16:01 / 05.03.2021
29397
«Ол ва кетавер». Amazon Лондонда касса ва сотувчиларсиз ишлайдиган дўкон очди

Интернет савдоси гиганти Amazon Лондонда кассасиз ишлайдиган Amazon Fresh озиқ-овқат дўконини очди. Бу АҚШ сарҳадларидан ташқаридаги илк шундай дўкондир.

Харидорлар дўконга кираверишда смартфондаги иловани скан қилишади, товарларни олиб саватга солишади ва уларга чиқаверишда автомат тарзда ҳисоб тақдим қилинади.

Супермаркетда Amazon брендига тегишли юзлаб турдаги товарлар, шунингдек, бошқа савдо белгиларининг маҳсулотлари ҳам сотилади. Бу ерда онлайн буюртма берилган товарни олиш ёки қайтариб бериш мумкин.

Баъзи экспертлар бундай тизим бозордаги кучлар тақсимотини ўзгартиришига шубҳа билан қараётган бўлишса, бошқалари янги харид тизимини савдо соҳасидаги бурилиш нуқтаси деб ҳисоблашмоқда.

«Бундай йўналиш Amazon’га етказиш ва қайтариш харажатларини қисқартиришга кўмак беради ва харидорлар бунга муносиб баҳо беришади», дейди NBK Retail таҳлилчиси Натали Берг.

Бироқ харидларга янги ёндашув рақобатчиларга хавф туғдириши даргумон: асосий савдо тармоқларининг кассасиз ва сотувчисиз ишлаш бўйича ўз ишланмалари бор.

Умуман олганда, Amazon’нинг усули Marks and Spencer, Tesco ёки Sainsbury's каби анъанавий супермаркетлардаги каби ҳар бир товарни алоҳида сканлаш харидорларга бироз малол келадиган тизимдан кўра харидорлар учун анча жозибадор кўринади.

АҚШ компанияси ўз технологияларидан кўнгли шу даражада тўқки, харидорларга улар нима сотиб олганларини тизим қандай таниб олиши борасида мутлақо хавотир олмасликлари кераклигини айтмоқда.

«Растадан ўзингизга зарур товарни олганингиздан кейин дўкондан чиқиб, уйга кетаверишингиз мумкин», дея ишлаш принципини тушунтиради Amazon Fresh Stores директори ва Sainsbury's’нинг собиқ раҳбари Мэтт Берч.

Бундай технология илк бор АҚШда жамоатчилик учун 2018 йилда очилган шу турдаги Amazon Go дўконларида қўллаб кўрилган. 2021 йилга келиб технология анча такомиллашди. Илгари тизим бир журнал ёки букетни бошқа биридан ажратолмаган бўлса, ҳозирда буни ажойиб тарзда уддаламоқда.

Бундай даражада таниб олиш учун Amazon сунъий интеллектнинг чуқур ўрганишларига асосланган юзлаб камера ва датчиклардан фойдаланади. Лекин бу тизим юзни таниб олиш тизимига мутлақо алоқадор эмас.

Бунинг ўрнига фойдаланувчилар дўконга кираётиб Amazon Shopping иловасидаги ҳисобларидаги штрих-кодни скан қилиб ўзларини таништиришлари лозим. Бу нарса ҳуқуқшунослар хавотирига сабаб бўлди.

«Amazon таклиф қилаётган нарса тотал кузатув остида харид қилишдир. Amazon компанияси томонидан харидорларни кузатиш шахсий маълумотларнинг улкан базасини яратади. Одамлар бу ёзувлар ва таҳлилдан ким ва қай тарзда фойдаланмоқчи эканини билишлари зарур», дея ўз хавотирини ифода этган Big Brother Watch ташкилоти ходими Силки Карло.

Бунга жавобан компания дўконларда йиғилган маълумотни мижознинг ҳисобига боғлаб қўйиб, 30 кундан ортиқ сақламаслигини ҳамда махфий маълумотлардан қандай фойдаланилаётгани ҳақида ҳисобот беришини маълум қилган.

Amazon янги бизнес маҳаллий ишлаб чиқарувчини қўллаб-қувватлайди: ўз бренди билан сотиладиган товарлар британиялик таъминотчилардан сотиб олинади. Ундан ташқари, расталарда «премиум» ва «бизнинг танлов» категорияларидаги товарлар, шунингдек, Amazon илгари ҳамкорлик қилган Morrisons ва Booths супермаркетларининг маҳсулотлари ҳам қўйилиши ҳақида баёнот берилди.

Дўконда, шунингдек, интернет дўконга берилган буюртмаларни ҳам олиб кетиш мумкин бўлган киоск бўлади. Бу ерда кодни шунчаки сканлаган ҳолда харидни қайтариш мумкин.

«Уни шунчаки шу ерда қолдиринг, қолганини ўзимиз қиламиз», дейди Берч бундай дўконлар бошқа асосий савдо кўчалари, жумладан, Лондоннинг марказий кўчаларида ҳам пайдо бўлиши ҳақида гапира туриб.

Ҳозирча Лондоннинг Илинг мавзесида очилган ягона дўконнинг умумий майдони оддий супермаркет учун бироз кичик бўлган 230 квадрат метрни ташкил қилади.

Amazon Британиянинг Whole Foods Market супермаркетлар оиласини бошқаргани боис, яна бир йирик тармоқни сотиб олиб кенгайиши ҳақида миш-мишлар болалаб кетди.

Бироқ компания ўзининг Just Walk Out сервисини бошқа ширкатлар дўконларида фойдаланиш учун ҳам сотишини маълум қилди.

Пировардида бу ҳозирги савдо тармоқлари билан рақобатлашишдан кўра кўпроқ фойда келтиради.

Amazon Буюк Британиядаги озиқ-овқат бозорида амалда таъсир қилмаган бўлса-да, компаниянинг ниятлари жуда катта. Масалан, у премиум ҳисоб соҳиблари учун ўша куннинг ўзидаёқ бепул овқат етказиб беришни таклиф қиляпти ва бу рақобатчилар олдида катта устунлик бўлади.

Ўтган бир неча йиллар мобайнида анъанавий супермаркетлар ўз технологияларини такомиллаштириб келган бўлсаларда, пандемия жараённи тезлаштириб юборди ва Amazon ритейл наҳангларидан илдамроқ ҳаракат қиляпти.

Sainsbury's, масалан, ўзининг мижозлар товарларни смартфон билан скан қилиши мумкин бўлган SmartShop иловаси билан фахрланади, бироқ Amazon таклиф қилаётган тизим харидорларни буюртмани расмийлаштириш билан боғлиқ ҳар қандай тана ҳаракатидан озод қилади.

Ғишт ва бетондан қурилган, ичига кириб айланиб, маҳсулотларни экранда кўриб эмас, ушлаб кўриб олиш Amazon учун яна бир йўналиш. «Ол ва кетавер» ғояси жуда ҳам оммалашиб кетиши мумкин. Бироқ ритейлда дўкон нима таклиф қилишидан ташқари, у қаерда жойлашгани ҳам муҳим аҳамият касб этади.

Яхши жойларнинг аксари эса банд қилиб бўлинган. Ҳозир Amazon кўчага чиқиши анъанавий савдо тармоқларига хавф туғдирмайди, лекин улар компания қандай қудратга эга эканини жуда яхши билишади ва ҳойнаҳой харидор учун курашишга мажбур қилса керак.

Top