Дунё яралгандан буён инсоният жуда кўп синовларни бошидан ўтказди. Зилзилалар, тошқинлар, ер кўчиши каби офатлар кўплаб инсонларнинг ёстиғини қуритган.

Шу жумладан, 2004 йилда Тинч океанида содир бўлган цунамида ҳам қарийб 250 минг одам ҳалок бўлганди. Индонезия яқинида содир бўлган ер силкиниши цунамига сабаб бўлган ва улкан тўлқинлар Осиё ва Африкадаги бир қанча давлатлар ҳамда Австралиянинг қирғоқ ҳудудларига жиддий зарар етказади.

Бир неча метр баландликдаги тўлқин қирғоқ бўйларидаги аҳоли масканлари, меҳмонхона ва бошқа дам олиш масканларини вайрон қилади. Экинзорлар, йўллар ва бошқа инфратузилма объектларини сув босади.

Ўшанда цунами Шри-Ланкада ҳаракатланиб кетаётган йўловчи поездини издан чиқариб юборади ва тарихдаги энг йирик темирйўл ҳалокатига сабаб бўлади. Бу ҳалокатда 2 мингга яқин одам вафот этади, яна кўплаб инсонлар тан жароҳатлари олади.

Цунами

2004 йил 26 декабр куни маҳаллий вақт билан соат 07:58 да Ҳинд океанида, Индонезия яқинида зилзила содир бўлади. Унинг эпицентри Суматра оролининг шимолий-ғарбий қисмига яқин жойда, океан тубида, 30 километр чуқурликда эди. Зилзила магнитудаси 9,1-9,3 балл бўлган.

Кучли ер силкиниши океанда цунамини юзага келтиради ва баланд тўлқинлар тўрт томонга қараб ҳаракатлана бошлайди.

Масофа яқинлиги учун цунами биринчи Суматра оролига ёпирилади. Сўнг навбати билан бошқа жойларга ҳам етиб боради. Тўлқинлар энг охирида зилзила эпицентридан 6 300 километр узоқликдаги Жанубий Африка Республикаси (ЖАР) қирғоқларигача етади.

Баланд тўлқинлар Осиё ва Африканинг Ҳинд океанига туташ бўлган бир қанча давлатларида қирғоқ ҳудудларни босиб олади. Қирғоқ ҳудудидан ичкарига қараб 2-4 километргача кириб борган сув йўлида учраган барча нарсани яксон қилади.

Умумий ҳисобда цунами Осиёдаги Индонезия, Шри-Ланка, Ҳиндистон, Тайланд, Малдив ороллари, Малайзия, Мянма, Яман, Бангладеш, Уммон, Африкадаги Мадагаскар, Сомали, Танзания, ЖАР, Кения, Сейшел ороллари, , Маврикий давлатлари ва Австралия қирғоқларига бостириб боради.