Москвага энг йирик дронлар ҳужуми ва Эрон атрофида кескинлашаётган вазият – кун дайжести

Ўтган кун давомида жаҳонда рўй берган энг асосий воқеа ва янгиликлар шарҳи билан кундалик хабарномада таништирамиз.

Украинанинг Москвага энг йирик дрон ҳужуми

17 майга ўтар кечаси Украина Россия пойтахтига сўнгги бир йилдан ортиқ вақт ичидаги энг йирик дрон ҳужумини уюштирди. Оқибатда камида тўрт киши ҳалок бўлди, улардан уч нафари Москва вилоятида, яна бири Белгород вилоятида қайд этилган.

Россия Мудофаа вазирлиги сўнгги 24 соатда мамлакат бўйлаб 1000 дан ортиқ Украина дронлари уриб туширилганини билдирди.

Москванинг ўзида ҳаво мудофааси кучлари юздан ортиқ дрон йўқ қилинганини билдирди. Умуман олганда, якшанба тонги аксар москваликлар учун учиб юрган дронлар ва уларга қарши ишлаётган ПВО овози билан бошланди.

Мэр Сергей Собянин сўзларига кўра, 12 киши жароҳатланган бўлиб, уларнинг аксарияти Москва нефтни қайта ишлаш заводига кириш жойи яқинида бўлган. Гарчи заводнинг «технологик қисми» зарар кўрмагани айтилган бўлса ҳам, тармоқларда даҳшатли ёнғин видеолари тарқалди.

Президент Зеленский жума куни Россиянинг Киевга икки кун давомида уюштирилган энг оғир дрон ва ракета ҳужумидан сўнг қасос олишга ваъда берган эди. Ўшанда Киевда 20 дан ортиқ инсон вафот этганди.

Украина ҳужумини тасдиқлар экан, Зеленский Москвадаги дронлар ва оловни ўчиришга уринаётган гуруҳлар акс этган видеони жойлаштирди. «Россиянинг урушни чўзаётгани ҳамда шаҳарларимизга ҳужумлари туфайли бизнинг жавобларимиз тўлиқ оқланади», деди Зеленский.

Украина Қуролли Кучларига кўра, зарбалардан бири Москва яқинидаги юқори аниқликдаги қурол ишлаб чиқарадиган заводда ёнғин келтириб чиқарган. Шунингдек, Донецк вилоятидаги дронлар парвозини назорат қилувчи қўмондонлик пункти ҳам нишонга олинган.

Россия Ташқи ишлар вазирлиги Киевни тинч аҳолини нишонга олишда айблади. «Евровидение қўшиқлари садоси остида, Европа Иттифоқи томонидан молиялаштириладиган Киев режими навбатдаги оммавий террорчилик ҳужумини амалга оширди», деди Заҳарова.

Яқин Шарқдаги вазият кескинлашмоқда

Якшанба куни Бирлашган Араб Амирликлари расмийлари мамлакатдаги атом электр станциясига дрон ҳужуми уюштирилиши натижасида ёнғин чиққанини маълум қилди.

БАА ҳаво мудофаасини ёриб ўтган дрон «Barakah» атом электр станциясининг ташқаридаги электр генераторига бориб теккан. Баёнотда радиологик хавфсизлик даражасига зарар етмагани ва жабрланганлар йўқлиги айтилган.

Амирликлар расмийларининг билдиришича, улар ҳужум манбасини ўрганмоқда ва БАА бундай «террорчилик ҳужумлари»га жавоб беришга тўла ҳуқуқли. БАА президенти дипломатик маслаҳатчисига кўра, ушбу ҳужум вазиятнинг хавфли даражада кескинлашувини англатади.

БАА Мудофаа вазирлиги яна иккита дрон «муваффақиятли» бартараф этилганини ва улар «ғарбий чегара»дан учирилганини маълум қилди. Вазирлик бошқа тафсилотларни очиқламади.

Шунингдек, дам олиш куни Саудия Арабистони ҳам ўзи уриб туширган учта дрон Ироқ ҳаво ҳудудидан кирганини таъкидлади ва жавоб қайтариш учун зарур тезкор чораларни кўришидан огоҳлантирди.

Апрел ойида ўт очишни тўхтатиш режими кучга кирганидан бери Эрон можаросидаги ҳарбий ҳаракатлар сезиларли даражада камайган. Аммо Ироқдан Форс кўрфази мамлакатлари томон дронлар учирилиши давом этмоқда.

Трамп сешанба куни Эронга қарши ҳарбий ҳаракатлар вариантларини муҳокама қилиш учун миллий хавфсизлик бўйича юқори мартабали маслаҳатчилари билан учрашиши кутилмоқда.

Шунингдек, кескин риторикаси боши берк кўчадан чиқишга ёрдам бера олмаган Трамп пост ёзишда давом этмоқда: «Эрон учун соат миллари кетяпти ва вақт ўтиб бормоқда, улар ТEЗРОҚ ҳаракат қилсалар яхши бўларди. Акс ҳолда улардан ҳеч нарса қолмайди. ВАҚТ ЖУДА МУҲИМ!» деб ёзди АҚШ етакчиси.

Эрон қуролли кучларининг расмийси эса Трампнинг таҳдидлари амалга оширилган тақдирда, АҚШ «янги, тажовузкор ва кутилмаган сценарийларга дуч келиши ва ўзи яратган ботқоққа ботиши»ни айтди.

Африкада Эбола эпидемияси

Конго ва Угандада тарқалган Эбола эпидемияси оқибатида 80 киши ҳалок бўлгач, Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти ушбу вазиятни «халқаро аҳамиятга молик жамоат саломатлиги фавқулодда ҳолати» деб эълон қилди.

ЖССТнинг билдиришича, ушбу эпидемия ҳозирча пандемия мезонларига тўлиқ жавоб бермайди. Бироқ касалликнинг кенгроқ тарқалиш хавфи жуда юқори.

Ташкилотга кўра, касалликка гумон қилинган 80 та ўлим ҳолати, лабораторияда тасдиқланган 8 та ҳолат ва 246 та гумонланувчи бемор қайд этилган.

CBS News халқаро ёрдам ташкилотларидаги манбаларга таяниб хабар беришича, Конгода АҚШнинг камида олти нафар фуқароси ҳам Эбола вируси билан алоқада бўлган. Улардан уч нафари юқори хавф остида деб баҳоланмоқда. АҚШ ҳукумати ушбу шахсларни мамлакатдан олиб чиқиб кетишга, эҳтимол Германиядаги ҳарбий базага эвакуация қилишга уринмоқда.

АҚШнинг Конгодаги элчихонаси якшанба куни соғлиқни сақлашга доир фавқулодда огоҳлантириш эълон қилди. Унда Давлат департаменти америкаликларга Итури провинциясига бормасликни тавсия қилган.

ЖССТнинг таъкидлашича, Эбола вируси илк бор 1976 йилда аниқланган ва Конгодаги 17-эпидемия ҳисобланади.

Аксарият ҳолларда ўлимга олиб келадиган ушбу вирус касалланган одамларнинг тана суюқликлари, вирус тушган буюмлар орқали юқади. Конгонинг қуюқ тропик ўрмонлари Эбола вирусининг табиий ўчоғи ҳисобланади. Сўнгги 50 йил ичида Африка мамлакатларида 15 000 га яқин одам ушбу вирусдан вафот этган.

Лондонда йирик намойишлар

Шанба куни Лондон марказида ўн минглаб одамлар иккита алоҳида намойишга чиқди: улардан бири иммиграциянинг юқори даражасига қарши. Иккинчиси эса Фаластинни қўллаб-қувватлаш мақсадида ташкил этилди. Полиция 4 000 нафар ходимни сафарбар этди ва сўнгги йиллардаги энг йирик тадбирда «ўз ваколатларидан имкон қадар қатъий фойдаланишга» ваъда берди.

Британияда иммиграцияга оид хавотирлар — жумладан, бошпана изловчиларнинг кичик қайиқларда кириб келиши — Стармернинг машҳурлигига салбий таъсир кўрсатди. Ўнг қанот «Reform UK» партияси мавқейини оширди.

Яқин атрофдаги бошқа бир кўчада эса Фаластин байроқлари ва Ғазодаги можарога чек қўйиш талаб қилинган плакатларни кўтарган намойишчилар бўлди. Улар Исроил давлати ташкил этилишидан кейин — 1948 йилги урушда фаластинликларнинг ўз ерларидан маҳрум бўлганини ёдга олувчи «Накба куни» муносабати билан юриш ўтказди.

Ҳар икки юриш якунлангач, полиция турли қонунбузарликлар учун 43 киши ҳибсга олинганини маълум қилди: намойишлар «асосан жиддий ҳодисаларсиз» ўтган.

Куба юзлаб ҳарбий дронлар сотиб олди — ОАВ

Axios нашри иқтибос келтирган махфий разведка маълумотларига кўра, Куба 300 дан ортиқ ҳарбий дронларни сотиб олган. Ҳисоботда иддао қилинишича, Куба ушбу ҳарбий дронлардан АҚШнинг Гуантанамодаги ҳарбий-денгиз базасига, шунингдек, ҳарбий кемаларга ва эҳтимол Флоридадаги Кей Вест шаҳрига ҳужум қилиш режаларини муҳокама қилган.

Манбага кўра, Трамп маъмурияти дронлар орқали технологик ривожланиш ҳамда Ҳаванада Эрон ва Россия ҳарбий маслаҳатчилари борлигидан жиддий хавотирда.

АҚШ расмийларининг нашрга маълум қилишича, Куба 2023 йилдан буён Россия ва Эрондан зарбдор дронларни сотиб олиб келмоқда ва ҳозирда яна кўпроқ сотиб олиш пайида.

Куба Ташқи ишлар вазири Бруно Родригес Қўшма Штатларни иқтисодий санкциялар ва эҳтимолий ҳарбий интервенцияни оқлаш учун «сохта айблов» уйдиришда айблади.

«Куба ҳеч кимга таҳдид қилмайди ва урушни хоҳламайди», деди Родригес. Аммо у ўз баёнотида дронлар билан боғлиқ даъволарни очиқчасига тилга олмади.

Ушбу ҳисобот АҚШнинг Кубага босими кескин кучайган бир пайтга тўғри келди. Ўтган ҳафтада ОАВлар АҚШ ҳукумати Фидел Кастронинг укаси 94 ёшли Раул Кастрога расмий айблов эълон қилмоқчи эканини ёзганди.

Шунингдек, пайшанба куни Марказий разведка бошқармаси директори Жон Ратклиф ушбу орол-давлатга ташриф буюрди. Ратклиф Кубани «Ғарбий яримшардаги душманлар учун хавфсиз бошпана» бўлиб қолишдан қатъий огоҳлантирган.