“Инвесторларни сиз дейишга тайёрмиз” – Тошкентда инвестиция форуми бўлиб ўтмоқда

17 июнь куни бешинчи Тошкент халқаро инвестиция форумининг очилиш маросими ўтказилди. Унда президент Шавкат Мирзиёев нутқ сўзлади. Бундан қашқари, ялпи сессияда Албания президенти, бош вазир ва вазирлар, халқаро ташкилотлар раҳбарлари ва сиёсатчилар қатнашди. Инвесторларни “сиз” дейишга тайёрмиз, деди Мирзиёев ўз чиқишида.

Форумда бу йили 4 мингдан ортиқ делегатлар қатнашмоқда. Президентга кўра, сўнгги йилларда Ўзбекистонга 150 млрд доллардан ортиқ инвестиция жалб қилинган, шундан 123 миллиарди охирги 5 йилга тўғри келмоқда.

Ялпи сессияда шунингдек, форум учун келган хорижий давлат президент ва ҳукумат раҳбарлари ҳам чиқиш қилди. Масалан, сўзга чиққан Албания президенти Ўзбекистондан кўпроқ туристларни давлатига таклиф этди.

“Сўнгги 10 йилда Албания иқтисоди ривожланди, инфратузилма ва аҳоли ҳаёти яхши томонга ўзгарди. Шу ўринда айтмоқчиман, Албания бугун хорижий инвесторларга ўз инвестициясига 100% эгалик ҳуқуқини берувчи ҳуқуқий асосларга эга давлат. Жиддий трансформацион бир даврда инвестициявий шерикликни кенгайтириш керак, деб биламан”, дейди Албания президенти.

Россия бош вазирига кўра, охирги йилларда Ўзбекистон билан Россиянинг товар айланмаси 12,5 фоизга ўсган.

“Бугунги кунда Ўзбекистон бозорида 3 мингдан ортиқ рус компаниялари фаолият кўрсатмоқда. 150 га яқин инвестиция лойиҳаларига эгамиз, бу камида 4 трлн доллар дегани. Истиқболли йўналишларимиз анча, масалан Самарқанддан Санкт-Петербурггача бўлган туристик йўналишни ишлаб чиқдик. Россия ишбилармонларини янаям Ўзбекистонда фаол бўлишга чақираман”, деди Михаил Мишустин.

Озарбойжон бош вазири ҳам глобал бозорлардаги ўзгаришлар сабаб инвестициявий яқинликни кенгайтиришни гапирди.

Беларус бош вазирига кўра эса, Минск Тошкентга саноат шериклигини таклиф қилмоқда.

“Беларус Ўзбекистонга инвестиция киритиш бўйича МДҲ регионида 2-ўринда турибди. Биз бу давлатга ўз таклифларимизни берганмиз, улардан бири саноат шериклиги. Бизнинг қишлоқ хўжалиги техникаларимиз, айниқса тракторлар аллақачон Ўзбекистонда ишлаб чиқарилмоқда”, деди Беларус бош вазири.

Инвестиция форуми икки кун давомида турли сессияларда ҳам давом этади. Унда энергетика сектори, сиёсий хатарлар ва аралаш молиялаштириш, корпоратив бошқарувнинг келажаги, масъулиятли бизнес юритиш, исломий молия ва сукук бозорлари, махсус иқтисодий зоналар, сув-энергия-озиқ-овқат занжири, енгил саноат лойиҳалари, электротехника ва машинасозлик, иқлимга мос агро платформа ва бошқа мавзулар муҳокама қилинади.

Ўзбекистон инвесторлар учун очиқлигини сақлаб қолиши керак, дейди Kun.uz билан гаплашган Германиядаги KfW IPEX Banking Group вакили.

“Президентнинг гаплари таъсирли, биз аллақачон Ўзбекистонда 2 млрд евродан ортиқ портфелга эгамиз. Хусусан, металлургия, тоғ-кон саноати, энергетика ва қайта тикланувчи энергия манбалари, банк соҳаларида жуда фаолмиз”, дейди Екатерина Галицина.

- Кредит рейтингларини янада яхшилаш учун Ўзбекистон яна нималар қилиши керак?

“Бу кўп масалаларга боғлиқ, лекин менимча, шунчаки ислоҳотларни давом эттириш, халқаро сармоялар оқимига очиқ бўлиш жуда муҳим. Чунки кўриб турганингиздек, бу ерга бутун дунёдан, барча мамлакатлардан жуда кўп сармоялар кириб келмоқда, тўғрими? Ғарб компанияларидан тортиб, Кўрфаз минтақалари, Шимолий мамлакатлар, Жанубий Осиёгача. Ва ҳар бир мамлакат, ҳар бир сармоя мамлакат учун янги тажриба ва янги кўмак олиб келиши мумкин”, дея қўшимча қилди у.

АҚШнинг FLS компанияси вице-президенти Петер Фланаган фикрича эса Ўзбекистон мис саноати бўйича жаҳондаги етакчилардан бирига айланиши мумкин.

“Кеча президент бизни, америкалик инвесторларни ўз саройида қабул қилди. Биз тоғ-кон саноатида ишлаймиз, яъни олтин, мис, литий каби стратегик муҳим хомашёларни чиқаришга ёрдам берувчи технологияларни ишлаб чиқарамиз. Ўзбекистонда стратегик минералларнинг анчаси мавжуд. Улар аллақачон ўзлаштирилмоқда, масалан Олмалиқдаги йирик мис лойиҳасида қатнашяпмиз. Президент нималар бўлаётганига шахсан қизиқади. 38 йилдан бери шу соҳада ишлайман, қайси канални қўйсангиз ҳозир стратегик хомашёларни гапиради. Биласизми, мис бўйича Ўзбекистон жаҳондаги етакчиларга айланиши мумкин”, дейди америкалик инвестор.

Дунёга машҳур архитектура компания Zaha Hadid Architects директори ҳам форум қатнашчилари қаторида. Унинг компанияси Янги Тошкентдаги Алишер Навоий тадқиқот марказини лойиҳалаяпти.

“Биринчи марта инвестиция форумидаман. Минтақада анча йиллардан бери фаолият олиб борамиз, Ўзбекистон учун сармоявий имкониятлар ва қизиқарли лойиҳалар кўпаётганини кўриш ёқимли”, дейди Мануэла Гатто.

– Ўзбекистон билан боғлиқ лойиҳангиз ҳақида эшитдим. Бизнинг томонимиз билан ишлаш қанчалик қулай ёки осон бўлди?

- Биз учун жуда осон бўлди. Биз Янги Тошкент дирексияси билан, яъни ҳукумат томони билан ишладик ва биз учун ҳамма нарса жуда оддий ва тушунарли эди, шу боис ҳеч қандай муаммога дуч келмадик.

- У қачон амалга оширилади?

- Хўш, ҳозирда у қурилиш босқичида, пойдевор қисмини қуриб бўлишди ва у кейинги бир неча йил ичида қад ростлайди.

- Лойиҳангиз ҳақида кўпроқ маълумот бера оласизми? Уни қандай танладингиз ва Ўзбекистон томонидан молиялаш ҳақида нима дея оласиз?

-Хўш, биз меъмормиз, шу сабабли молиявий томони билан бевосита шуғулланмадик. Бу Янги Тошкентни, яъни шу ерда, Тошкент ёнида қуриладиган икки миллион аҳолига мўлжалланган янги шаҳарни молиялаштиришнинг бир қисми ҳисобланади. Демак, бу ҳукумат томонидан молиялаштирилади ва биз меъмор сифатида ўз хизматларимизни тақдим этяпмиз, дея қўшимча қилди ZHA директори.

Эслатиб ўтамиз, президент Мирзиёев ўз нутқида шунингдек, нуфузли иқтисодий рейтингда мамлакат 14 поғона юқорилагани, бу йили Ўзбекистон ЯИМ 180 млрд доллардан ошишини маълум қилди. Форум 18 июн куни ўз ишини якунлайди.