Çempion hikoyalari: Jyerar Pike «realçi»lar bilan WhatsApp, Kataloniya mustaqilligi, Roy Kin, Messi va boşqalar haqida
|23:53 / 24.03.201822 85220 min
Men sizlarga bir sirni oçmoqçiman. Yaxşi bilasizki, futbolçilar WhatsApp da turli guruhlar oçişadi. Menda uydagilar bilan bir guruhim bor, şuningdek, «Barsa»dagi jamoadoşlarim bilan alohida guruh oçganmiz. Ammo menga eng yoqadigan guruh, hayron bölişingiz ham mumkin, bir paytlar «Real»dan 8 yo 9 oçko ortda borayotganimizda Ispaniya terma jamoasidagi «Real» va «Barselona» futbolçilaridan iborat guruh taşkil qilgandim.
Agar siz faqat ommaviy axborot vositalarini öqisangiz va faqat öşa xabarlardan xulosa çiqarsangiz, göyoki biz bir -birimizdan nafratlanişimizga işonişingiz mumkin, ammo aslida biz juda yaxşi çiqişamiz. Biz öşa guruhda turli futbol taktikalari va falsafalar, yangiliklar va hatto öqigan kitoblarimizni ham muhokama qilamiz.
Hahaha, nimalar deyapman, hazil, u yerda faqat quruq gaplar, hazil-huzul va albatta, «Barselona» va «Real» haqida gaplar böladi.
Ajoyib! Xuddi yoş bolalarga öxşaymiz. Ayniqsa, hozir men mazza qilyapman, axir «Real»dan 15 oçko ilgarilab ketdik. Şuning uçun dahanaki «janglar»da men juda ijodkorman, hammani mot qilib turibman. Ötgan yili «realçi»lar hamma sovrinlarni yutganda, ularni mot qilib bölmasdi, albatta. Terma jamoadagi maşğulotlar paytida ham ustimdan rosa kulişardi.
Yigitlar, eslaringdami, ötgan mavsumda «Real» har bir öyinni yutgaç, ular ijtimoiy tarmoqlarda, instagramda özlarining yalanğoç rasmlarini qöyişar va muskullarini köz-köz qilişardi. #HalaMadrid deb yozib ham qöyişardi. Bu yilçi? Özlariça jiddiy bövolişgan - «3 oçko qölga kiritildi. Biz yanada köproq mehnat qilişimiz kerak» deb yozib qöyişmoqda. Hahaha! Şuning uçun ularning jiğiga tegaman - «bolalar bunça jiddiysizlar?» deb turli yiğlagan, kulgan emojilarni jönatişni boşlayman.
Men ularning ustidan kulişim mumkin, çunki ularning hammasi mening Ispaniya terma jamoasidagi döstlarim, aka-ukalarim. Balki biz bir-birimiz öynayotgan klublarni yoqtirmasligimiz mumkin, ammo bir yurt uçun, bir maqsad uçun öynaymiz va meni bu ğururlantiradi. Öşa bolaligimda, JÇ-94 edi, Luis Enrike terma jamoa libosida qonga belangan paytdayoq, men özimga şu libosni bir kun kiyişni maqsad qilganman. Bu gaplar balki sizni taajjubga solayotgandir, axir agar Madrid televideniyesini qöysangiz, men haqimda butunlay boşqa «yangiliklar»ni eşitgansiz. Ular men sotqin ekanimni, mamlakatni ikkiga böliş tarafdori bölganimni, referendumlarda Kataloniya mustaqilligi kuyçisiga aylanganimni aytib çarçaşmaydi.
Mavzuga oid
Aslida esa, men hatto qanday ovoz berganimni ham ma'lum qilmadim. Men siyosatçi emasman va odamlarni tarğib qilişdan uzoqman. Men millionlardan bir ovozman xolos va men işonamanki, menga öxşagan yana 7.5 million kataloniyalik öz vatani uçun, özi uçun töğri qarorni tinç yöl bilan bera olişga qodir va şunday huquqqa ega. Bu juda qiyin savol va bir qator munozaralarga ehtiyoj sezadi. Şaxsan menga juda qiyin, çunki hayotimdagi eng muhim palla deb terma jamoa bilan Jahon kubogini yutganimiz va Ispaniya bayroğini hilpiratganimizni bilaman. Şu bilan birga, boşqa tarafdan menda katalon qoni oqmoqda - bu odamlar men bilan qondoş, bu yer mening yerlarim. Va agar şu yerning sakson foiz aholisi ovoz beriş huquqini talab qila boşlasa, ularni eşitiş kerak deb hisoblayman, şu xolos. Bu fikrlarim uçun ba'zi vatandoşlarim meni yomon körişni ixtiyor etsa... nimayam derdim, xotirjam qabul qilaman...
Qiziq, e'tibor berdim, Amerikada NBAdagi ba'zi sportçilar jamiyatdagi muammolarga e'tibor qaratişsa, ba'zi odamlar ularga ovozlarini öçirib, maşğulot qilib yuraverişni «tavsiya qilişyapti». Bu kulgili, töğrimi? Xuddi şu holat Ispaniyada ham bölyapti - «Jim böl va futbolingni öynayver. Sening qölingdan şu keladi» deyişadi ular.
Keçirasizlar! Keçirasizlar, men şunçaki ovozimni öçirib, öynab yura olmayman. Umuman, futbolçilar özlarini bayon qila olişlari şart, çunki bu şunday sohaki, biz haqimizda butunlay boşqaça fikrlar şakllanib qoladi. Jurnalistlar va ijtimoiy tarmoqlar biz haqimizda şu qadar köp böhton tarqatişadiki, siz google ni terasiz va biz haqimizda xulosa çiqarasiz. Axir bu notöğriku? Aynan şuning uçun ham futbolçilar öz fikrlarini bayon qilişda faol bölişlari şart.
Keling, öz hayotimdan ba'zi örnaklar aytib beray.
Ortga qarab, faoliyatimdagi sönggi 10 yilga baho bersam, men Jahon çempioni böldim, Çempionlar Ligasi, Ispaniya çempionati va kubogida ğolib çiqdim. Men WhatsApp da madridlik döstlarimga maqtanişim mumkin bölgan barçasini yutdim. Yana aytişim kerakki, ön yil oldingi qarorimda haq edim, yana aytişim kerakki, agar Ser Aleks Fergyuson bölmaganda, hayotim bu qadar özgarib ketmasdi.
Men «Mançester Yunayted»ga bir bolakay bölib keldim va şaxsiyat sifatida u yerni tark etdim. Men uçun öşa davr öziga xos edi, çunki heç qaçon uyni tark etmagandim. 17 yoşimda «Barselona» akademiyasida şuğullanib yurganimda, bu şunçaki, maktabdagi futbol jamoasidek tuyulgan. Çunki, ota-onam, oilam yonidaman, futbol öynaş şunçaki zavq edi xolos. Bolalarça bir öyin. Ammo «Mançester Yunayted»ga kelib, hammasi jiddiylaşib ketdi, kiçik şokni boşdan keçirgandim, işonavering.
«Old Trafford»dagi ilk öyinlarimdan birida, esimda, juda asabiy holatda edim. Tasavvur qiling, men endigina 18 yoşdaman, kiçikkina yeçiniş xonasida ötiribman va Ruud van Nistelroy, Rayan Giggz va Rio Ferdinandning yonida paypoğimni kiyib ötiribman. Meni heç kim körmasa, e'tibor berişmasa, deb qörqib ötirardim.
Xullas, hozir «boboy» kelib biz bilan gaplaşadi, deb kutib ötiribmiz. Yonginamda Roy Kin. Xona şunaqa kiçkinaki, bir-birimizga tegib ketmaslikning iloji yöq.
Bir payt telefonimning vibratsiyasi işlab ketdi. Kimdir qönğiroq qildi, şekilli. Roy atrofga qaray boşladi. Jin ursin.
Telefon meniki ekanini bilib turibman. Ovozini öçirib, vibratsiyaga qöyganman, u sumkamning içidagi iştonimning çöntagida turibdi. Sumka Royning yonida. U qayerdan ovoz kelayotganini hali ham tuşunmayapti. U xuddi manyakka öxşab xona böylab telefonni axtara boşladi. Közlari olayib, har tomonga qarayapti: The Shining da Jyek Nikolson xonaga bostirib kirişi sahnasi bor-ku, xuddi öşanday.
- Kimning telefoni?! - baqira boşladi Roy.
Jimlik. U yana söradi. Sukunat.
«Kimniki bu la'nati telefon?» - uçinçi marta söradi.
Nihoyat men yoş bolalarga xos tarzda «uzr, meniki edi» deb qöydim. Roy meni quçoqlab, kulib yubordi va xavotir olmasligimni bildirdi...
... yöq, albatta, hazillaşdim. U jinni bölib qolgandi. Hammayoqni aylanib çiqdi. Men «iştonimga ötirib qöyganman» deyarli. Bu men uçun yaxşi dars bölgandi.
Mana hozir, 2018 yil, hammasi boşqaça. Öyindan oldin hammaning qölida telefon. Lekin öşanda, 2006 yilda umuman boşqaça dunyo edi. Sen buni qila olmasding. Ayniqsa, «Yunayted»da. Royning oldida! Öşa kuni men «MYu»dagi minglab xatolarimdan birini amalga oşirgandim.
Bu şunçaki futbol öynaş maşaqqati emas. Til, madaniyatdagi farqlar, hammasidan ham, yolğizlik qiynardi. 17 yoşda, oiladan uzoqda, özingni katta-katta erkaklar, afsonalar va Ser Aleksdek murabbiy yonida köriş. Oson emasdi. Köpçilik mahoratli yoş futbolçilarning çet elga ketmasliklari haqida yoki u yerda öynay olmasliklari haqida aytişadi, ammo bu yerda gap faqat mahorat yetişmasligida emas sabab. Köpçilikning köz öngidan taşqarida sodir böladigan voqealar, hissiyotlar borki, buni çetdan baholaş imkonsiz. Men yakka holda, juda keçki soatlarda Mançester köçalarida maşğulotdan qaytişim, bir özim yaşaydigan uyga kelib, onam qönğiroq qilganida hammasi a'lo ekanini aytişim: Angliyadagi dastlabki ikki yilda bunday kunlar juda köp bölgandi. Aslida esa, Ispaniyaga qaytgim kelardi. «Bilmayman, dada, murabbiy menga işonmayapti. Bu yerda yigitlar juda kuçli, ularga teng kela olmayapman» derdim, javoban otam oyning ön beşi yoruğ ekanini, yaxşi kunlar albatta kelişini aytib, meni işontirardi.
Bilmadim, şu gaplar ta'siridanmi, men özimga işona boşladim. Bilasizmi, ba'zi murabbiylar aslida sizni maydonga tuşirmasa ham, sizga işonişini, sizga e'tibor berayotganini sezdira oladi. Ser Aleks şunday toifadan edi va u yerga borgan ilk kunimdan şunday bölgan, keyin bilsam. U menga ikkinçi otamdek edi va bir kun menga imkoniyat taqdim etdi.
Ikki yil ötib, 2007 yilda u menga mavsumda 25ta öyinda maydonga tuşişimni aytdi. Hammasi yaxşi boşlandi, Rio bilan birga markazda öynaşim kerak edi. Keyin esa, noyabr oyida Boltonga bordik.
Esimdan çiqmaydi. Raqib jarima maydonimizga yuqoridan töp uzatdi. Menga Nikolya Anelkani qöriqlaş topşirilgandi. Töp havodan kelayotganda uni qaytara olişimga işondim va peşvoz çiqdim. Afsus. Men töpga yeta olmadim, Anelka töpni egallab olib, hisobni oçdi. Men juda qöpol xatoga yöl qöygandim. Yoş himoyaçi sifatida bunday xatoga yöl qöysangiz, endi murabbiy sizga işonmay qöyadi. Nafaqat murabbiy, boşqalar ham.
Ser Aleks menga 25 öyin va'da qilgandi, ammo atigi 12 öyinda maydonga tuşdim. Öşa xato mening faoliyatimga nuqta qöyayotgandek edi göyoki. Mavsum oxirida agentim kutilmaganda, men bilan «Barselona» qiziqayotganini aytib qoldi. Qiziq, men bu yerda öynamapman-ku, ular nega qiziqişadi?
- Ular seni yaxşi bilişadi va işonişadi, - deb javob berdi u.
Albatta, men özimda yöq xursand edim. Uyga qaytişni istayotgandim. Lekin Ser Aleks bilan oğir suhbat kutayotganini his qilayotgandim. Şartnomam tugaşiga ança bor, tovon puli haqida band kiritilmagan, demak Mançester men uçun «oğziga siqqan pulni» söray olardi. Men murabbiyni qöyib yuborişga köndirişim kerak edi.
«Sizning işonçingizni yöqotganimni sezib turibman. Barselona - mening uyim. Qöyib yuborsangiz yaxşi bölardi» - deb rostini aytib qöya qoldim. Biz uzoq gaplaşdik, u hali ham men uçun yaxşi bölişini çin dildan istardi. Qat'iyatimni köribgina, mavsum oxirida qöyib yuborişga rozi böldi.
Bu hammasi emas. Futbol ba'zida juda qiziq taqdirlarni havola qiladi. Öşa mavsum oxirida Çempionlar Ligasi yarim finalida kim bilan öynaganimizni topingçi? Albatta, «Barselona». Men maydonga tuşa olmasdim, himoyada uçinçi tanlov ekanimni bilardim. Ammo «Kapm Nou»dagi öyin oldidan Vidiç jarohatlandi. Kutilmaganda, özim ösgan stadionda, 90 000 nafar muxlis qarşisida raqib jamoa şarafini himoya qilişimga töğri keladi.
Öyindan oldingi kuni uyquyam kelmadi. Bir vaqt xonamni kimdir taqillatdi. Ser Aleks ekan. Odatda u öyindan oldin futbolçilarning xonasiga kirmasdi, demak nimadir bölgan.
«Jyerar, afsuski, seni ertaga öyinga tuşira olmayman. Sening transfering masalasida kelişib böldik. Agar seni ertaga tuşirsam-u, yaxşi öynay olmasang, hamma buni Barselonaga ötayotganing bilan boğlaşadi. Seni bunday holatga tuşirişni istamayman. Maydonga tuşmasligining sababini senga tuşuntirgim keldi».
U şunday dedi-yu, çiqib ketdi. Uyga qaytayotgan bölsam-da, rost gap, men «Yunayted» uçun, menga işongan Ser Aleks uçun bor imkoniyatimni işga solişga qaror qilgandim. Çempionlar Ligasida «Kamp Nou»da töp suriş orzuim edi. Afsus. Lekin Fergyuson töğri qaror qabul qilgandi, u hammasini öylagan. «Kamp Nou»dan 0:0 öynadik va javob öyinida ğolib çiqişga muvaffaq böldik.
Aslida öşa «Bolton»dagi xatoyim men uçun hayotimdagi eng yaxşi sovğa bölgan ekan. «Barselona» men uçun atigi 5 million dollar töladi. Himoya markazida zaxira variant sifatida kelgan bölsam ham, Pep Gvardiola tufayli, öşa mavsum oxiridayoq Karles Puyolga şerik sifatida öynay boşladim. Karles meni darhol öz qanotlari ostiga oldi. Bizning hamkorligimiz Ispaniya terma jamoasiga ham köçdi.
Agar menga öşanda, ikki yil oldin, bir kun «Barselona»ga qaytib, Puyol bilan birgalikda jahon çempioni bölişimni kimdir aytganda, uni jinniga çiqarardim. Ammo bu futbol, şunisi bilan ham qiziq. Agar men Boltonda xato qilmaganimda va Ser Aleks meni keyingi mavsumda ham olib qolganida? Yoki qimmatroq söraganida?
Futbolçining hayotida odamlar körmaydigan mana şunday voqealar böladi. Şuning uçun ham yozyapman. Yana bir voqeani hikoya qilib berişim mumkin. Hayot kino emas, bu yerda hammasi biroz murakkab.
24 yoşimda dunyoning çöqqisida edim. Çempionlar Ligasi, Jahon kubogi, La Liga - hammasini yutdim. Men Pep Gvardioladek ajoyib murabbiy qöl ostida şuğullanayotgandim. Bolalagimdan ösgan klubdaman, hammasi mukammal. Keyin esa...
2012 yilda men faoliyatimdagi eng yomon mavsumni ötkazdim. Hammasi buzilib ketgandek edi. Xuddiki, muvaffaqiyatsizlikdan ham qörqmay qöygandim. Pep ham menga işonmayotgandek edi. U bilan dastlabki uç yilda ajoyib munosabatda edik - uni hamon zör murabbiy deb bilaman. Şunçaki, u barça şogirdlarining kuniga 24 soat futbolda bölişlarini talab qiladi. Men esa buni tuşunmasdim. Pep ham buni payqadi va işonçini yöqotdi, ayniqsa, «Real»ga qarşi öyinda zaxirada qoldirilganim menga qattiq ta'sir qildi. Nahotki hammasi tamom?
Keyin, «Çelsi»ga qarşi ikkinçi yarim finalda juda yomon böldi. Biz Londonda 0:1 hisobida yutqazgandik, öşa öyinda men öynamagandim. Javob öyinida Pep meni maydonga tuşirdi. Uyoğini aytgim kelmaydi. Öyin boşlarida Valdes töpni muşti bilan qaytaraman deb, tasodifan boşimga urib yubordi. Huşimdan ketib qoldim. Özimga kelgaç, ön daqiqaça yugurib yurdim, lekin nima bölayotganini anglay ham olmayotgandim. Buni payqab qolişgaç, meni kötarib olib çiqib ketişdi va faqat ertasiga özimga keldim. Keça nima bölganini, öyin qanday yakunlanganini ham eslay olmayotgandim. Öyin 2:2 hisobida tugagani va biz turnirni tark etganimizni bildim, bir neça kun ötib esa, Pep klubni tark etişini ma'lum qildi. Öylaşimça, mening ham klubda sanoqli kunlarim qolgan edi.
Şunday paytlarda yana öylay boşlayman: xöş, öşanda «Çelsi»ni yutganimizda, tabiiyki, men jarohatim bilan finalda maydonga tuşmasdim. Balki «Barselona» Çempionlar Ligasini yutar, balki Pep Gvardiola ham bizni tark etmasdi. Balki, uning işonçini qayta qozoniş menga nasib etmasdi va balki boşqa jamoaga ötişga majbur bölardim. Yöq, uning örniga Tito Vilanova keldi va u menga işonç bildirdi.
Bunday voqealar hayot haqida, taqdir haqida, futbolçiga beriladigan imkoniyatlar haqida, hammasi boşqaça bölişi mumkin bölgani öylaşga majbur qiladi. Xabarlarda yoki sarlavhalarda siz körayotganingiz futbolçining hayoti emas. U yerda hammasi oddiy: u yerdan bu yerga ötding, yaxşi öynading, yaxşi öynolmading... Aslida esa, voqeaning tubi tamomila boşqaça böladi.
Masalan, mendan Messi bilan şunça yil birga öynaş qanday ekani haqida söraşadi. Agar hammasini bir söz bilan ifodalaş kerak bölsa aytaman: u - özga sayyoralik. U bizdan emas. 13 yoşimda ilk bor uni körganimda özimga özim aytgandim - «u qayerdandir kelib qolgan, odam emas-ku bu!».
U men körgan eng buyuk futbolçi. U haqida mendan söraşganda, himoyaçilarni qanday qilib aldab ötişi haqidagi hikoyalarni boşlab qolişimni kutişadi. Unaqa voqealar menda juda köp, lekin asosiysi bu emas. Uning töpsiz paytidagi holatini köring. Televizorda buni payqaş qiyin. Lekin u töpni öziga qaytarib oliş uçun raqib ortidan yugurib ketayotgandagi yuzini tomoşa qiling. Boşqa futbolçilarni men körmaganman. U butunlay boşqa materialdan yasalgan, uni tomoşa qiziqtirmaydi, u faqat bir narsani öylaydi: töpni qaytarib oliş. Uning buyukligi ham mana şunda.
Balki uning bu qobiliyati qiziqarli sarlavha bölolmaydi. YouTube ni jalb qilmaydi. Lekin öşa uning közlaridagi töpga bölgan çanqoqlik bor-ku, bu haqida soatlab gapirişim mumkin. Bu alohida katta maqola bölardi.
Şu yerda men hikoyaning boşiga qaytaman. Öşa oddiy bolakaydan qanday qilib erkakka aylanganim haqida öylayman. Va doim öz fikrini bayon qiliş mening maqsadlarimdan biri.
Öylaymanki, sportçi sifatida özimizni odamlarga tuşuntira olişimiz juda muhim. Bunday mentalitet biz uçun har safargidan ham muhimdir. Madrid kanalida Barselonadagilar mamlakatni vayron qilmoqçi ekani haqida aytişadi. Barselonada televizorni yoqsangiz, Madridning zulmlari haqida eşitasiz. Qayerda televizor körayotganingizga qarab, men sotqinga yoki qahramonga aylanaman. Bu notöğri-ku?
Ular siyosiy ziddiyatlar tufayli terma jamoada muhit yomon deb jar solişadi. Aslida esa, biz umuman siyosat haqida gaplaşmaymiz. Men «realçi»larga ulardan qança oldinga ötib ketganim haqida maqtaniş bilan bandman, ular esa, hakamlarning yordami haqida men bilan hazillaşişni öylaşadi. Işoning, biz uçun mana şular «muhimroq».
Men 31 yoşdaman va umrimning yarmi futbolda ötdi. Ilgari 30 yoşdi faoliyatimni tugataman deb öylardim. Yöq, bilasizmi meni nima uşlab turadi? Jamoadoşlarim bilan maydon taşqarisidagi, yeçiniş xonalaridagi munosabatlarim, ulkan tajribalar... Messi, Puyol, Neymar va meni öldirib qöyişiga sal qolgan bölsa-da, Roy Kin bilan ötkazgan vaqtim...
Umuman olganda esa, futbol uzoq sayohatga öxşaydi. Yutasan. Yutqazasan. Ba'zida uyalasan. Xato qilasan. Yiğlaysan, kulasan. Vaqt ötkaziş uçun jinniliklar qilasan. Balki, sen ham jamoadoşlaring bilan murabbiy yordamçisining mototsiklini yoqib yuborgandirsan? (albatta, yangisini sotib olib berişdan avval... bu haqida keyin aytib berarman)
Futbol seni yoş bolakaydan haqiqiy erkakka aylantiradi. Eng muhimi şu. Bu birgina men emas, aytganlarim juda köp öxşaş hikoyalardan biri xolos...
