Европа энергетика компаниялари 2050 йилга қадар тўлиқ кўмирдан воз кечадилар

2050 йилга қадар Европа Иттифоқининг 26 давлатидан 3 мингдан кўпроқ энергия ишлаб чиқарувчи компания углерод-нейтрал бўлиш, яъни кўмир ишлатишдан воз кечишга ваъда бермоқда. Бу ҳақда 3500 та энергетик корхона манфаатларини билдирувчи Eurelectric ташкилоти маълум қилди. Нейтраллик углеродни компенсациялаш ҳисобига эришилади, яъни ҳар қандай миқдорда ишлаб чиқарилган карбонат ангидрид CO2 экологик чоралар билан компенсацияланади. Мисол учун, соф энергетикага инвестициялар ёки углерод кредитлар сотиб олиш ҳисобига.  

Европа корхоналари айнан шу йўлни тутадилар. Улар соф энергетикага инвестициялар киритадилар, электр энергияни тақсимлашнинг ақлли тизимларини татбиқ қиладилар, шунингдек, экологик соф транспорт ҳамда иситиш ва шамоллатишнинг “яшил” тизимларига ўтадилар.

Бундай мажбуриятларнинг аксарияти каби, Eurelectric режалари ҳам ҳуқуқий кучга эга эмас. Ташкилот ўз баёнотида айтишича, иқлим бўйича Париж келишуви меъёрларига риоя қилиш учун энергетик компанияларни углерод-нейтрал қилиш зарур. Бу келишув деярли 100 та давлат томондан қўллаб-қувватланган. Унга кўра, бу давлатлар аср охиригача дунё бўйлаб ўртача ҳаво ҳароратининг 2 градусдан юқорилашига йўл қўймасликлари керак.

Eurelectric’нинг бу қарорига иқлим ўзгаришлари хавфидан ташқари, технологиялар ривожланиши ва инфратузилмани модернизация қилиш зарурати таъсир кўрсатган.

“Биз электр энергия аввалгидек ўз қийматини ўн йиллардан кейин ҳам сақлаб қолиши учун инновацияларга инвестициялар қилиш ва янги бизнес моделларни яратишга тайёрмиз”, деб айтган Eurelectric вице-президенти Алистер Филипс-Дэвис. Eurelectric шунингдек ҳукуматлар ва сармоячиларни соф энергетикага ўтиш барчага, жумладан кўмир саноатига боғлиқ бўлган давлатларга ҳам фойдали бўлиши учун уни қўллаб-қувватлашга чақирди. 

Апрелда Eurelectric ташкилотига кирувчи корхоналар янги кўмир электр станцияларига инвестициялар қилишни тўхтатишга ваъда беришган.

Мутахассисларнинг фикрича, Европа Иттифоқида кўмирнинг “келажаги йўқ”. 2030 йилга қадар камида 20 та давлат кўмирда ишловчи электр станцияларидан воз кечиши кутилмоқда. Бу давлатлардан ярми Европа Иттифоқи давлатлари бўлади.