«Bu yigitlar o‘zbeklar!» - Moskvadagi oshxonada (hikoya)

Bu do‘kon deb kirganimiz aslida, kichkinagina oshxona bo‘lib, asosan, kartoshkadan tayyorlangan yeguliklar sotiladigan joy ekan.

Do‘kon peshtoqiga ruschada «Kartoshka» deya yozib qo‘yilgan. Tik turib ovqatlanib olish imkoni bor faqat. Biz faqatgina yomg‘irdan biroz panalab turish uchun kirgandik, ammo hech narsa sotib olmasdan tek turaverish noqulay, kamiga sotuvchi qiz o‘z mahsulotlarini tavsiya qila boshladi kirganimizdan.

Bizga to‘g‘ri keladigani faqat shu kartoshka ekan bu joyda. Kartoshkadan tashqari salatlari bor, ammo hammasiga cho‘chqa go‘shti yoki yog‘i aralashgan. Sotuvchi qizga biz bu xildagi oziq-ovqatlarni yemasligimizni, biz uchun bu narsalar harom ekanini aytdim. Bu do‘konchada bizdan tashqari ikki rus kampir ham bor edi, yoshlari yetmishdan oshib saksonni qoralab qolgan.

Og‘zi tinmasdan o‘z mahsulotlarini tavsiya qilib, maqtab turgan sotuvchi qizga kampirlardan biri ham men aytgan so‘zlarni aytdi:

– Bu yigitlar o‘zbeklar! Musulmonlardan, ular hech qachon cho‘chqa go‘shti yeyishmaydi, spirtli ichimliklar ham ichishmaydi.

Keyin menga yuzlanib, O‘zbekistonning qayeridan ekanimni so‘radi.

– Samarqanddanmiz, – dedim, – tarixiy shahardan, deya qo‘shib qo‘ydim g‘ururlanib.

Momo dugonasi bilan bizlar haqimizda suhbatlashib ketdi.

– Yoshligimda bo‘lganman Samarqandda, ishim yuzasidan O‘zbekistonning ko‘p shahar va qishloqlarida bo‘lganman, odamlari judayam mehnatkash, mehmondo‘st, ochiqko‘ngil insonlar.

Yurtim haqida, xalqim to‘g‘risida begona yurtda o‘zga millat vakillari tilidan shunday iliq so‘zlar eshitib, ko‘ksim g‘ururga to‘ldi, shunaqa vaqtda men jim tura olarmidim?

Men ham suhbatga qo‘shildim, momodan qaysi shaharlarda bo‘lganini, nima ish bilan borganini so‘radim.

Momo savollarimga javob berib, bizning milliy taomlarimizni maqtab ketdi.

Xullas, suhbat rosa qizib turgandi. Do‘konga ust-boshi yomg‘irda ivigan, yoshi yigirma ikki, yigirma beshlar atrofida bo‘lgan ikki millatdoshimiz kirib keldi.

Bergan salomimga alik tarzida boshini bir qimirlatib yonimizdan o‘tgan yigitlar sotuvchi qizga borib nimalari borligini so‘radi.

Yonimda turgan kampir xuddi bizga qilgandek gap boshladi yana.

– Bular ham musulmonlardan, faqat kartoshka ber, cho‘chqa go‘shti yeyishmaydi – dedi.

Ammo yigitlarning javobi meni yerga kirgizib yuboray dedi.

– Bizlarga farqi yo‘q, cho‘chqa go‘shti bo‘lsa ham yeyaveramiz, beraver, – deb turibdi irjayib.

Nafsingdan senlarni, o‘zga millat, o‘zga din vakili seni musulmon deb, senga nima halol-u, nima haromligini aytib turibdi, ochdan o‘lsang ham «ha, yemayman», de!

Qiziqarli suhbat ham, millatdan faxrlanib ko‘tarilib turgan kayfiyat ham bir tiyin bo‘ldi.

Rus kampirlardan biri aytgan so‘z qulog‘im ostida ancha vaqtgacha jaranglab turdi:

«O‘zbeklar ichida ham musulmon bo‘lmaganlari bor ekan-da a?»

Baxtiyor Tursun