Рўзимуҳаммад Хонназаровнинг айтишича, ҳар бир одамнинг мизожи бўлганидек, фаслларнинг ҳам ўзига яраша мизожлари бор ва улар турлича номланади.
Кузда баданни совуқдан асрашга алоҳида эътибор бериш керак
Масалан, баҳор иссиқ-ҳўл бўлгани учун буржи обий, ёз иссиқ-қуруқлиги учун буржи норий, куз совуқ-қуруқлиги учун буржи бодий, қиш эса совуқ-ҳўл, яъни буржи хокий деб аталади.
Аслини олганда, инсондаги 90 фоиз беморлик, масалан, сурункали ёки онкологик касалликлар мизожнинг совигани сабабли пайдо бўлади. Шунинг учун иссиқдан совуққа ўтаётганда исталган кишида маълум бир ўзгаришлар бўлиши аниқ. Бу даврда кўпчиликда асосан шамоллаш, юқори нафас йўллари ёки аллергик касалликлар пайдо бўлади.
Бу борада халқ табобати бир қанча тавсияларни беради. Кузда баданни совуқдан асраш учун алоҳида эътибор бериш, унинг ҳарорати ва қувватини оширувчи озиқ-овқатларни истеъмол қилиш тавсия этилади.
Кузда нималар истеъмол қилган маъқул?
Одамлар ҳаво ҳарорати, фасллар, танаси, ички хоҳиш ҳамда заруратидан келиб чиқиб керакли маҳсулотларни тановул қилиши керак. Умумий қилиб айтганда, ҳаммамиз ўз танамизнинг табиби бўлишимиз лозим.
Халқ табиблари куз фаслида Аллоҳ таоло табиий ҳолда нималарни пишириб етилтирса, шулар билан озиқланишни тавсия қилади. Чунки бу вақтда пишадиган маҳсулотларнинг ҳаммаси инсон танасини қиздиришга, бунинг ортидан эса шамоллаш каби касалликларнинг олдини олишга хизмат қилади. Масалан, шолғом, турп, қовоқ.
Шунингдек, бу мавсумда қаймоқ, сарёғ, асал, қўй гўшти, ёнғоқ, нишолда кабиларни кам-кам, тез-тез истеъмол қилиш ҳам зарар қилмайди.
Бундан 2 минг 400 йил олдин яшаб ўтган Буқрот «овқатинг дори бўлсин, доринг овқат бўлсин», деб бежизга айтмаган.
Турли «порошок» ва антибиотиклардан воз кечиш керак
Куз ва қишнинг бошида совуқ ичимликларни ичишдан мутлақо тийилиш керак. Инсон танаси 36,6 даражада юрадиган бўлса, мана шу ҳароратга мос равишда илиқ суюқликни ичиш, таомни истеъмол қилиш лозим.
Бунинг аксини бажарган кўпчилик одамлар шамоллайди, ундан кейин билиб-билмасдан турли хил «порошоклар», антибиотикларни қабул қилиб қўйишади. Бу кимёвий ишлов берилган препаратлар шамоллаш белгиларини бартараф этиши мумкин, аммо жигар ёки ошқозонга жиддий зарар етказaди. Бундай ҳолатда иложи борича табиий маҳсулотларга эътибор қаратиш зарур.
