Ўзбекистон фуқаро авиацияси тарихида йигирмадан ошиқ авиаҳалокатлар рўй берган. Уларнинг асосий қисми собиқ иттифоқ даврида, бир нечтаси мустақиллик йилларида содир бўлган. Мустақиллик йилларида содир бўлган авиаҳалокатлар ҳам собиқ иттифоқда ишлаб чиқарилган эски самолётлар билан рўй берган. Ана шулардан бири 1999 йилда Тўрткўл аэропорти яқинида содир бўлган Як-40 самолётининг ҳалокати ҳисобланади.

Ўшанда Як-40 самолёти учувчилари Тўрткўл аэропортига қўниш чоғида хатога йўл қўяди. Оқибатда самолёт аэропорт чегарасидан чиқиб кетиб, қўшни ҳудудга қулаб тушади. Бу ҳодисада икки нафар йўловчи ҳалок бўлади ва яна бир қанчаси турли даражада тан жароҳатлари олади. Як-40 эса яроқсиз ҳолга келади.

Фото: Pinterest

Як-40 самолётлари

1960 йилда СССР министрлар совети Ил-12 ва Ил-14 самолётлари ўрнига замонавий самолёт ишлаб чиқариш ҳақида қарор қабул қилади. Шундан сўнг Александр Яковлев бошчилигида конструкторлик бюроси янги самолёт лойиҳаси устида ишлай бошлайди. 1964 йилда лойиҳа тайёр бўлади ва унга Як-40 деб ном беришади. 1965 йилда Як-40 нинг илк нусхаси ишлаб чиқарилади. Самолёт синовлардан муваффақиятли ўтади ва уни ишлаб чиқаришга рухсат беришади.

Фото: moscow-post.com

Мазкур самолёт қисқа масофаларга учишга мўлжалланган бўлиб, унинг турли русумлари 27 нафардан 40 нафаргача йўловчи ўрнига эга бўлган. Самолётга 3 нафар экипаж аъзоси ва бир нафар борт кузатувчи хизмат кўрсатган.

Як-40 самолётлари олти минг метр баландликкача кўтарила олган. Унинг максимал тезлиги соатига 546 километрни ташкил этса-да, самолёт парвоз вақтида соатига 300-400 километр тезликда учган. Як-40 ихчам бўлгани учун кичик аэропортларга ҳам бемалол қўна олган.

Як-40 самолётларидан 1966-81-йиллар оралиғида 1 000 донадан ошиқ ишлаб чиқарилган. Мазкур самолёт техник жиҳатдан анча мукаммал бўлгани учун уларнинг бир қисми хорижга ҳам сотилган. Социалистик мамлакатлар билан бирга уни дунёнинг турли қитъаларидаги кўплаб давлатлар ҳам сотиб олган.