Jon Xili. U yangi yig‘ilishda nemis hamkasbi bilan birga aloqa guruhiga hamraislik qilmoqda.

Xilining so‘zlariga ko‘ra, ushbu paket doirasida Kiyev havo mudofaasi tizimlari, raketalar va dronlarni yo‘q qilish uchun avtomatik o‘q otish qurilmalarini oladi. U buni “Rossiya hujumlaridan o‘z shaharlari, qishloqlari va energetika infratuzilmasini himoya qilayotgan ukrainaliklar uchun nihoyatda muhim yordam”, deb ta’kidladi.

Ukraina mudofaa vaziri Denis Shmixal ham shu yig‘ilishda 2025 yilda yordam hajmi rekord darajada bo‘lgani uchun ittifoqchilarga minnatdorchilik bildirdi. Uning baholashicha, kelasi yili mamlakatga 120 mlrd dollar kerak bo‘ladi. “Ukraina bu summaning yarmini o‘z resurslari hisobidan qoplashi mumkin. Ammo 60 mlrd dollar sheriklardan kelishi kerak”, — dedi Shmixal va Yevropa davlatlariga Ukrainaga harbiy yordam uchun kamida ularning YaIM 0,25 foizini yo‘naltirishni taklif qildi.

Bundan bir kun avval Ukrainaning yevropalik ittifoqchilari Berlindagi muzokaralar yakunlari bo‘yicha Kiyev bilan Moskva o‘rtasida ehtimoliy tinchlik kelishuvini ta’minlash uchun “ko‘p millatli kuchlar” tuzishni taklif qildi. Yevropa rahbarligidagi va AQSh tomonidan qo‘llab-quvvatlanadigan bu kuchlar “Ukraina Qurolli kuchlarini qayta tiklashga, Ukraina havo hududi xavfsizligini ta’minlashga va dengizda xavfsizlikni saqlashga, shu jumladan Ukraina hududida operatsiyalar o‘tkazish orqali ham, ko‘maklashadi”, — deyiladi Germaniya, Fransiya, Buyuk Britaniya, Italiya, Polsha, Finlandiya, Norvegiya, Shvetsiya, Niderlandiya, Daniya rahbarlari, shuningdek Yevropa kengashi va Yevropa komissiyasi rahbarlari imzolagan qo‘shma bayonotda. Bayonot 15 dekabr kuni kechqurun e’lon qilingan.

GFR mudofaa vaziri seshanba kuni Berlinda jurnalistlar savollariga javob berar ekan, bu masalada ehtiyotkor fikr bildirdi. Boris Pistorius, umuman olganda, Yevropa qo‘shinlarini joylashtirish g‘oyasini qo‘llab-quvvatlashini aytdi, ammo o‘z so‘zlariga ko‘ra, Berlinda bo‘lib o‘tgan muzokaralarda ishtirok etmaganini qayd etdi — u muzokaralar “tor doirada” o‘tganini bildirdi. Shuningdek, u hal qilinmagan masalalarga ishora qildi: jumladan, nemis qo‘shinlarini joylashtirish parlament tasdig‘ini talab qiladimi, hamda “kimning qo‘mondonligi ostida nima, qayerda va qanday doirada amalga oshiriladi”.