Tadbirkorlar himoyasi yanada kuchaytiriladi

Maqsadimiz - ishbilarmonlik muhitini yaxshilash va iqtisodiyot rivojini jadallashtirish! Shuning uchun Tadbirkorlar va ishbilarmonlar harakati – O‘zbekiston Liberal-demokratik partiyasidan O‘zbekiston Respublikasi Prezidentligiga nomzod Shavkat Mirziyoyev tadbirkorlarni sud yo‘li bilan himoya qilishni kuchaytirish va ularning mas'uliyatini liberallashtirish, ayni paytda, xo‘jalik faoliyatiga noqonuniy aralashgani uchun mansabdor shaxslarning javobgarligini oshirishni zarur deb hisoblaydi.

Nomzodning fikricha, bosh vazifamiz - kichik biznes va xususiy tadbirkorlikka keng erkinlik berish ekan, ularning faoliyatiga davlat organlarining aralashuvini tubdan qisqartish, huquqbuzarliklarning barvaqt oldi olinishini ta'minlash, ularning profilaktikasi samaradorligini oshirish va huquqbuzarliklarga yo‘l qo‘yilmaslik tadbirkorlik faoliyatini yanada rivojlantirish sohasida davlat siyosatining muhim ustuvor yo‘nalishi va davlat organlarining birinchi darajali vazifasidir. Shu bilan bir qatorda nomzod soliq boshqaruvi va bank faoliyatiga zamonaviy tartibga solish mexanizmlarini joriy etish, qolaversa, ruxsat berishga oid hujjatlar va litsenziyalar berish tartib-taomillarini soddalashtirishni taklif etmoqda.

Shavkat Mirziyoyev o‘z saylovoldi dasturida davlat organlari, avvalo, huquqni muhofaza qilish va nazorat qiluvchi tuzilmalar faoliyatida tadbirkorlik sub'yektlarining huquq va qonuniy manfaatlarini mustahkamlash va so‘zsiz amalga oshirilishini ta'minlash vazifasini ilgari surgan. Bundan tashqari, tadbirkorlik faoliyatiga noqonuniy aralashganlik va to‘sqinlik qilganlik, uni asossiz to‘xtatib turganlik uchun mansabdor shaxslarning javobgarligini oshirish, tadbirkorlik sub'yektlariga yetkazilgan zararni bevosita aybdorlardan undirish masalalariga alohida e'tibor qaratilgan.

Tadbirkorlik faoliyatini huquqiy tartibga solishni yanada takomillashtirish maqsadida nomzod “Korrupsiyaga qarshi kurashish to‘g‘risida”, “Davlat-xususiy sheriklik to‘g‘risida”, “Davlat xaridlari to‘g‘risida”, “Ma'muriy tartib-taomillar to‘g‘risida”, “O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining tadbirkorlik sub'yektlarini huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish bo‘yicha vakili (ombudsman) to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi qonunlari hamda qator boshqa me'yoriy-huquqiy hujjatlarni qabul qilish taklifini ilgari surdi. Aytish joizki, mazkur qonun hujjatlari korrupsiya tusidagi huquqbuzarliklarning oldini olish va profilaktika qilishga qaratilgan chora-tadbirlarni takomillashtirish va samaradorligini oshirish hamda qonunlar ijrosi ustidan parlament nazoratini kuchaytirishga qaratilganligi bilan ahamiyatlidir.

Nomzodimiz tadbirkorlik sub'yektlari faoliyatiga asossiz aralashishdan ishonchli huquqiy kafolatlarni ta'minlash hamda tadbirkorlik sub'yektlarini tekshirishni tubdan qisqartirish va ularning faoliyatiga asossiz aralashuvni oldini olish maqsadidaprinsipial jihatdan yangi bir qator mexanizmlarni ilgari surmoqda. Xususan endilikda tadbirkorlik sub'yektlari faoliyatini, shu jumladan, jinoyat ishlari doirasidagi muqobil tekshirishlarning barcha turlari bekor qilinadi. Nazorat qiluvchi organlar endilikda rejadan tashqari tekshirishlar o‘tkazishni tashkil qilish huquqiga ega bo‘lmaydi, faqatgina jismoniy va yuridik shaxslarning qonun hujjatlari buzilishi holatlari to‘g‘risidagi murojaatlari asosida qisqa muddatli tekshirishlar (bir ish kuni mobaynida) o‘tkazishning cheklangan imkoniyati saqlanib qoladi. 

Shu bilan bir qatorda ma'muriy va jinoiy qonunchilikni liberallashtirish yo‘li davom ettiriladi. Xususan, moliya-xo‘jalik faoliyatini amalga oshirishda birinchi marta huquqbuzarliklar sodir etgan tadbirkorlik sub'yektlari va ularning xodimlarini hamda tadbirkorlik faoliyatini davlat ro‘yxatidan o‘tkazmasdan amalga oshirayotgan shaxslarni, ular tomonidan yetkazilgan zararni qoplagan va huquqbuzilishi oqibatlarini belgilangan muddatlarda ixtiyoriy bartaraf etgan taqdirda, javobgarlikning barcha turlaridan ozod qilish kabi tubdan yangi choralar nazarda tutilmoqda.

Bunday tadbirkorlarning ma'muriy, jinoiy hamda soliq javobgarligidan ozod etilishi, shubhasiz, xalqimizga hos bo‘lgan insonparvarlikning yorqin ifodasidir. O‘z aybini anglagan, bundan to‘g‘ri saboq chiqargan va xatosini to‘g‘rilagan tadbirkorlar o‘z ishini davom ettirish imkoniyatiga ega bo‘ladi.

Hayot bir joyda to‘xtab turmaydi. Bugun davr oldimizga yangidan-yangi talablar qo‘ymoqda. Shu bois, Shavkat Mirziyoyev o‘z saylovoldi dasturida sud-huquq tizimini yanada isloh etish, sud, huquqni muhofaza qilish va nazorat qiluvchi organlar faoliyatining samaradorligini oshirish, jamiyatda qonun ustuvorligini ta'minlash va qonuniylikni mustahkamlashga qaratilgan aniq chora-tadbirlarni taklif etmoqda.

Shu munosabat bilan BIZNING NOMZOD ShAVKAT MIRZIYoYeV, birinchidan, sudyalarning vakolat muddatini uzaytirishga alohida e'tibor qaratmoqda. Sudyalik lavozimiga birinchi marotaba besh yil muddatga va keyin o‘n yil muddatga, shundan so‘ng muddatsiz tayinlashni taklif etdi. Bu o‘zgartishlar xalqaro standartlar va rivojlangan demokratik davlatlarning ilg‘or tajribasiga to‘liq mos keladi. 
Ikkinchidan, sudlarni yanada ixtisoslashtirish ma'muriy sudlarni, xo‘jalik sudlari tizimida mintaqaviy apellyatsiya sudlarini tashkil etilishi ham ustuvor vazifalar sirasiga kiradi.

Uchinchidan, nomzod qonunchilikka qat'iy rioya etgan holda adolatli qarorlar qabul qilishga qodir, mustahkam iroda, yuksak ma'naviy va kasbiy fazilatlarga ega sud'yalar korpusini shakllantirish – adolatli sudlovni ta'minlash, inson huquq va erkinliklarini ishonchli himoya qilishning garovi, deb hisoblaydi. Jumladan, O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Sudyalarni tanlash va lavozimlarga tavsiya etish bo‘yicha oliy malaka komissiyasining mavqei va rolini yuksaltirish, unga sudyalarning huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish bo‘yicha choralar ko‘rish, sudyalarning intizomiy javobgarligi to‘g‘risidagi ishlarni ko‘rish hamda sudyalarni rag‘batlantirish bo‘yicha tashabbus ko‘rsatish huquqlariniberish bo‘yicha chora-tadbirlar taklif etilmoqda.

To‘rtinchidan, odil sudlovga erishish darajasini oshirish, sudyalarning vakolatlarini yanada kengaytirish, sud qarorlarining uzil-kesilligi va barqarorligini ta'minlash, natijada fuqarolarning sudlarga bo‘lgan ishonchini yanada oshirishga qaratilgan aniq chora-tadbirlar belgilangan.

Xususan, nomzod «Xabeas korpus» instituti qo‘llanishini yanada kengaytirish doirasida prokurorlarning pochta-telegraf jo‘natmalarini xatlab qo‘yish va eksgumatsiya qilish kabi tergov harakatlarini o‘tkazishga sanksiya berish bo‘yicha vakolatlari sudlarga o‘tkazishni taklif etmoqda. Shu bilan bir qatordasudlarga qamoqqa olish yoki uy qamog‘i tarzidagi ehtiyot chorasini qo‘llash rad etilganda muqobil ehtiyot choralarini qo‘llash huquqi beriladi. 

Ta'kidlash joizki, bu o‘zgartishlar insonning shaxsiy huquq va erkinliklari daxlsizligi, ulardan sud qarorisiz mahrum etishga yoki cheklab qo‘yishga hech kim haqli emasligi haqidagi O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi hamda xalqaro huquqning umume'tirof etilgan prinsip va normalariga to‘la mos keladi.

Bundan tashqari, sud tomonidan jinoyat ishini qo‘shimcha tergov yuritishga qaytarish instituti bekor qilinib, ijtimoiy xavfi katta bo‘lmagan jinoyatlar to‘g‘risidagi ishlar bo‘yicha sudgacha va sudda ish yuritishning soddalashtirilgan tartibi joriy etilmoqda. Fuqarolik ishi bo‘yicha sud qarorini nazorat tartibida qayta ko‘rib chiqish muddati 3 yildan 1 yilga qisqartirilmoqda. Bularning barchasi sudda ish yuritish tezkorligi va sifatini oshirish, ish bo‘yicha yakuniy qarorlar qabul qilish muddatlarini asossiz kechiktirishni bartaraf etish, fuqarolik huquqiy munosabatlarning barqarorligi, fuqarolik protsessi ishtirokchilarining huquq va qonuniy manfaatlari himoya qilinishini ta'minlashga xizmat qiladi.
O‘zLiDeP nomzodi Shavkat Mirziyoyev mazkur sohada boshqa bir qator demokratik yangiliklarni joriy qilish hamda O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi, Jinoiy, Jinoiy-protsessual, Fuqarolik protsessual, Xo‘jalik protsessual kodekslari va boshqa qonunchilik hujjatlariga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish tashabbusi bilan chiqmoqda. Ularning ro‘yobga chiqarilishi esa, shubhasiz, mamlakatimiz sud-huquq tizimi faoliyatini sifat jihatidan yangi darajaga ko‘tarish, fuqarolar huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarining ishonchli himoyasini ta'minlash, aholining odil sudlovga bo‘lgan ishonchini yanada yuksaltirishga xizmat qiladi.

Bizning bosh maqsadimiz –Birinchi Prezidentimiz Islom Karimov tomonidan boshlab berilgan demokratik islohotlarni izchil davom ettirish va chuqurlashtirish, tinchlik-osoyishtalik va barqarorlikni ta'minlash, mamlakatimiz iqtisodiy qudratini mustahkamlash, xalqimiz uchun munosib turmush sharoitini yaratishdan iborat. 

Ana shunday ezgu maqsadlarimizni qo‘llab-quvvatlovchilarni, barchamiz uchun Vatan bitta, bitta maqsad bizni birlashtiradi, u ham bo‘lsa: Vatanimiz taraqqiyotidir deb biladiganlarni, qadrli saylovchilarimizni sanoqli kunlardan so‘ng bo‘lib o‘tadigan Prezident saylovida buyuk xalqimiz baxtu-iqboli yo‘lida ulkan vazifalarni amalga oshirishga bel bog‘lagan, fidoyi va vatanparvar inson, BIZNING NOMZOD - ShAVKAT MIRZIYoYeVGA ovoz berishga chaqiramiz!

Sag‘yndyq Turmanov, Tolibjon Madumarov, 
O‘zLiDeP Siyosiy Kengashi a'zolari

Reklama huquqi asosida