Яқин Шарқдаги уруш НАТО мамлакатлари Россия билан урушга тайёр эмаслигини кўрсатди

Европанинг юқори мартабали ҳарбийлари Россия яқин келажакда НАТО мамлакатларига ҳужум қилиши мумкинлигини истисно қилмаяпти. Германия мудофаа вазири Борис Писториус бу 2029 йилдаёқрўй бериши мумкин деб ҳисоблайди. Эстония разведкаси эса бу яқин бир-икки йил ичида содир бўлмаслигидан умид қилади. Шу билан бирга, АҚШ ва Исроилнинг Эрон билан уруши шуни кўрсатдики, Шимолий Атлантика алянси ҳарбий ҳаракатларга тайёр эмас, дея таъкидлайди Politico. Дипломатлар, ҳарбийлар ва экспертлар билан гаплашган нашр Россия ҳужум қилган тақдирда, НАТО мамлакатларига муаммо бўладиган «бешта ожиз нуқта»ни санаб ўтган. «Медуза» Politico мақоласидаги асосий хулосаларни қисқача келтирди.

Ўқ-дори етишмовчилиги. Эрон билан уруш шуни яққол кўрсатдики, НАТОда ўқ-дорилар етарли эмас. АҚШ Patriot ҳаво ҳужумидан мудофаа тизимлари учун мўлжалланган ракеталари захирасининг ярмини ишлатиб юборди. Франция Яқин Шарқдаги урушнинг дастлабки ҳафталаридаёқ Aster ва Mica тизимлари учун ракеталар тугай бошлагани ҳақида огоҳлантирганди. Rheinmetall ва MBDA мудофаа компаниялари талаб кескин ошгани ва тақчиллик етилиб келаётганини қайд этган. Агар АҚШ Ҳинд-Тинч океани минтақасида фаолликни давом эттирадиган бўлса, Европадаги ресурсларнинг каттагина қисмини олиб чиқиб кетади, Европада эса ресурслар кўп эмас, деган НАТОга аъзо мамлакатларнинг биридан бўлган дипломат. Агар алянс тактикани ўзгартирмаса, унда Россия қисқа вақт ичида Европани уруш олиб бориш имкониятидан маҳрум этади. Москва ойига олти-етти минг дрон ишлаб чиқариши ҳисобга олинса, НАТОдаги иттифоқчиларнинг ҳаво ҳужумидан мудофаа тизимлари учун қимматбаҳо ракеталар саноқли ҳафталар ичида тугайди, деб ҳисоблайди экспертлар. Шунинг учун Patriot’нинг арзонроқ муқобиллари, масалан, лазерли AGR-20 ракеталарига ўтиш, шунингдек, самолётларни ҳимоялаш учун бетонли истеҳком каби пассив мудофаа воситаларини қўллаш керак бўлади.

Ҳаво кучлари ожиз. АҚШ томонидан ҳаво кампанияси ўтказилганига қарамай, Эрон Форс кўрфази мамлакатлари бўйлаб беш мингдан ортиқ ракета ва дронларини учира олди. Экспертлар фикрича, бу кенг кўламли бомбалаш рақибни бўйсундириш учун етарли бўлмаслигини намойиш этди. Шунинг учун НАТО ҳаводаги ҳукмронлик концепциясини қайта кўриб чиқиши ҳамда бунинг ўрнига узоқ масофага юқори аниқликда ҳаракатланувчи қуролларга инвестиция киритишни кўпайтириши, шунингдек, Америкадан учиш масофаси 300 километрга етадиган AGM-88G ракеталарини сотиб олиш ҳажмини ошириши керак бўлади.

Қудратли флот етарли эмас. Европанинг Форс кўрфазидаги иттифоқчиларга ёрдам беришда деярли иштирок эта олмагани шуни кўрсатдики, НАТО мамлакатлари ўз ҳарбий-денгиз кучларини ривожлантиришга жуда кам эътибор қаратган. Ёрқин мисол: Буюк Британия «Дракон» эскадра мина ташувчи кемасини Ўрта Ер денгизига жойлаштириши учун уч ҳафта вақт кетди, кейин эса техник носозлик туфайли кема барибир портга қайтарилди. Буюк Британия ҳарбий-денгиз кучлари бош қўмондони Гвин Женкинс март ойида қироллик флоти урушга тайёр эмаслиги, иттифоқчилар ҳам ортда қолаётганини тан олганди. Аввалроқ Канада мамлакат флоти таркибидаги кемаларнинг фақат ярмидан камроқ қисмигина жангларга тайёр ҳолатда эканини хабар қилганди. Экспертлар фикрича, Россия билан ҳар қандай можарода ҳарбий-денгиз кучлари муҳим ўрин тутади – Коли яриморолининг шимолий қирғоқларида сувости кемаларини қидириш ҳамда «Калибр» қанотли ракеталарини олиб юрувчи ҳарбий кемаларни зарарсизлантириш учун.

Тарқоқлик. Яқин Шарқдаги уруш НАТО ичидаги бўлинишни янада кучайтирди: Европа Доналд Трамп талаб қилганида АҚШга ёрдам бермади ва у алянсни танқид қила бошлади. Бу фонда АҚШ президенти Россия билан можаро келиб чиққан тақдирда вазиятга аралашмаслиги ёки кичик қўшин юбориш билан чекланиши борасида хавотирлар пайдо бўлди. НАТО собиқ бош котиби Андерс Фог Расмуссен Европа мамлакатлари АҚШ НАТО олдидаги мажбуриятларини бажарган тақдирдагина Ҳўрмуз бўғозини очишда ёрдам кўрсатиши мумкинлигини билдириши керак, деб ҳисоблайди. Унинг фикрича, бундан кейин ҳам Трампнинг кўнглига қараш ва уни тинчлантиришга уринишда давом этиш керак эмас: «Хушомаднинг вақти ўтди».

Украина омили. Яқин Шарқда уруш бошланганидан бир неча кун ўтиб, Украина Форс кўрфази мамлакатларига Эрон дронлари ҳужумларига қарши туришда ёрдам кўрсатиши учун минтақага ўз мутахассисларини юборди. Якунда Киев араб мамлакатлари билан мудофаа соҳасида ўн йилга мўлжалланган ҳамкорлик бўйича келишув имзолади. Украина билан институционал алоқаларини кенгайтириб олган НАТО энди биринчи мудофаа чизиғи сифатида Россия билан чегарага яқинроқ ҳудудда дронларга қарши «белбоғ» яратиш устида ишлаши керак, дейди экспертлар. НАТО дипломатларининг сўзларига кўра, алянс Украина ҳарбий саноати билан муносабатларни янада мустаҳкамлаши, жумладан, UNITE – Brave NATO дастурига (унинг доирасида Украина иттифоқчиларга ўз инновацион технологияларини тақдим этади) кўпроқ маблағ ажратиши мумкин. Европалик дипломатлардан бирининг ҳисоблашича, Украина энди хавфсизликка кафил ролини бажармоқда ва Эрон билан уруш буни исботлади.