Покистон: АҚШ ва Эрон келишув матни бўйича келишиб олди

Покистон бош вазири Шаҳбоз Шарифнинг 12 июн куни маълум қилишича, АҚШ ва Эрон ўртасидаги тинчлик келишувининг якуний матни бўйича келишувга эришилган.

Унинг таъкидлашича, Покистон воситачилик қилаётган музокаралар натижасида томонлар ҳужжатнинг охирги вариантини маъқуллаган. Айни пайтда Исломобод Вашингтон ва Теҳрон билан келишувни амалга оширишнинг кейинги босқичлари бўйича яқин ҳамкорлик олиб бормоқда.

AFP агентлиги суҳбатлашган АҚШ ҳукуматидаги манбага кўра, Вашингтон келишувнинг яқин кунларда имзоланиши эҳтимолини 80–85 фоизга баҳоламоқда. Reuters агентлиги манбалари эса ҳужжат 14 июн куни — АҚШ президенти Доналд Трампнинг 80 ёшлик юбилейи санасида имзоланиши мумкинлигини билдирган.

Маълум қилинишича, келишувнинг асосий шартларидан бири Эронда бойитилган уран захираларини мамлакат ҳудудидан олиб чиқиш ва йўқ қилиш ҳисобланади.

Шу куни Эроннинг Mehr агентлиги АҚШ ва Эрон ўртасидаги 14 банддан иборат меморандум лойиҳасини эълон қилди. Унда ҳарбий ҳаракатларни зудлик билан тўлиқ тўхтатиш, Исроилнинг Ливандаги ҳужумларини бекор қилиш, АҚШ қўшинларини Эрон чегарасига яқин ҳудудлардан олиб чиқиш, Эрон портларига нисбатан қўлланаётган чекловларни бекор қилиш ҳамда Ҳўрмуз бўғозини 30 кун ичида қайта очиш каби бандлар мавжуд.

Келишувни имзолаш учун эҳтимолий майдон сифатида Швейцария кўриб чиқилмоқда. Мамлакат Ташқи ишлар вазирлиги Вашингтон ва Теҳрон билан доимий мулоқотда эканини билдириб, томонлар рози бўлган тақдирда имзолаш маросимини ўтказишга тайёрлигини маълум қилди.

Эрон ташқи ишлар вазири Аббос Арағчи ҳам келишув ҳар қачонгидан ҳам яқинлашганини таъкидлади. У музокаралар тўлиқ якунланмагунча оммавий ахборот воситаларини ҳужжат мазмуни бўйича тахминлар қилишдан тийилишга чақирди.

Шу билан бирга, Арағчи Эронни можарода ғолиб томон сифатида баҳолаб, Исроилни тинчлик жараёнига тўсқинлик қилишга уринаётганликда айблади. Унинг сўзларига кўра, келишувнинг иккинчи босқичида Эрон ядровий дастури ва мамлакатга қарши жорий этилган санкцияларни бекор қилиш масалалари муҳокама қилинади.

Аввалроқ АҚШ президенти Доналд Трамп Эронга қарши режалаштирилган зарбаларни бекор қилганини маълум қилиб, Теҳрон билан «ажойиб келишув» яқин кунларда Европада имзоланиши мумкинлигини айтган эди. Шунингдек, у келишув Эроннинг ядровий қуролга эга бўлишининг олдини олишини ва Ҳўрмуз бўғози қайта очилишини таъкидлаган.

Бироқ Эрон Ташқи ишлар вазирлиги расмий вакили Исмоил Бақоий Теҳрон ҳали келишув бўйича якуний қарор қабул қилмаганини билдирган. Эрон парламенти спикери Муҳаммад Боқир Ғолибоф эса АҚШнинг қарорлари минтақадаги вазиятни янада мураккаблаштириши мумкинлигидан огоҳлантирган.