Болгария халқ йиғилиши (парламент) бош вазир Росен Желязков раҳбарлигидаги ҳукуматнинг истеъфосини маъқуллади. Бир кун олдин у ўзи лавозимини тарк этишини эълон қилган эди. Бу мамлакатда бир неча ҳафта давом этган кўп минг кишилик норозилик намойишларидан кейин содир бўлди: намойишлар коррупцияга қарши ҳамда 2026 йил бюджети лойиҳасига қарши қаратилган эди. Лойиҳа давлат секторида ишловчиларни молиялаштириш учун хусусий бизнесга солиқларни оширишни назарда тутган.
Ҳукуматнинг истеъфоси учун овоз беришда қатнашган халқ йиғилишининг 227 нафар депутатининг барчаси истеъфони қўллаб-қувватлади. Бу қарор Болгария евроҳудудга қўшилишига 20 кун қолганида қабул қилинди. 1 январдан бу Евроиттифоқ аъзоси бўлган давлат миллий валюта — болгар леви ўрнига еврода ҳисоб-китоб қилишга ўтиши керак.
Болгария бош вазири Росен Желязков ҳукумат истеъфосини 11 декабрь куни эълон қилди. У миллатга мурожаатида шундай деди: “Ёшлар, кексалар, турли этник гуруҳлар вакиллари [бизни] истеъфога чиқишга чақирди. Биз бу фуқаролик позициясини қўллаб-қувватлаймиз”.
Желязков бу баёнотни парламентда ҳукуматга нисбатан ишончсизлик вотуми бўйича овоз бериш арафасида тарқатди. Вотум мухолифат партиялари депутатлари ташаббуси эди. Аввалроқ, Желязков бош вазир бўлганига бир йил ҳам тўлмай туриб (у 2025 йил январдан бу лавозимда эди), унинг ҳукумати беш марта ишончсизлик вотумини бошдан кечирган. Кутилишича, ҳукмрон коалиция “Ҳуқуқлар ва эркинликлар ҳаракати — Янги бошланиш” блоки кўмагида олтинчи вотумдан ҳам чиқиб кетиши мумкин эди. Аммо, BalkanInsight ёзишича, истеъфо қарори кутилмаган бўлди: кейинги кескинлик ва можаролар хавфига қарамай, коалицияга аслида жиддий хавф йўқ эди.
Ҳукумат истеъфоси мамлакат тарихидаги энг йирик норозилик тўлқинларидан бири ортидан келди. Намойишлар 26 ноябр куни бошланган. Унга туртки бўлган нарса — ҳукуматнинг 2026 йил учун бюджет лойиҳаси. Унда бошқа нарсалар қатори хусусий бизнес учун солиқларни ошириш таклиф қилинган, мақсад — давлат секторида иш ҳақини кўтаришни молиялаштириш.
Лойиҳа танқидчиларига кўра, ҳукмрон коалиция шундай йўл билан бюджет ташкилотларида ишловчиларнинг садоқатини қўлга киритишга, давлат муассасалари устидан назоратни кучайтиришга ва хусусий бизнес таъсирини чеклашга уринган.
