Хонадонга киришдан аввал маҳалла фаолларидан оиланинг бугунги ижтимоий аҳволи ҳақида сўрадик.
Маҳалла аҳлининг айтишига қараганда, бу уйда умргузаронлик қилган оила боши Худойберди ака 2009 йилда вафот этган. Ҳозирда рўзғор тебратиш вазифаси унинг беваси Шоира опанинг гарданида экан.
Мавзуга оид
Шоира опанинг икки қизи Гулчеҳра ва Гулнора ҳам оналарига елкадош бўлиб, оила учун пул топиб келишар, кенжа фарзанд Сардорбек эса мактабда таҳсил олар экан.
Қишнинг қировли кунларида оила қандай яшаётгани, кунлик меҳнат тарзи билан яқинроқ танишиш мақсадида Шоира опанинг уйига кириб бордик.
Бегона одамнинг чақирув овозидан «ҳозир» деган овоз эшитилиб, эшикни Шоира опанинг ўзи очди ва кимлигимизни суриштириб билгач, бизни ичкарига таклиф қилди.
Ҳовлининг чап томонида – икки хонали, омонатгина қилиб қурилган уй. Ўнг томонда – оддийгина товуқ катак. Унинг орқа томонида эса ғўзапоя қалашиб ётарди. Уйдан узунгина бўлиб мўри чиқиб турибди. Томнинг бир томонлама қилиб ёпилган шифери тагида захира супургилар боғланган. Икки хонали уйнинг ўнг ёнбош томонида тандир. Бир сўз билан айтганда, кўпчилигимизга таниш оддий қишлоқ хонадони.
Шоира опа эри вафотидан сўнг бошидан кўп қийинчиликлар ўтказган. Икки қиз ва кенжа ўғлини қийинчиликлар билан вояга етказган. Ҳозирда қизлари улғайиб, унга рўзғор юмушларида елкадош.
Она боқувчиси йўқлиги сабаб, қизларини ўқита олмаганидан афсус чекади.
Катта қизи Гулчеҳра дадаси вафот этгандан кейин онасига ёрдам бериш учун ошхонага ишга кирган. У иш бошлаганда дастлаб кунига 35 минг сўмдан пул топган. Саҳар 6дан кеч 19–20гача ошхонада идиш ювади.
Гулчеҳра қиш шароитида «метан-заправка»ларда газ тақчиллиги сабаб, ошхонага қатнашда қийналади. Ёз кунларида ошхонага бориб келиш йўлкира харажати бир кунда 6 минг сўм бўлган бўлса, биз Лангарда бўлган кунлари бу 10 минг сўмга тушаётганди.
Ҳайдовчилар заправкалардаги навбатни «инобатга олиб», йўлкира нархини 3 мингдан 5 минг сўмга кўтариб олган. Бу эса ҳозирда кунлик 45 минг сўмга эртадан кеч ишлаб келаётган Гулчеҳра учун ноқулайлик туғдирмоқда.
Гулчеҳра Низомова
Оила қизлари эрта баҳордан далага чиқишади. Ғўзапоя учун даладан қатор олишади. Гулчеҳра ҳафтанинг ҳар пайшанбасида ошхонага боради. Қолган пайт қишлоқдаги тенгдошлари билан зовур бўйларидан ўтин териб кунни кеч қилади.
Эрталаб ўтин тергани кетганича тушликда уйиган қайтади. Тушлик қилиб эса яна ўтин теришга жўнайди. Териб келган ўтинни ёқиш учун майдалаб бўлакларга ажратади.
Шоира опанинг кичик қизи Гулнора ҳозирги қиш шароитида кунлик ишда ишлаяпти.
Гулнора ишнинг оғир енгиллигига қараб кунига 50 минг-60 минг топади. Ишлаб топган пулига укаси Сардорбекка кийим сотиб олади, уйга бозорлик олиб келади. Куз фаслида қишлоқда тўй кўп бўлгани учун тўйларга бориб идиш-товоқ ювади. Кузда жамғарган пулига кўмир сотиб олади.
Гулнора Низомова
У ўқимоқчи бўлиб, таълим даргоҳига хужжат ҳам топширган. Лекин шароит бўлмагани боис таҳсил ололмаган.
Гулнора ичимлик сувини қўлда ташийди. Бир кунда 2 марта уйига челакда сув олиб келади. Қишлоқда табиий газ йўқ, оила ўтиндан фойдаланишга ўрганган.
Гулнора қачонлардир қишлоқда шароит яхши томонга ўзгаришини орзу қилиб яшайди. Уйида табиий газ ёниб туриши, уйидаги жўмракдан ичимлик суви келиб туриши, «свет» ўчмаслигини ич-ичидан орзу қилади.
Қишлоқ болалари учун стадионлар, болалар майдончаси, кўнгилочар масканлар бўлишини хоҳлайди. У қишлоқ аҳлининг маданий ҳордиқ чиқариш учун йўлкира сарфлаб Фарғона шаҳрига бормаслигини, шу туманнинг ўзида ана шундай дам олиш жойлари қурилишини истайди.
***
Биз оиланинг бир кунлик ҳаёт тарзи билан танишар эканмиз, ноқулай шароитга рози бўлиб яшаётган бахтиёр оиланинг бирдамлигига, уларнинг метиндек иродасига таҳсинлар айтдик.
Қишлоқдан анча олисда бўлган зовурдан ўтин териб келиш, хўл новдаларни арралаб, бўлакларга ажратиш, уни болтада чопиш, қишнинг аёзли кунида ҳам далага чиқиб ғўзапоя ўриш, олисдан челаклаб сув ташиб келиш, қишлоқдан олис ҳудудга бориб ошхонада идиш-товоқ ювиб келиш...
Бу юмушлар бир қарашда оддийдек туюлади. Бироқ бошқа бир шароитдан келиб, қишлоқнинг бир кунлик ҳаёт тарзини кўрган ҳар қандай киши мана бундай ҳаёт «машаққатлари» олдида ўзини қўярга жой топа олмаслиги шубҳасиз.
Оддий бир оила мисолида қишлоқнинг бир куни билан яқинроқ танишиб, ортга қайтарканмиз, Лангарда тезроқ шароитлар ижобий томонга ўзгаришини, қишлоққа аҳоли орзу қилган муҳит тезроқ кириб келишини астойдил хоҳладик.
