10 iyunga kelib, navbat Xristofor Kolumb haykallariga keldi – Kolumbga atab qo‘yilgan monumentlardan biri boshsiz qoldi, yana birini ko‘lga uloqtirishdi.
Kolumb – Amerika kashfiyotchisi sanaladi. AQShda hatto Kolumb kuni ham nishonlanadi (12 oktabr). Ammo so‘nggi yillarda dengizchining merosi qayta ko‘rib chiqilmoqda – tanqidchilarga ko‘ra, Kolumbning sayohati amalda transatlantik qul savdosiga yo‘l ochib bergan.
Qolaversa, ispan-italyan jahongashtasini Amerikaning tub aholisiga shafqatsiz munosabatda bo‘lganlikda va ularni o‘ldirganlikda ayblashadi. Shu boisdan ham ayrim shtatlarda Kolumb kunini bekor qilib, o‘rniga Tub mahalliy aholi kunini joriy qilishga qaratilgan chaqiriqlar bor.
Ayni kunlardagi namoyishlarda Kolumb ham norozi amerikaliklar e'tiboridan chetda qolmayapti. Virjiniya shtatining Richmond shahridagi tinch namoyish vaqtida aksiya ishtirokchilari dengizchining haykali atrofida yig‘ilib, rasmiylardan yodgorlikni rasman buzib tashlashni talab qilishdi.
Bir necha soat o‘tib, namoyishchilar qo‘llariga arqon olgancha o‘zlari monumentni olib tashlashga kirishdilar. Haykalga o‘t qo‘yilib, parkka sudrab olib kelindi va ko‘lga tashlab yuborildi.
Yodgorlik o‘rnatilgan ustunda esa quyidagi yozuv paydo bo‘ldi: «Kolumb – genotsid ramzi».
Boston shahrining Nort-End rayonidagi parkka o‘rnatilgan Xristofor Kolumb haykali ham namoyishchilar g‘azabiga duchor bo‘ldi. 10 iyun kuni dengizchi monumentining bosh qismi yulib olindi. Haykal bo‘lagini shu yaqin atrofdan topishgan.
