Трамп: Эрондаги уруш деярли якунланди

Оқ уй раҳбари Доналд Трампнинг сўзларига кўра, Эрондаги уруш аввал режалаштирилгандан ҳам тезроқ якунланиши мумкин. У 9 март, душанба куни CBS News телеканалига телефон орқали берган интервюсида шундай деди: “Менимча, уруш деярли якунланди. Уларда на флот бор, на алоқа, на ҳарбий-ҳаво кучлари бор”.

Шу билан бирга, у АҚШ ва Исроил ҳали “етарлича ғалаба қозонмагани”ни ҳам таъкидлади.

Кейинроқ, Флоридадаги матбуот анжуманида Трамп журналистлардан бирининг “Эрондаги уруш шу ҳафта тугайдими?” деган саволига салбий жавоб берди. Фақат бу “жуда яқин орада” содир бўлишини айтди, аммо аниқ санани келтирмади. Унинг сўзларига кўра, урушдаги энг катта хавф уч кун аввал ортда қолган.

Трамп CBS’га берган интервюсида Эрон ракеталари деярли тўлиқ йўқ қилингани, дронлар ва уларни ишлаб чиқариш заводлари ишдан чиқарилганини таъкидлади: “Агар вазиятга қарасангиз, уларда ҳеч нарса қолмаган. Ҳарбий нуқтаи назардан қараганда, уларда ҳеч нарса қолмаган”.

АҚШ президентининг таъкидлашича, бир неча кун аввал Теҳрон тўлиқ назорат қилинаётганини иддао қилган денгиз қатнови учун муҳим бўлган Ҳўрмуз бўғози ҳозирда очиқ ва унда кема қатнови амалга оширилмоқда. Шу билан бирга, Трамп АҚШ бу бўғозни “ўз назорати остига олиши” мумкинлиги ҳақида ўйлаётганини ҳам қўшимча қилди.

Айни пайтда, Ислом инқилоби муҳофизлари корпуси (ИИМК) Теҳрондан Ҳўрмуз бўғози орқали эркин кема қатновига рухсат олишни истаган араб ва Европа мамлакатларидан Исроил ҳамда АҚШ элчиларини чиқариб юборишни талаб қилди.

Доналд Трамп Эроннинг янги олий раҳбари лавозимига Мужтабо Хоминаий тайинланганидан “ҳафсаласи пир бўлгани”ни билдирди ва уни “аввалги муаммоларнинг яна бир қўшимча қисми” деб атади. Бундан олдин АҚШ президенти янги эронлик раҳбар Вашингтоннинг маъқулловини олиши кераклигини, акс ҳолда “у узоққа бормаслиги”ни айтган эди.

Трампнинг Эрондаги уруш тез орада якунланиши ҳақидаги фикрлари эълон қилингач, сўнгги кунларда кескин кўтарилган нефт нархлари қулади. 9 март кечқурун Brent маркасидаги нефт нархи бир баррел учун 89,20 долларга тушди, ҳолбуки, бир кун аввал у вақтинча 120 доллардан ҳам ошиб кетган эди.

Трампнинг Флоридада журналистларга берган баёнотига кўра, нефт нархларини янада пасайтириш мақсадида у нефт билан боғлиқ айрим санкцияларни камида вақтинча бекор қилиш ниятида, “токи вазият меъёрига тушгунча”. Бироқ бу чора қайси давлатларга нисбатан қўлланиши мумкинлигини у очиқламади.

Бундан уч кун аввал АҚШ молия вазири Скотт Бессент Вашингтон танкерларга ортилган Россия нефтига нисбатан санкцияларни юмшатиш имкониятини кўриб чиқаётганини айтган эди. Худди шу куни АҚШ Ҳиндистон нефтни қайта ишлаш заводларини танкерларга юкланган Россия нефтини сотиб олиш тақиқидан 30 кунга озод қилди, бу “нефт жаҳон бозорига кириб келишда давом этиши” учун қилингани айтилди.

Флорида штатидаги Дорал шаҳрида ўтган матбуот анжуманидан сал олдин Трамп Россия президенти Владимир Путин билан телефон орқали мулоқот қилди ва журналистларга буни “ижобий суҳбат” деб баҳолади.

Эрондаги уруш бошланганидан кўп ўтмай, яъни АҚШ ва Исроил 28 февралдан бери олиб бораётган ушбу урушнинг дастлабки босқичида Доналд Трамп “Эпик ғазаб” номли ҳарбий амалиёт тўрт-беш ҳафта давом этиши мумкин, деган фикрни билдирган эди.