“Tramp va Netanyahu janjali doka ro‘mol qurishidek gap” – siyosatshunos

Mutaxassislarning baholashicha, Tramp davridagi keskin siyosat va bosimlarga qaramay, yadroviy dastur bo‘yicha sezilarli natijaga erishilmadi. Aksincha, mintaqadagi keskinlik kuchaydi va strategik jihatdan murakkab vaziyat yuzaga keldi.

Xulosa qilib aytganda, Tramp va Netanyahuning o‘zaro keskin munosabatlari yoki bayonotlaridan katta siyosiy burilish kutish to‘g‘ri emas. Ularning maqsadlari ayrim jihatlarda farqlansa-da, umumiy strategik yo‘nalish – Eronning kuchayishini cheklash, ikkisi uchun ham muhim bo‘lib qolmoqda.

Abror Fatxullayev: Hozircha strategik yo‘nalishlar o‘zgarmagan, biroq taktik darajada ayrim kelishmovchiliklar va farqlar mavjud. So‘nggi kunlarda kuzatilgan keskin bayonotlar va dashnomlar esa Donald Trampga xos siyosiy uslub. Keskin tanqid qilish, bosim o‘tkazish va qarama-qarshilik orqali natijaga urinish. U ko‘pincha keskin fikr bildirib, keyin yana murosaga keladigan siyosatchi sifatida tanilgan.

Shu sababli, bugun yuzaga kelgan ziddiyatlar ertaga strategik masalalarda yana kelishuvga erishilishiga to‘sqinlik qilmaydi. Tomonlar oxir-oqibat muhim yo‘nalishlarda hamkorlikni davom ettirishga majbur bo‘ladi. Hozirgi vaziyatda AQSh bir vaqtning o‘zida ikki yo‘nalishda siyosat yuritmoqda.

Bir tomondan, Isroilni Livanga qarshi harbiy harakatlarni to‘xtatishga undamoqda. Ikkinchi tomondan esa Vashingtonda diplomatik muzokaralar olib borilmoqda. Xususan, Livan parlamenti spikeri Nabih Berri AQShda bo‘lib, muzokaralarda ishtirok etmoqda. U shia jamoasining muhim vakillaridan biri, “Hizbulloh” bilan bog‘liq siyosiy jarayonlarda ham muhim rol o‘ynaydi.

Hozirgi bosqichda Isroil tomonidan “Hizbulloh” infratuzilmasiga jiddiy zarbalar berilmoqda. Netanyahu kelishuvlarga nisbatan ehtiyotkor yoki qarshi pozitsiyada turibdi. Shunga qaramay, mavjud vaziyatda muqobil yo‘l deyarli yo‘q va oxir-oqibat kelishuvga erishilishi ehtimoli yuqori.

Sulh jarayonlari muayyan muddatlar bilan bog‘liq bo‘lib, avvalgi mojarolarda ham shunga o‘xshash holatlar kuzatilgan. Masalan, ilgari 50 kun atrofida davom etgan harbiy to‘qnashuvlardan so‘ng sulhga erishilgan. Hozirgi vaziyat esa ancha mavhum – uni “na urush, na tinchlik holati” deb ta’riflash mumkin.

Rasmiy ravishda o‘t ochishni to‘xtatish bo‘yicha kelishuv borligi aytilmoqda, ammo amalda bu rejim bir necha bor buzilgan. Shu sababli vaziyat nozik va barqaror emas. Umuman olganda, ushbu murakkab vaziyatni hal qilishda asosiy rol ayni paytda Amerika Qo‘shma Shtatlariga tegishli bo‘lib qolmoqda.

Suhbatni YouTube’dagi “Geosiyosatkunuz” kanalida to‘liq tomosha qilishingiz mumkin.