Жаҳон | 08:40
804
3 дақиқада ўқилади

FT суриштируви: РФ нефти санкцияларни четлаб ўтиб 90 млрд долларга сотилган

Financial Times газетаси 90 миллиард долларлик Россия нефтини санкциялардан четлаб ўтиб ташишга алоқадор бўлган 48 та компаниядан иборат тармоқни аниқлаган. Бу ҳақда нашрнинг журналистик суриштирувида айтилади.

Фото: Sputnik / Profimedia

Турли манзилларда ишлайдиган ва ташқи кўринишдан мустақил компанияларга ўхшайдиган фирмалар, журналистлар фикрича, амалда Россиянинг “соя флот”и фаолиятида биргаликда иштирок этади. Улар бу тармоқни 48 компаниянинг барчаси бир хил хусусий электрон почта серверидан фойдалангани туфайли топган.

Газета 442 та веб-доменни аниқлаган: уларнинг рўйхатдан ўтиш маълумотлари шуни кўрсатадики, барчаси электрон почта учун битта хусусий сервердан фойдаланади — mx.phoenixtrading.ltd.

Журналистлар доменлардаги номларни Россия ва Ҳиндистон божхона ҳужжатларида РФдан нефт ташувчи сифатида тилга олинган ташкилотлар номлари билан солиштириб, компанияларни идентификация қилган.

FT аниқлашига кўра:

  • тармоқ иштирокчилари орасида Ғарб давлатларининг санкция рўйхатларидаги шахслар/тузилмалар билан боғлиқ компаниялар ҳам бор;
  • тармоқнинг асосий фигураси — Британия санкциялари остида бўлган озарбойжонлик бизнесмен Этибар Аюб, ЕИда уни «Роснефть» раҳбари Игорь Сечинга яқин шахс деб ҳисоблашади;
  • иштирокчилар роли бўлинган: айримлари Россияда нефт харид қилади, бошқалари уни Ҳиндистон ва Хитойга сотади;
  • 2024 йил ноябрида (FT тармоқ фаолияти бўйича маълумот олган охирги ой) «Роснефть»нинг денгиз орқали экспорт қилган нефтининг 80 фоиздан кўпроғи айнан шу “қўғирчоқ” компаниялар орқали амалга оширилган;
  • “қўғирчоқ” ташкилотларнинг кўпчилиги фақат ярим йил фаол бўлган, шу сабабли уларнинг ишини кузатиш қийин.

Суриштирувда таъкидланишича, ушбу тармоқ компаниялари жами 90 миллиард долларлик Россия нефтини экспорт қилган. Газета қайд этишича, бу компаниялар билан боғлиқ экспортнинг ҳақиқий ҳажмлари бундан ҳам катта бўлиши мумкин.

Ҳозир Россия нефтининг энг йирик экспортчиси — декабр ойида Британия санкцияларига тушган Redwood Global Supply компанияси. FT уни ҳам умумий почта хизмати фойдаланувчилари орасидан топган. Газетанинг манбалари бу компанияни Аюб билан боғлайди.

Газета журналистлари билан суҳбатда Европа Иттифоқининг уч вакили, олинган маълумотлар янги санкциялар жорий қилиш учун ишлатилиши мумкинлигини айтган. Улардан бирига кўра, ушбу тармоққа кирувчи айрим ташкилотлар аллақачон «бизнинг диққат марказимизда».

Отабек Матназаров
Тайёрлаган Отабек Матназаров

Мавзуга оид