“Ота-онам биргаликда меҳнат қилишганини кўриб катта бўлганман. Улар бир-бирларини авайлашарди. Онам топганини отамнинг қўлига тутарди. Отам ҳам тиним билмайдиган меҳнаткаш инсон эди. Уларнинг сиймосида мен оила шундай бўлади деган тушунча билан катта бўлганман.
Турмуш ўртоғимнинг ота-онаси йўқ эди. Амакисининг қўлида катта бўлган, соддагина йигитдан совчилар келганда отам ўйлаб ҳам ўтирмади. Етимга яхшилик қилиш савоб, сепи ҳам керакмас деб узатиб юборди.
Эр-хотин қўш ҳўкиз дейишади. Рўзғор аравасини бирга тортиб, кам-кўстларини тўлдириб, фарзандларни уйли-жойли қилиб юришганига нима етсин, деб ўйлардим. Лекин аёл киши кўп ҳам ўзини қийнайвериши керак эмас экан.
Эримнинг амакиси ҳовлиси этагидаги ерни уй солишимиз учун бизга ажратиб берди. Ота-онамнинг тарбиясини олган эмасманми, лой қорса лойга, ғишт қуйса ғиштга тушдим. Эрим билан тенгма тенг ишлаб, уй кўтардик.
Икки хонани яшаса бўладиган ҳолга келтириб кўчиб ўтдик. Эрим қишлоқдаги у-бу ишларни қилар, шунинг орқасидан бир кунимиз ўтиб турарди. Мен ҳам бекор ўтирмай деб ернинг бир қисмини чопиб экин экса бўладиган ҳолга келтирдим. У-бу нарсалар экдим.
Эрим ёмон инсон эмас, фақат ишни ўзи билиб-билиб қилмасди. Унга нима қилиш кераклигини айтиб туриш керак эди. Лекин эримга иш буюришга хижолат бўлиб, ўзим қилиб қўяверардим.
Бу орада фарзандли бўлдик. Уйимиз қувончга тўлди. Шу билан бирга чиқимларимиз ҳам кўпайди. Эрим совуқ кунда шаҳарга бориб мардикорчилик қилиб юрди. Гоҳида қўли бўш қайтар, гоҳида тўлиб-тошиб келадиган бўлди. Хуллас, қишдан бир амаллаб чиқдик.
Лекин эрим яхшигина шамоллаган экан. Бир муддат ётиб қолди. Қўлимда ёш болам, эримнинг амакилари ҳам катта оила, ўзларидан ортмайди, ота-онамдан пул сўрагани уяламан, уларнинг ҳам ўзига яраша харажати бор.
Маслаҳатлашиб, Тошкентга қатнаб савдо қиладиган қўшнимиз билан ишлайдиган бўлдим. Боламни онамга ташлаб қўшни аёл билан ярим кечаси пойтахтга йўл олдим. Янгиобод бозорида ишлатилган буюмлар сотиларкан, рўзғорга керак бўладиган нима бўлса, қозон, чойнак ва бошқа идишларни шу ердан олдик.
Оғирлигидан кўтаролмай арава ёлладик. Поездда вилоятимизга ҳам етиб келдик. Энди уни уйга олиб бориш ҳам бир азоб бўлди. Уйга олиб келиб ҳамма идишларни ювдим. Қорайган қозонларни оқартириш осон бўлмади. Одатда қорайган қозонни оловга қўйиб, куйдириб тозаланади. Куйдираётганимда эриб кетганлари ҳам бўлди. Шундай пайтлар алам қилиб йиғлаб ҳам олардим.
Меҳнати оғирлигини айтмаганда яхши пул қоларкан. Ишлатилган идишларни олиб келиб, тозалаб янгидек қилиб, янгидан арзонроқ, лекин олганимдан анча қиммат нархга сотиш мумкин экан. Шундай қилиб бир-икки сўм ишлаб, пул топиш ёқиб қолди.
