Keyingi yillarda muammoning xalqaro yangiliklar kun tartibidan tushib qolgani uning hal qilinganini anglatmasdi. Ikki o‘rtada o‘zgarmay qolayotgan muammolar sabab tug‘ilgan nafrat va g‘azab po‘rtanasi yillar davomida, hatto butun boshli avlodlarning umri mobaynida zo‘ravonlik va o‘lim tegirmoniga suv quyib kelmoqda.
100 yildan ortiq vaqt davomida yahudiylar va arablar Iordan daryosi va O‘rta Yer dengizi oralig‘idagi yerlarda hukmronlik qilish uchun kurashib keladi. 1948 yilda tashkil topganidan beri Isroil falastinliklarni bir necha bor og‘ir mag‘lubiyatlarga duchor qildi, ammo uzil-kesil g‘alabaga erisha olmadi.
Shu narsa aniqki, to mojaro davom etar ekan, ikkala tomon ham o‘zini xavfsiz va xotirjam his qila olmaydi. Muqarrar bo‘lib turgan narsa ham shu – sodir bo‘layotgan voqealar rivoji yanada jiddiy oqibatlarga olib keluvchi yangi inqirozning tug‘ilishiga sabab bo‘ladi.
Quddusning ahamiyati
Tsikl ko‘proq so‘nggi 15 yil ichida Isroil va G‘azo sektorini ajratib turuvchi chegaraga bog‘liq holda takrorlanmoqda.
Sodir bo‘lgan so‘nggi voqealar Quddus va muqaddas joylardagi ziddiyatning misli ko‘rilmagan zo‘ravonlikka aylanib ketish ehtimoli qanchalar yuqori ekanligini yana bir bor esga solmoqda.
Shaharning xristianlar, yahudiylar va musulmonlar uchun muqaddas sanalishi faqat diniy asoslar bilangina bog‘liq emas. Yahudiy va musulmonlarning muqaddas yerlari ayni paytda ikkala tomonning ham milliy ramzlarini tashkil etadi.
Geografik nuqtayi nazardan esa bu joylar tom ma'noda bir-biriga yaqin.
Iso payg‘ambarning qabri deb bilunuvchi va nasroniy falastinliklar uchun ham juda muhim bo‘lgan Muqaddas qabriston cherkovi Isroil nazorat punktining ortida joylashgan.
Ta'sir qiluvchi omillar
Voqealarni qo‘zg‘atgan omillardan biri ba'zi falastinlik oilalarning Isroil istilosi ostidagi Falastin yerlari hisoblanuvchi Sharqiy Quddusning eski shahar devorlari tashqarisida joylashgan Shayx Jarroh mahallasidagi yerlari va uylaridan chiqarib yuborilish tahdidi ostida qolganidir.
