Moskvada ish beruvchi muhojir yigitni do‘pposlab, 2-qavatdan uloqtirdi. Hodisa bo‘yicha ish ochilmayapti

Tog‘likda joylashgan, ish o‘rinlari yaratish uchun imkon juda kam bo‘lgan bu davlat fuqarolari uchun Rossiyaga borib ishlash shunchalik oddiy holga aylanib qolganki, yosh yigitlar maktabni bitirishi bilan rus o‘lkasining qaysi shahriga borib ishlashni o‘ylay boshlashadi. Ammo... Rossiyada ularni aslo xursand bo‘lib, quchoq ochib kutib olishmaydi.

Rossiyada ishlayotgan markaziy osiyolik mehnat muhojirlari kamsitilayotgani, zo‘ravonlikka duch kelayotgani yangilik ham bo‘lmay qoldi. Ba'zi muhojirlar kamsitilsa ham, tishini tishiga qo‘yib turadi, chunki gap qaytarsa – ishidan ayriladi. Ish beruvchi do‘pposlagan muhojirlar nogiron bo‘lib qolgan holatlar ham bo‘lgan.

Ana shunday noinsoniy jazoga 1 aprel kuni Moskvadagi korxonalardan birida farrosh bo‘lib ishlaydigan tojikistonlik 22 yoshli Akbarjon Xoliqov duch keldi.

Davlat tashkiloti hisoblanuvchi korxona rahbarining o‘rinbosari yigitni avval boshqa ko‘plab muhojirlar ko‘z o‘ngida do‘pposlab, so‘ng ikkinchi qavat derazasidan pastga uloqtirgan.

Oqibatda tojikistonlik yigit og‘ir jarohat olib, kasalxonaning jonlantirish bo‘limiga yotqizilgan. Voqea tafsilotlari haqida Tojikistonning Asia plus axborot portali xabar berdi.

Rossiyadagi mehnat muhojirlari huquqini himoya qiladigan huquqshunoslar bu hodisani sinchkovlik bilan o‘rganishdi. Ularning so‘zlariga ko‘ra, Moskvaning Koptevo tumanidagi «Jilishnik» obodonlashtirish korxonasida rahbar o‘rinbosari lavozimida ishlaydigan Andrey Tretyakov 1 aprel kuni tush vaqti soat 13:00 atrofida ishchilar yotoqxonasiga boradi va ulardan nega ishda emasliklarini so‘raydi. Ishchilar soat 12:00dan 14:00gacha tushlik vaqti ekanini aytishadi.

Asabiylashgan Tretyakov ishchilarni so‘kib, haqorat qila boshlaydi. Bunga chidolmagan Akbarjon ish boshqaruvchiga so‘kinmaslikni, tushlikni qilib bo‘lib ishga chiqishlarini aytadi. Tretyakov esa o‘ziga gap qaytargan yigitni do‘pposlab, yetmaganiga ikkinchi qavatning derazadan pastga uloqtiradi.

Asia Plus’ning yozishicha, hodisa ro‘y berganda yotoqxonada 40 nafarga yaqin tojikistonlik va o‘zbekistonlik mehnat muhojirlari bo‘lgan. Ammo hech kim Tretyakovni to‘xtatishga urinmagan.

Mehnat muhojirlari nega zo‘ravonlikka qarshi chiqmaydi?

Aksariyat hollarda ish beruvchi muhojirlarni do‘pposlasa ham,  jabrdiydaning vatandoshlari ularni ajratmaydi. Ular o‘zlari ham kaltak yeyishdan, ishdan ayrilib deportatsiya bo‘lishdan qo‘rqishadi. Shu bois hatto hamyurtining foydasiga guvohlik berishdan ham qochishadi.

Mehnat muhojirlarining huquqini himoya qilib kelayotgan rossiyalik huquqshunos Valentina Chupikning so‘zlariga ko‘ra, voqeaga guvoh bo‘lgan ishchilar faqat Tretyakov Akbarjonni derazadan uloqtirgandan so‘ng, uni og‘ir jarohat olganini ko‘rib qochmoqchi bo‘lganida, ketishiga yo‘l qo‘ymay politsiya yetib kelguncha ushlab turishgan.

Ma'lum bo‘lishicha, Tretyakov ishchilar yotoqxonasiga kelganida, ular namoz o‘qiyotgan bo‘lgan va aynan shu holat uning jahlini chiqargan. Namoz o‘qiyotganlar orasida Akbarjon ham bo‘lgan...

Valentina Chupikning guvohlarga tayanib aytishicha, oradan biroz o‘tib yetib kelgan politsiya esa barcha ishchilar hamda Tretyakovni politsiya bo‘limiga olib borgan. Qizig‘i, politsiya bo‘limida ko‘plab o‘zbekistonlik va tojikistonlik mehnat muhojirlaridan sanoqli ishchi hodisa haqida guvohlik bergan. Qolganlar hodisa guvohi bo‘lmaganini, faqat Akbarjon yerga kelib urilganidan keyin voqeadan xabar topganini aytgan.

Vaholanki, ularning aksariyati Tretyakov Akbarjonni do‘pposlab, so‘ng pastga uloqtirganini o‘z ko‘zlari bilan ko‘rib turishgan.

22 yoshli tojikistonlik yigit 40 nafar mehnat muhojiri ko‘z o‘ngida do‘pposlanib, so‘ng pastga uloqtirilgan. Ammo guvohlarning birortasi «xo‘jayin»ga qarshi chiqib ishini yo‘qotib qo‘yishdan yoki o‘zi ham kaltak yeyishdan qo‘rqib, Akbarjonni huquqbuzarning qo‘lidan qutqarishga urinmagan.

Rossiyada odatiy jarayon: gumonlanuvchiga hanuzgacha ish ochilmagan

Akbarjon Xoliqov bilan bilan bo‘lib o‘tgan voqea ijtimoiy tarmoqlar va Rossiyadagi bir qator saytlarda yoritilar ekan, vaziyatga Tojikistonning Rossiyadagi elchixonasi ham e'tibor qaratdi.

«Fuqaro Akbarjon Xoliqov bilan bo‘lib o‘tgan hodisa jarayoni nazoratimizda turibdi. Gumonlanuvchi allaqachon hibsga olingan. Elchixona Koptevo rayon ichki ishlar bo‘limiga voqeani sinchkovlik bilan surishtirish va aybdorga munosib jazo berishni so‘rab xat chiqardik», degan Tojikistonning Rossiyadagi elchisi Imomiddin Sattorov.

Gumonlanuvchiga nisbatan hali jinoiy ish qo‘zg‘atilmagan. Shuningdek, jabrlanuvchidan ham ko‘rsatma olinmagan. Huquqshunoslarning aytishicha, gumonlanuvchiga Rossiya jinoyat kodeksining 111-moddasi (shaxsga qasddan og‘ir tan jarohati yetkazish) ayblovi bilan jinoiy ish qo‘zg‘atilishi lozim.

Aynan Akbarjon Xoliqovga og‘ir tan jarohati yetkazilgan ish bo‘yicha rossiyalik huquqshunoslarning taxmini o‘zini oqlamadi: hodisadan o‘n kun o‘tib ham Tretyakovga nisbatan hanuzgacha hech qanday ish ochilmagan.

Koptevo rayon IIB gumonlanuvchining aybi aniq bo‘lsa ham, hanuzgacha unga nisbatan hech qanday ish ochmagan va huquqshunoslarga bu borada izoh ham bermagan.

Ishning qanday yakun topishi hamon mavhum. Koptevo rayon IIB hech qayerga ketmaslik haqida tilxat olib, gumonlanuvchi Tretyakovni qo‘yib yuborgan.

Huquqshunoslarning aniqlashicha, ish ochilmaganining sababi shuki, hodisa ro‘y bergan kuni Akbarjon Xoliqov foydasiga Tretyakovni ayblab guvohlik bergan bir necha muhojir keyinchalik ko‘rsatmasini o‘zgartirgan. Ularga bosim o‘tkazilib deportatsiya qilish bilan qo‘rqitishgani aytilmoqda.

Do‘pposlanib, ikkinchi qavatdan uloqtirilgan yigitning sog‘lig‘i og‘ir ahvolda qolmoqda. U yana bitta murakkab operatsiyani o‘tkazishi kerak. Yigitning davolanishi uchun Rossiyada faoliyat yuritadigan turli fondlar mablag‘ ajratgan.

Jabrlanuvchining otasi Aminjon Holiqovning so‘zlariga ko‘ra, hodisaning ertasi kuni kasalxonaga Koptevo rayon IIBdan xodimlar kelib, o‘g‘lidan ko‘rsatma olishgan. O‘shandan keyin ular qaytib kelishmagan, qo‘ng‘iroq ham qilishmagan. O‘g‘li zo‘ravonlik qurboni bo‘lgan paytda Aminjon Xoliqov boshqa joyda bo‘lgan.

«O‘g‘lim kasalxonada o‘ziga kelganidan so‘ng hammasini gapirib berdi. Tretyakov ular tushlik qilayotgan paytda kelib ishchilarni onadan so‘kib, haqorat qila boshlaganida, o‘g‘lim unga tushlikni qilib ishga chiqishlarini aytib, so‘kinmaslikni talab qilgan. Haqoratlariga hech kim e'tiroz bildirmay turganda o‘g‘limning gap qaytarishi Tretyakovning jahlini chiqargan va u Akbarjonni do‘pposlab, so‘ng derazadan uloqtirgan», deydi Aminjon Xoliqov.

Rossiyada nega mehnat muhojirlarini kamsitishadi?

Akbarjon Xoliqovga qilingan zo‘ravonlik – bu har kuni Rossiyada mehnat muhojirlariga nisbatan sodir bo‘layotgan ko‘plab zo‘ravonliklardan biri. Aksariyat hollarda Rossiyada markaziy osiyoliklar ko‘proq zo‘ravonlik va kamsitishlarga duch keladi.

Bu holatga bir qancha omillar sabab bo‘lyapti:

• Mehnat muhojirlari tomonidan sodir etiladigan har bir jinoyat yoki huquqbuzarlik OAV va televideniye orqali xabar qilib boriladi. Bu aholi orasida mehnat muhojirlarga nisbatan nafrat kuchayishiga sabab bo‘ladi.
• Muhojirlar rus tilini yaxshi bilmasligi yoki aniq bir kasbga ega bo‘lmasligi tufayli ham kamsitiladi.
• Ayrim siyosatchilar aholi orasida o‘z mavqeyini oshirish uchun doimiy ravishda mehnat muhojirlarini yomonotliq qilib targ‘ibot olib boradi.
• Mehnat muhojirlarining aksariyati Rossiyaga kelishdan avval hech qanday kasbni egallamasdan keladi va oqibatda eng og‘ir va kam haq to‘lanadigan ishlarni qilishga majbur bo‘ladi. Bu ham ularning ish beruvchilar tomonidan kamsitilishi va zo‘ravonlikka uchrashiga qisman sabab bo‘ladi.