Atom bombasi yoki yadro quroli insoniyat yaratgan eng shafqatsiz, eng qirg‘inbarot vosita bo‘lib, hozirda Yer shari aholisini butunlay qirib tashlashga qodir bunday qurollar o‘z imkoniyatini kutib yotibdi.
2019 yilni dunyo hamjamiyati yangi va nihoyatda jiddiy xavotir bilan kutib oldi. Chunki, AQSh va Rossiyaning bir birlarini ayblagan holda o‘rta va kichik masofadagi raketalarni yo‘q qilish to‘g‘risidagi bitimdan chiqishlari qurollanish poygasi yangi bosqichga kirganini anglatadi.
Dunyoning 9 davlatida yadro quroli mavjudligi aniq yoki qisman tasdig‘ini topgan. Bular AQSh, Rossiya, Buyuk Britaniya, Fransiya, Xitoy, Hindiston, Pokiston, Isroil (rasman tan olinmagan, lekin katta ehtimol bilan bu mamlakatda shunday qurol bor) va KXDR. Shu bilan birga, Yaponiya va Janubiy Koreyada ham AQSh atom bombalari joylashtirilgani to‘g‘risida ma'lumotlar mavjud, ammo bu ma'lumotlar rad etiladi.
Isroil atom bombasiga ega ekanligini tan olmagan. Biroq sobiq bosh vazir Golda Meir bu borada shunday degan: «Birinchidan – bizda atom bombasi yo‘q, ikkinchidan – agar zarurat bo‘lsa, biz atom bombasini qo‘llaymiz».
Jahonning 5 davlati – AQSh, Rossiya (muqaddam SSSR), Buyuk Britaniya, Fransiya, Xitoy rasman yadro klubiga a'zo deb e'tirof etiladi. Sababi, yadro quroli tarqalishini cheklash bo‘yicha maxsus kelishuvga ko‘ra 1967 yilning 1 yanvariga qadar yadro qurolini sinovdan o‘tkazgan davlatlargina bu klubga a'zo bo‘lganlar va endilikda keyingi qo‘shilganlarning maqomi noqonuniy hisoblanadi.
Shunga qaramay, KXDR yadro tizimini muntazam takomillashtirib bormoqda, shuningdek yetakchi davlatlar Eronni ham atom ishqidan voz kechmay, yashirin ravishda bunday qurolga ega bo‘lishga intilishda ayblashadi.
Ma'lumot uchun: atom bombasi va yadro qurolining farqi nimada?
Bu savolga qisqa javob berish qiyin, har ikkisining o‘xshash jihatlari ko‘p bo‘lsada, ayrim farqlari bor. Atom bombasi portlashida atom yadrosi bo‘linishi natijasida nihoyatda katta energiya ajralib chiqadi. Vodorod bombasida esa yengil elementlarning yadro sintezi reaksiyasi natijasidagi og‘ir elementlar hosil bo‘lishi va buning natijasida ham ulkan energiya ajralib chiqishi yotadi. Termoyadro bombalari atom bombasiga nisbatan kuchliroq hisoblansada, zamonaviy bombalar ko‘p hollarda har ikki uslub kombinatsiyalashuvidan hosil qilinadi.
