Японлар узоқ муддатли хавфсизликни муҳим ҳисоблашади – мутахассис Япония вакцина яратишда ортда қолаётгани ҳақида

Дунёнинг ривожланган давлатлари коронавирусга қарши вакцина устида ишлашни бошлаганига анча бўлди. Бу борада АҚШнинг Moderna, Pfizer компаниялари, Буюк Британиянинг Оксфорд университети ва AstraZeneca компаниясининг қўшма лойиҳаси, Германиянинг BioNTech компаниялари яратаётган вакциналари ҳақида жамоатчиликни мунтазам бохабар қилиб туришибди. Тиббиёт ва фармацевтикада илғор бўлган японлар эса бу борада жим. Бунинг сабаблари нимада?

Фото: Global Look Press/Fotostand/K. Schmitt

Kun.uz мухбири бу саволга жавоб олиш учун Япониянинг KM Biologics компанияси корпоратив бошқарув департаменти ходими Акмал Ражабовга мурожаат қилди.

«Аввало шуни айтиш лозимки, қимматли қоғозлар тизимига асосланган иқтисодиёт бор экан, фармкомпанияларнинг ўз ишланмаларини оммага эълон қилиб бориши ва шов-шув кўтаришга уринишини табиий қабул қилиш керак. Ихтиёрий компания катта резонанс берадиган бундай иш қилганда, қимматли қоғозлар бозори дарров реакция қилади, яъни акциялар нархи кўтарилади.

Японлар коронавирусга қарши вакцина яратишда чинданам ортда қоляпти. Дори-дармонга қўйилган юқори талаб туфайли, бошқа юрисдикциялар билан солиштирилганда, Японияда муайян препаратни қўллашга рухсат олиш ва уни рўйхатдан ўтказишга анча вақт кетади. Ҳаттоки, ишланма ривожи борасида ортда бўлмаса-да. Бошқа юрисдикциялар коронавирусни фавқулодда ҳолат санаб, унга қарши вакцинани ҳам фавқулодда тартибда рўйхатдан ўтказишга изн берди.

Японлар бундай йўл тутмади. Бунга яхши маънодаги бюрократия сабаб: бир киши ўзи истаганча ўзгартириши жуда қийин бўлган, бир-бирини жиловловчи элементлардан таркиб топган тизим яратилган.

Сабаблардан яна бири эса техник тарафдан: япон компаниялари вакцина самарадорлигини (vaccine efficacy) пасайтирмаган ҳолда, узоқ муддатли хавфсизликни (long term safety) жуда муҳим деб ҳисоблаганлари учун бошқа вакциналарда обдон синовдан ўтган технология асосида ишлашяпти. Бунга эса кўп вақт кетади – камида 3 йил», деган у.

Бундан аввалроқ Буюк Британия Тиббиёт ва соғлиқни сақлаш маҳсулотлари регулятори Pfizer/BioNTech вакцинасидан фавқулодда ҳолатда фойдаланиш учун рухсат бергани, юқори риск гуруҳидагилар кейинги ҳафтадан бошлаб коронавирусга қарши эмланиши хабар қилинганди.
Pfizer/BioNTech’нинг BNT162b2 вакцинаси учинчи босқич синовларидан кейин 95 фоиз самарадорлик кўрсатган. (Таққослаш учун: Россиядаги «Спутника V» вакцинаси самарадорлиги 92 фоизга, Американинг Moderna компанияси вакцинаси самарадорлиги 94,1 фоизга, AstraZeneca компанияси вакцинаси самарадорлиги 70 фоизга баҳоланган.)

#Япония #вакцина

2019 йилнинг декабрь ойи охирида Хитойнинг Ухань шаҳрида номаълум вирус тарқала бошлади. Бу вирус ҳаво орқали одамдан одамга юқади ва ўлимга олиб келади.