Россия санкцияларни бекор қилиш эвазига АҚШга «катта келишув» таклиф қилди – ОАВ

Россия Хавфсизлик кенгаши 2025 йил август ойида Аляскада бўлиб ўтадиган саммит олдидан АҚШ билан «энг катта келишув» режасини тайёрлади, деб ёзди The Economist. Ҳужжатга кўра, битимнинг асосий шарти Россиянинг иқтисодий ва стратегик имтиёзлари эвазига санкцияларни бекор қилиш эди.

Нашрнинг аниқлик киритишича, таклифларнинг биринчи блоки молиявий бўлган. Россияга АҚШ компанияларига илгари маҳаллий бошқарувга ўтказилган тахминан 60 миллиард долларлик активларни қайта сотиш ҳуқуқисиз сотиб олишга рухсат бериш таклиф қилинган. Бу АҚШнинг Россиядаги муҳим иқтисодий ресурслардан фойдаланиш имкониятини тиклаши керак эди, деб тушунтирди The Economist. Иккинчи муҳим жиҳат Арктика ва Узоқ Шимолнинг «ресурслар хазинасига» потенциал кириш имконияти бўлди.

Бундай режанинг мавжудлиги ҳақида Россия томони ҳам, АҚШ томони ҳам расман хабар бермаган. Шу билан бирга, Кремль АҚШ компаниялари билан ҳамкорлик қилишга тайёрлиги ҳақида гапирган. Россия бевосита инвестициялар жамғармаси раҳбари Кирилл Дмитриев ҳам бир неча бор Америка маъмурияти вакиллари билан учрашиб, икки мамлакат ўртасидаги иқтисодий ҳамкорликни муҳокама қилган.

Сўнгги ойларда урушни тўхтатиш бўйича расмий музокаралардан ташқари, Оқ уй ва Кремль вакиллари ўртасида иқтисодий келишувлар бўйича параллел муҳокамалар бўлиб ўтди. The Economist маълумотларига кўра, гўёки Москвага АҚШ билан умумий қиймати 12 трлн долларгача бўлган иқтисодий битимлар тузиш таклиф қилинган.

Ушбу таклифлар Америка компанияларининг кенг кўламли лойиҳаларда иштирок этишини ўз ичига олади - масалан, ресурсларни ўзлаштириш (нефть, газ, нодир металлар), Беринг бўғози остидаги туннель каби инфратузилма лойиҳалари ёки маълумотлар марказларини яратиш, шунингдек, тарк этган Ғарб компанияларининг активларини қайтариш.

Бундай келишувлар эвазига Россияга қарши санкциялар бекор этилиши ёки юмшатилиши мумкинлиги муҳокама қилиниши керак эди - яъни Кремль америкалик инвесторлар билан иқтисодий фойда келтирадиган «аср келишувини» тузиши мумкин эди.

The Economist нашри 12 триллион доллар миқдорининг реаллигини шубҳа остига қўяди - бу бутун Россия иқтисодиётининг йиллик ялпи ички маҳсулотидан тахминан олти баравар кўп ва бундай маблағларни реал инвестициялар ёки АҚШ учун фойда кўринишида олиш муболағага ўхшайди.