Турли масалаларда жамоатчилик фаолларининг фикрларини бериб бораётган Kun.uz бу гал плюрализм мавзусига мурожаат қилди.
Мавзу юзасидан таълим, социология ва менежмент соҳаси вакиллари ўз фикрлари билан ўртоқлашди.
“Дунёнинг ривожланган давлатларида фикрлар хилма-хиллигини таъминлаш сиёсати кетяпти”
Нодира Исамуҳаммедова, Буюк Британиянинг Лидс университети магистри, филология фанлари номзоди, онлайн таълим бўйича мутахассис:
— Инсонларни маълум бир қолипга солишни ҳеч бир замонда ҳеч бир жамият уддасидан чиқмаган. Ҳаммамиз инсонмиз ва бир-биримизни, энг аввало, ўзлигимизни англашимиз учун ҳам турличамиз.
Албатта, турли даврларда, турли элатларда барчани бир хил фикрлашга мажбурлаш ҳолатлари бўлган. Масалан, ўрта асрларда. Европада инквизиция, Шимолий Америкадаги туб ҳинду қабилаларини оврўпалаштириш, совет тузумида атеизмни сингдириш ва бошқалар. Аммо бу ҳаракатларнинг барчаси самарасиз, мантиқсиз фожиаларга сабаб бўлган.
Ҳозирги кунда булардан сабоқ олган дунёнинг ривожланган давлатлари фикрлар ҳилма-хиллигини тарғиб қилишни давлат сиёсати даражасига кўтаришган. Глобаллашув даврида ҳеч бир миллат ёки давлатнинг дунё ҳамжамиятидан узилган ҳолда яшай олмаслигини теран англаб, барча инсонлар бир бирларини яхшироқ билишга ҳаракат қилмоқда.
Бугун жамият калта юбка, калта пайпоқ, соқол, рўмол каби майда масалаларга ўралашиб қоляпти. Ўзимизга ўзимиз тазйиқ ўтказяпмиз. Бироқ жамият аъзолари шу жамиятда ўзини эркин ҳис этиб, ўзаро ҳурматда, комилликка интилиб яшаши зарур.
Маданий, ижтимоий, ирқий, диний ва бошқа жиҳатлари бўйича фарқли инсонларга нисбатан дискриминацияга қарши курашиш, толерантлик, бағрикенглик тушунчаларини англаш ва амалда қўллаш бўйича мактабда, олий таълим муассасаларида ҳамда аҳоли ўртасида тарғибот-ташвиқот ишларини олиб бориш керак.
“Глобализация жараёнида одамларни маълум қолипга солишнинг имкони йўқ”
Завқиддин Гадоев, социолог:
— Демократия плюрализм, яъни фикрлар хилма-хиллиги билан боғланади. Қачонки жамиятда фикрлар хилма-хил бўлса, ўша жамият гуллаб-яшнайди. Маълум қолипларга солинган тарихдаги энг йирик жамиятлардан бири – собиқ шўро мамлакатлари бўлган. Охири парчаланиб кетди. Бугун қолиплашган жамият сифатида Шимолий Кореяни мисол қилиб келтириш мумкин. Одамларнинг ҳаракати маълум кучлар томонидан доимий назорат қилинади ва бунинг оқибатида жамиятда ҳар соҳада турғунлик ҳукмрон бўлиб қолаверади.
