— Yaqinda Germaniya tashqi ishlar vaziri Annalena Berbok O‘zbekistonga tashrif buyurdi. U tashrif davomida «Tolibon»dan aziyat chekayotgan minglab afg‘onistonliklarni O‘zbekiston orqali olib chiqib ketish masalalarini muhokama qilganini bildirdi.
Nemis rasmiysi «Tolibon»ga nisbatan O‘zbekiston yuritayotgan siyosat haqidagi Vladimir Norovning nutqidan so‘ng, bu masalada Germaniya O‘zbekiston bilan hamfikr emasligini ta’kidladi. Nima deb o‘ylaysiz, nega Germaniya «Tolibon»ga qarshi pozitsiyada?
– Aslida, Kollektiv G‘arb va O‘zbekistonning pozitsiyasini bitta pozitsiyaning ikkita katta qismi deyishimiz mumkin. O‘zbekistonda tanlash imkoniyati mavjud emas. Chunki Afg‘oniston bizning qo‘shnimiz. Istaymizmi, yo‘qmi, bu hokimiyatga kelgan real voqelik. O‘zbekiston «Tolibon»ga nisbatan «yaxshi politsiyachi» rolini o‘ynayapti. U bilan muttasil aloqada, ularni transformatsiya bo‘lishiga muttasil ishontirishga harakat qilyapti.
Shu bilan birga tashqi dunyo qo‘ygan shartlarni O‘zbekiston albatta istaydi. Ya’ni butun tashqi dunyo «Tolibon»ga nisbatan bir qancha fundamental shartlar qo‘ygan. Birinchisi, tashqi dunyodagi terroristik va ekstremistik guruhlar bilan aloqalarni uzish va ularni hech bir shaklda qo‘llab-quvvatlamaslik. Ikkinchidan, «Tolibon» hokimiyatda inklyuziv boshqaruvni shakllantirishi kerak. U yerdagi har xil etnik guruhlarga hokimiyatdan joy berishi kerak. Gender masalasida ayollarga ham kengroq imkoniyatlar berilishi kerak. Jumladan, sobiq hokimiyat vakillariga ham hokimiyatdan joy berishi kerak. Bu talablarning bajarilishi O‘zbekiston manfaatlariga to‘liq javob beradi.
O‘zbekistonning «Tolibon» bilan aloqa qilishdan birinchi maqsadi – geosiyosiy mustaqillik. Agar biz ular bilan aloqani yo‘lga qo‘ymasak, tashqi dunyo qo‘llayotgan biror paketga qo‘shilishimiz kerak bo‘ladi. Amerika bilan desangiz, ular 20 yil «Tolibon» bilan urishgan, munosabatlar tarang. Demak, Rossiyaning paketiga qo‘shiladigan bo‘lsak, ruslar «janubdagi tahdid» bahonasida Markaziy Osiyoga geosiyosiy bosim qilishadi. Rossiyaning birinchi sharti O‘zbekiston KXShTga qo‘shilishi kerak, deydi. O‘zbekiston o‘z neytralligini saqlab qolish uchun to‘g‘ridan to‘g‘ri «Tolibon» bilan muloqot olib bordi.
