Toşkent viloyati SSB boşliği: Çirçiqdagi şifoxona COVID-19'ni davolaşga ixtisoslaşmagan
|14:01 / 10.08.202041 21510 min
Kun.uz saytida «Bizga uskunalar ajratişmayapti, va'da qilingan mukofot pullaridan darak yöq» — Toşkent viloyatining boş infeksionisti murojaati» sarlavhali maqola e'lon qilindi. Unda Çirçiq şahrida joylaşgan viloyat yuqumli kasalliklar şifoxonasi rahbari Guljahon Yuldaşeva ta'minot, şaroit va tölovlar böyiça öz noroziligini bildirgan.
Vaziyatga oydinlik kiritiş maqsadida Toşkent viloyati soğliqni saqlaş boşqarmasi boşliği, tibbiyot fanlari doktori Töraqul Arziqulov bilan suhbatlaşdik.
– Töraqul Sodiqoviç, e'lon qilingan maqolada Çirçiq şahrida joylaşgan Toşkent viloyati yuqumli kasalliklar şifoxonasi rahbari öz xodimlari nomidan qator e'tirozlar bildirgan. Bu haqda nima deya olasiz?
– Çirçiq şahridagi yuqumli kasalliklar şifoxonasi Soğliqni saqlaş vazirligi reyestriga asosan karantin obekti, ya'ni koronavirus tasdiqlangan bemorlar uçun emas, birlamçi ular bilan muloqotda bölgan gumondor fuqarolarni saqlab turiş obekti etib belgilangan. Agar bu yerda biror fuqaroda COVID-19 aniqlansa, bemor zudlik bilan COVID-19'ga çalingan bemorlar davolanuvçi maxsus şifoxonasiga yetkaziladi. Bu maskan mutlaqo koronavirusni davolaş uçun möljallangan şifoxona emas.
Töğri, pandemiya pik davriga çiqqanda juda köp şifoxonalarga koronavirusga şubha qilingan, ammo kasallik rasman tasdiqlanmagan bemorlar yotqizildi. Hatto öşa şifoxonalarda kasallik tasdiqlangan bemorlar ham ma'lum muddat qolib ketişdi. Ammo qisqa muddatda bu muammolar bartaraf qilindi, gumondagilar alohida, kasallik tasdiqlanganlar alohida qilib ajratib olindi.
– Şifoxona rahbari murojaatida mukofot pullari (şifokorlarga 25 mln, hamşiralarga 15 mln sömlik va h.k) rağbatlantiriş mablağlari tölab berilmayotgani haqida ham aytib ötgan. Bunga qanday izoh berasiz.
– Bu şifoxona xodimlarining prezident qarori bilan belgilangan koronavirusga qarşi kuraşda faol qatnaşayotgan şifokorlarni qöşimça rağbatlantiriş mablağlari tölanmayotgani haqidagi noroziligi asossiz. Çunki bunday tölovlar bilan COVID-19 bilan kasallangan bemorlarni davolaydigan, SSVning koronavirusni davolaşga möljallangan şifoxonalar röyxatida bölgan şifoxonalar xodimlari rağbatlantiriladi. Yuqorida aytganimdek, Çirçiqdagi yuqumli kasalliklar şifoxonasi birlamçi muloqotda bölgan fuqarolar uçun hozirlangan karantin obekti hisoblanadi.
Mavzuga oid
Barçaga ma'lumki, şifokorlar uçun 25 mln sömlik tölovlar aynan şu kasallik tasdiqlangan bemorlar yiğilgan maxsus şifoxonalarda işlaganlarga beriladi.
Bunday şifokorlar röyxati har bir hududda şakllantirilgan, ular 14 kun davomida uzluksiz işlaydilar va faqat aynan COVID-19 kasalligiga qarşi kuraşadilar.
Bu şifoxonada COVID-19 bilan kasallangan bemorlar bölsa, ular zudlik bilan mazkur kasallik bilan şuğullanadigan kasalxonaga ökazilişi zarur. Vazirlik buyruğida bu aniq körsatilgan.
Çirçiq şahrida koronavirus bilan kasallangan bemorlarni taşiş uçun möljallangan 2ta maxsus maşinamiz bor. COVID-19 tasdiqlangani haqidagi hujjati taqdim etilganda bemorni şu zahoti boşqarmaga yoki tegişli bölimlarga xabar qilgan holda bu bemorlar zudlik bilan kasalxonaga ötkazilişi kerak. Aytişim kerakki, maxsus şifoxonalarimizda barça şart-şaroitlar muhayyo. Karantin obekti bölgani uçun Çirçiqdagi şifoxonada bu narsa közda tutilmagan.
[Savol Toşkent viloyati Moliya boşqarmasi rahbari Zohidxöja Tursunovga]: – Zohidxöja aka, tölovlar asosan sizlarga boğliq. Aynan mana şu klinika va tibbiyot xodimlari uçun tölovlar böyiça umumiy holat böyiça ma'lumot bersangiz.
– Viloyat yuqumli kasalliklar şifoxonasining rasmiy statusi haqida köp marta ta'kidlab aytildi. Ya'ni biz xohlasak ham ular sörayotgan 25, 15 mln sömlik pullarni tölay olmaymiz. Bu tölovlar boşqa toifa şifokorlar uçun möljallangani rasman e'lon qilingan va bu şifoxona xodimlariga ham yozma ravişda bildirilgan.
Ammo norozilik bildirgan viloyat yuqumli şifoxonasi xodimlari belgilangan kunlik 6 foizli ustamalarni töliq olganlar. Bu borada birorta e'tiroz bölişi mumkin emas.
Umuman, rağbatlantiruvçi mablağlarga kelsak, hozir bu jarayon şu darajada yölga qöyildiki, 14 kunlik işga kiruvçilarga biz oldindan 40 foizli avans tölab qöyyapmiz va muddati yakunlanişi bilan pullarini töliq olişadi.
– Töraqul Sodiqoviç, murojaatda şifoxonada reanimatsiya bölimi faoliyati yölga qöyilib berilmagani ham tilga olingan. Tibbiyot boşqarmasiga qilingan murojaat ham javobsiz qolgani, şifoxona kerakli uskunalar bilan ta'minlanmagani aytiladi.
– Şu yilning mart-aprel oyilarida Toşkent viloyati soğliqni saqlaş boşqarmasi sa'y-harakatlari bilan 9 örinli reanimatsiya bölimi taşkil etildi. Tabiiyki, bölimni taşkillaştiriş, kerakli me'yoriy hujjatlarni taqdim etiş, qolaversa kadrlarni tayyorlaş va işga oliş majburiyati boş şifokorga yuklangan. Lekin afsus, pandemiya şaroitida bu vazifalarni boşqarmaning özi bajardi. Malakali tibbiyot xodimlarini yiğib, özimiz 9 örinli reanimatsiya bölimi taşkillaştirib berdik. 2ta sun'iy nafas oliş apparati, kardiogrof, 6ta kislorod balloni, 3 dona oksigenator berganmiz öşa paytda. Çunki ba'zi oğir ahvoldagi bemorlar kelişi mumkinligi hisobga olingan.
Albatta, reanimatsiya bölimi taşkil etilganidan keyin, narkotik va psixotrop dorilar işlatiladi. Ming afsuski, Guljahon Toyirovna rahbarlik qilayotgan uşbu şifoxona haligaça litsenziya olmagan. Talab darajasidagi xonalar qilinmagan.
Biz bu masalada Çirçiq şahar tibbiyot birlaşmasiga murojaat qilişga majbur böldik. Garçi litsenziya bölmasa-da, birlaşma bemorlarning hayotini öylab narkotik-psixotrop moddalarni berib turibdi. Vaholanki, yuqumli kasalliklar şifoxonasi yuridik jihatdan tölaqonli muassasa hisoblanadi. Ular 3 yil avval bu narsani töliq şakllantirib, özlari hujjatlarni taqdim qilişi zarur edi. Afsuski, bu iş hamon bajarilmagan.
Qiziği, aynan şu şifoxonaning qator xodimlari ta'minot böyiça savollar tuğilaverganidan söng jamoaviy tarzda alohida videomurojaat yöllaşgan va heç qanday kamçilik yöqligini bildirişgan. Kelib çiqadiki, şifoxona xodimlari örtasida ham guruhlarga böliniş yuzaga kelib qolgan.
– Umuman, şifoxonaning kelgusi taqdiri nima böladi? U yopilib ketişi böyiça ham xabarlar çiqqan.
– 80 örinli Çirçiq şahridagi yuqumli kasalliklar şifoxonasi joylaşgan hududda viloyat hokimi taşabbusi bilan 320 örinli COVID-19 bilan şuğullanadigan yangi şifoxona taşkil etildi. Bu yerda barça kerakli şart-şaroitlar yaratilgan. Endi öylab köraylik, barça qulayliklarga ega, narkotik-psixotrop preparatlar saqlanadigan reanimatsiya bölimiga ega, malakali şifokorlar xizmat qilayotgan şifoxona böla turib, 80 örinli joyni COVID-19 davolanuvçi şifoxona qilib bersak, bu mantiqqa töğri kelmaydi-ku.
Şuning uçun boşqarmamizning buyruğiga asosan, viloyat yuqumli kasalliklar şifoxonasidagi hozirgi bemorlarni tölaqonli öşa yangi şifoxonaga ötkaziş haqida körsatma berildi. Ming afsuski, Guljahon Yuldoşeva bunga tösqinlik qilyapti. 10 kundan oşmasligi kerak bölgan örinlarda, bemorlarni 15 kungaça uşlab turgan holatlari kuzatilmoqda. Bu borada hatto alohida buyruq çiqarişga majbur böldik. Rahbariyatni buyruğini bajarmaslik notöğri, deb öylayman.
Bu şifoxona COVID-19'dan boşqa yuqumli kasalliklar böyiça öz faoliyatini davom ettiradi. Çunki bunday kasalliklarning turi köp. Koronavirus pandemiyasi deb, u kasalliklar kutib turmaydi. Ayniqsa, hozirda mavsumiy yuqumli kasalliklar kirib kelyapti. Gepatit, gripp, diareya kabi kasalliklar doim bölgan. Biz albatta, bu tibbiyot maskanini tölqonli dezinfeksiya qilib, ta'mirlaş işlarini olib boramiz. Heç qanday xavotirga örin yöq. Uning faoliyati, barça zarur bölgan şaroitlar yaratib beriladi.
– Siz va Guljahon Yuldaşeva örtangizdagi birinçi holat emas bu. Umuman, özingiz viloyat soğliqni saqlaş boşqarmasidagi muhitni qanday baholaysiz? Boşqa şifoxonalar bilan ham şu kabi ziddiyatlar bormi?
– Guljahon Toyirovna öşa intervyusida «Men prezident qaroriga köra bu yerga işga kelganman» debdi. Aslida davlat rahbarining bunday qarori yöq, u ham, men ham rahbar kadrlarni şakllantiriş böyiça 2017 yil 8 avgustdagi Vazirlar Mahkamasi yiğiliş bayonnomasiga köra hududlarga jönatilganmiz.
Hozir viloyatda 28ta davolaş-profilaktika muassasalari bölsa, şu paytga qadar birortasida bu kabi tuşunmovçilik bölmagan. Faqatgina şu yuqumli kasalliklar şifoxonasida kelişmovçilik kelib çiqmoqda. Agar uning faoliyatiga nazar solsak, bir neça kamçiliklar közga taşlanadi. Qölimda Çirçiq şahar prokuraturasining taqdimnomasi bor. Unga asosan budjet mablağlari noqonuniy sarflanişi, smetalar xarajatlarida katta moliyaviy hisobda xatoliklar bölgani körsatilgan. Tergov boşqarmasining taqdimnomasida esa, işga olişdagi, ta'til pullarini tölab berilmagani keltirilgan. Boz ustiga, içki audit nazorat bölimini taqdimnomalari ham bor.
Oxirgi ikki-ikki yarim yil içida aynan şu şifoxonada moliyaviy va boşqa jihatlardan köplab kamçiliklar, noqonuniy xatti-harakatlar amalga oşirilgani ma'lum böldi. Şunday holatda rahbar baho beradi-da. Albatta, örgatişga, özgartirişga harakat qilamiz, kerak bölsa tanbeh beramiz. Çunki davlatning har bir söm puli özidan özi kelmaydi. Bu – xalqning puli. Boşqa biror bir taşkilotimizda biror bir e'tiroz yöq. Biz xuddi bir oiladekmiz, juda inoqmiz.
Bugungi sinovli paytda har bir inson öz örnini bilgan holda, qöşimça mas'uliyat bilan, fidoyilik bilan hayot keçirişi kerak. Bunaqangi ofatlar faqat hamjihatlik bilan yengib ötiladi. Bu holat bir tizimning rahbari sifatida menga juda noqulay. Bu yerda hammamizda ayb bor, deb öylayman. Biz töğri xulosa qilamiz. Guljahon Toyirovna va taşkiloti bilan yana qöşimça işlaymiz. Öylaymanki, bu kelişmovçilik vaqtinçalik. Hammasi ötib ketadi.
Muallifdan: Guljahon Yuldaşevani ham yaxşi taşkilotçi, qobiliyatli şifokor deyişadi. 30 yillik tajribaga ega, kardioxirgurgiya sohasida fan doktori darajasini olgan Töraqul Arziqulov esa samimiy, har qanday suhbat uçun oçiq, murosali inson sifatida taassurot qoldirdi.
Har ikkisi bemorlar uçun jon kuydirayotganiga işongan holda, bu tuşunmovçiliklar bartaraf etilişiga umid qilib qolamiz.
