«Çempion hikoyalari». Fabino bolaligi, «Real»dagi davri, Mbappe va «Barselona» bilan yarimfinal haqida
|22:58 / 06.06.202328 79519 min
ThePlayersTribune loyihasining bu safargi mehmoni «Liverpul» yarimhimoyaçisi Fabino böldi va u ham futbol muxlislari uçun qiziq bölgan öz hikoyasini aytib berdi.
«Liverpul»da öynaş qanday ekanini sizlarga aytib bermoqçiman. Ammo avval, bir narsani tan olib qöyay – Premer Ligadagi ilk bor qatnaşgan öyinimni özim tomoşa qilmaganman. 2018/19 yillar mavsumining boşi, avgust oyida «Vest Hem»ni 4:0 hisobida yutdik. Zaxira örindiğida ötirar ekanman, menimça, butun töqson daqiqani muxlislarga angrayib ötiriş bilan ötkazib yuborganman.
Angliyaga kelişimdan oldin televizorda APL öyinlarini tomoşa qilardim, oz bölsa-da, «Enfild»dagi muhitdan xabardorman, deb öylaganman. Stadionga kelganimda, fanatlarning You'll Never Walk Alone va boşqa qöşiqlarni ijro etişini, baland ovozda muxlislik qilişini, tabiiyki, kutganman, bu menga yoqardi.
Ammo har neki bilsangiz ham, öşa muhitning içida, jonli tarzda his qiliş boşqa – umuman boşqaça bölarkan. Maydondagi har bir voqea tribunada qanday aks etişini kuzatiş... Har bir podkat, töp olib qöyilişi, zarba, har qanday holat sodir bölişi bilan fanatlarga ögirilaman, ular jinni bölayozişardi. Maftun bölib qoldim. Bu ovoz, bu ehtiros. Umrimda bunaqasini körmagandim.
Muxlislar – jamoaning bir qismi. Ular bizga qanday öynaşni körsatib beradilar. Heavy metal football ularsiz öxşamaydi. Ular bizning har bir odimimizga undaydi. Heç qaçon töxtab qolişimizga yöl qöymaydilar. Hatto töp maydon markazidan qimirlamayotganda, hammasi biz rejalaştirgandek keçmayotgan omadsiz pallalarda ham ularni eşitamiz, göyoki kimdir «Olğa, olğa!» deya qiçqirayotgandek böladi.
Bu biz kabi futbolçilar uçun ajoyib, çunki, maydon markazidagi töp uçun oddiy kuraşdagi ğalabani ham xuddi bir gol urilgandek nişonlaydilar. «Liverpul»dagi menga eng yoqqan qism, albatta,
Liverpulga kelişim futbol faoliyatimdagi eng zör voqea hisoblanadi. Ba’zi paytlar bölganki, bu yerda bölişimni tasavvur ham qilolmasdim. Köpçilik uçun ğalati tuyular, men Braziliyada heç qaçon professional darajada futbol öynamay turib, «Real»da paydo bölib qoldim. Xuddi bir neça poğonani bosmasdan yuqoriga çiqib olgandek, şu bilan birga, qandaydir vunderkind ham emasdim. Bu yoşda muvaffaqiyat qozonişim kutilmagan holat edi.
«Fluminense»ning yoşlar tarkibida ekanimda, qaçondir kattalar jamoasiga qöşilişimni ham bilmas, agar rostini tan oladigan bölsam, qaçondir yuqori darajadagi futbolçi böla olişimga közim yetmasdi. Yomon öynamasdim, ammo vaziyatga real qaraş kerak. Hatto eslayman, ön sakkiz yoş paytimda klubga kelgan ruhşunos bizdan «futbolçi sifatidagi asosiy maqsadingiz nima?» deb söraganida, şunçaki, oilam uçun moliyaviy tomondan yordam bermoqçi ekanimni aytgandim.
Mavzuga oid
«Xöp, buning uçun ikki yöl bor» – dedi u – «birinçisi, top darajaga erişiş yoki yaxşi iş topa oladigan biror yerga borib, oilani boqiş».
Men ikkinçi variantni tanladim, çunki rostdan ham şunday deb öylardim. Ayniqsa, Braziliyada aksariyat futbolçilar uçun haqiqat şu. Köpçilikning orzusi Çempionlar Ligasi emas, yaşaş uçun pul topiş. Meni notöğri tuşunmang, albatta, futbol ham doim quvonç olib kelardi menga.
Aslida, mening hayotdagi ilk xotiralarim ham futbol bilan boğliq – «San Paulu» libosini kiyib olib, oyoqyalang, Kampinesdagi uyimizning orqa tarafida töp tepayotganim. U yerda na maydon, na darvoza bölgan, ammo nima ahamiyati bor? Garajning eşigi, bu birinçi darvoza, ikkinçisi devor bilan daraxtning orasi. Ba’zida agar odam yetmay qolsa, örtoqlarimizdan opa-singillarini ham çaqirib kelişni iltimos qilardik.
Ajoyib davrlar. Ulğaygan sari, professional futbolçi bölişim mumkinligiga işonç paydo böla boşlagan, aniq eslayman, «Fluminense»ning asosiy tarkibiga çaqirilgan kunimda kiyim almaştiriş xonasiga kirganim, u yerda «Fabino 38» deb yozilgan futbolka.
Darvoqe, «Fabino» uçun «Fluminense»dan minnatdor bölişim kerak. Yoşlar tarkibida ikki nafar Fabio bor edi – men va Fabio Braga. Bir kuni murabbiyimiz Marselo Vega menga «doim Fabio deb çaqirsam, ikkingiz ham qaraysiz, bugundan boşlab, sening isming Fabino» degandi. Şu kundan boşlab, Fabinoga aylandim.
Futbolkaga yozilgan ismimni körganimda, özimni professional futbolçidek his qilişni boşladim. Maydonga tuşamanmi, yöqmi, qiziqtirmasdi, agar öşa öyin lavhalarini körsangiz, kadrda meni ham körsatişadi – jamoamiz urgan golni nişonlayotgan paytimni. Mana şu «Fluminense»dagi butun faoliyatim – bir soniyalik kadr. Tamom.
Öşa paytlarda asosiy tarkib öyinçisi bölamanmi, yoki yöq, aniq ayta olmasdim. Klubda San Pauludagi ikkinçi divizion jamoasi men bilan qiziqayotgani haqida gap-sözlar yurardi, agar öşanda şunday taklif bölganida, menimça, qabul qilardim ham. Şuning uçun ham, Portugaliyadan taklif tuşganida öylanib ötirmay rozi böldim. Uyoği tezlaşib ketdi. Men Braziliyaning 20 yoşgaça bölgan tarkibi bilan Janubiy Afrikadagi turnirga bordim. Biz haqiqatan yaxşi futbol körsatdik, köp klublar bizni kuzatayotgandi.
Qaytgaç, bir neça kunga Kampinasga, uyimga ketdim. Bir payt klub prezidenti keldi va men uçun qilingan taklif qabul qilinganini aytdi.
— Nima? Menga bu haqida heç kim indamadi.
— Ha, klub Portugaliyadagi «Riu Ave»dan ikki taklif oldi va ikkinçisini qabul qildi. Ammo agar istasang, yana şu yerda qolişing mumkin.
—Yöq, men roziman.
Onam köp yiğladi. Ertasiga jamoadoşlarim bilan xayrlaşgani bordim. Juda asabiy edim. Heç narsani bilmayman, endigina 18 yoşdaman va Yevropaga birinçi marta çiqyapman. Yaxşiyamki, öşa paytlarda «Fluminense»da bölgan Deku menga Portugaliya, u yerdagi hayot haqida köp narsalarni aytib berdi. Yetib borganimda jamoa murabbiyi Nuno Eşpiritu Santu yaxşi kayfiyat bilan meni kutib oldi, kvartira topdim, mavsumoldi yiğinlarni boşlab oldik. Ammo keyin yana hammasi özgarib ketdi.
Portugaliyaga kelganimdan 20 kun ötib, agentim keldi va narsalarimni yiğiştirib, u bilan ketişim kerakligini aytdi. Boşida u qayerga ketayotganimiz haqida ham indamadi. Men indamay rozi böldim. Maşinaga ötirişimiz bilan gapira boşladi:
«Menga qara, bir taklif bor. Bilaman, bu yerga endigina kelding, ammo hammasidan voz keçib yuborasan hali. Bu «Real»! Ular sen «Real»ning rezerv jamoasida öynaşingni istaşmoqda».
Keyin menga telefon tutqazdi va onam bilan gaplaşişimni söradi. Onam yana yiğladi, bu safar men ham qöşildim. Bir oy içida «Flumenense»ning asosiy tarkibini orzu qilib turgan men Madrid klubi bilan şartnoma imzolaşga yaqin turgandim. Aynan şunaqa paytlarda xuddiki Xudo sizga yordam berayotgandek his qilasiz.
Öşa kuniyoq Madriddagi mehmonxonadaman. Hayajondan uyqu yöq. Juda issiq, lekin konditsionerni qanday işlatişni bilmasdim. Tuni bilan şunçaki şiftga tikilib yotdim.
Tongda eşik taqilladi. Men hali özimga kelganim yöq, tirqişdan qarasam... Joze Mourino agentim bilan turibdi. Nima?! Nimalar bölyapti özi? Joze Mourino eşigim tagida turibdimi?
Şu qadar şokda edimki, hatto şimni ham kiyiş xayolimga kelmabdi. Mourino kira solib, meni «Real»da körişdan xursand ekani haqida gapira ketdi. U meni qaysi pozitsiyada körayotgani, ikkinçi tarkibga qöşilmasdan avval asosiy tarkib yiğinlarida sinab körmoqçi ekanini aytdi.
«Bu yer rosa issiqmi?» – deb söradi oxirida, mening turişimga işora qilib.
«Ha, şunaqa, ha», – deya oldim xolos.
Madridda «Kastilya»da öynadim, ammo köpinça birinçi jamoa bilan maşğulotlarda qatnaşardim. Qayerdandir kelib, dunyoning eng yaxşi futbolçilari bilan bir safda edim. Ronaldu, Di Mariya, Iguain – ular, xuddiki, heç qaçon xato qilmaydigandek tasavvur uyğotişardi. Lass Diarra ham katta taassurot qoldirdi. «Jin ursin, bular umuman boşqa daraja-ku?» degan fikr keçardi xayolimdan. Köp narsa örgandim.
Bir yil ötib Madridni tark etiş qarori oson bölmagan. «Kastilya» murabbiyi agar qolsam, asosiy tarkibga kiriş uçun imkoniyatim bölişini aytdi, ammo «Monako»da doim maydonga tuşişga imkoniyat bor edi. Yevropaning maşhur klubi. Yangi sinov uçun tayyor edim.
2013/14 yilgi mavsum oldidan Monakoda bir qator yangi futbolçilar paydo böldi – Xames Rodriges, Falkao, Moutino, Abidal va men. Yoşlar ham köp edi. Ilk mavsumimda Çempionlar Ligasi yöllanmasini qölga kiritdik.
Törtinçi mavsumimda «Monako» orzular jamoasiga aylangandi. Bakayoko, Bernardu Silva, Falkao, Lemar, keyin Mbappe paydo böldi. 16 yoşidayoq bu yigit boşqaça ekanini sezganmiz. U juda tez ösdi, törtinçi hujumçi bölganidan heç qança vaqt ötmay almaştirib bölmaydigan futbolçiga aylana oldi. Uning ösişini yaqindan kuzatgan inson sifatida hozir körsatayotgan öyinlari uçun xursand bölaman.
Men ham ösdim. Braziliya terma jamoasida debyut qildim. Mentalitetim tub ma’noda özgardi. Esimda, sport direktorimiz Luis Kampos aytgandi:
«Menga qara, sen endi şunçaki Fabino emassan. Oddiy «Monako» futbolçisi Fabino ham emassan. Sen Braziliya terma jamoasidagi Fabinosan. Hammasi boşqaça!»
Bu sözlar qalbimga muhrlanib qolgan. Endi şunçaki non topiş uçun, pul uçun öynayotgan futbolçidek his qilmasdim özimni. Men şu darajaga yetdimmi, demak, bunga loyiqman, mos bölişim kerak.
2016/17 yillar mavsumida Fransiya çempioni bölganimizdan söng, bir qator katta klublar menga oğiz solişdi. Köp yigitlar tarqalib ketişdi va tabiiyki, men ham ketişga tayyor edim. Ammo klublar kelişa olmadi va men qoldim. Buning uçun xudoga şukr qilaman doim, axir men qoldim, bir yil ötib esa, boşqa bir jamoa menga taklif bilan çiqdi...
«Liverpul»
Öşa yozda «Liverpul» meni sotib olmoqçi bölgan yagona klub emasdi. Angliyadagi boşqa bir klubga ham ötişim mumkin edi. Ammo Yurgen Klopp bilan bir marta gaplaşsang, tamom, boşqalarni tinglaşni istamay qolasan.
«Ha, yaxşi, rahmat, ammo men «Liverpul»ni tanladim», – deya olasan, şu.
Biz Yurgen bilan Angliyada uçraşdik. U menga jamoasini tuşuntirib berdi, mening qançalik muhim ekanimni aytdi. Aslida nima haqida gapirayotganini unça tuşunmasdim ham. Inglizçani bilmasdim, yaxşiyamki, u tarjimon bilan kelgan. Ammo bilasizmi, buning ham ahamiyati yöq. Uni tinglar ekansan, taralayotgan ijobiy hissiyotni sezmay qolmaysan. Men şunçaki boşimni silkitar, hali uning sözlarini tarjima qilib ulgurmaslaridan, «Xöp, boss» derdim xolos.
U juda köp işlar qildi, lekin rostini aytsam, men uning darajasini tuşuntirib bera olmayman, çunki uning qöl ostidagi biz kabi futbolçilar uçun hammasi normaga aylanib bölgan. Uning uslubi, tayyorgarligi, maslahatlari, qarorlari, hammasi şunçalik yuqori darajaki, biz undan buni kutib örganib ham qolganmiz. Bizda boşqa Klopp yöq axir.
Boşida «Liverpul» qandaydir öziga xos davrning deboçasida turganini his qilardim. Bu palla uçun uzoq mehnat qilingan, endi hosilni yiğiş payti kelgandi. Örtamizdagi munosabatlar ham xuddi bir oila kabi. Öziga xos yaqinlik bor. Şu bilan birga klub juda katta. Har kuni şahardagi va uning taşqarisidagi odamlar uçun «Liverpul» qançalik muhim ekanini sezasan. Qayerda bölsak ham, töla stadionlar, bizni kutib turgan odamlar, öyinimizni tomoşa qiliş uçun dunyoning u çetidan kelgan muxlislar. Bu muhabbat va qöllov ajoyib. Ha, yana «Enfild» bor.
Notöğri tuşunmang, qayerda öynamayin, muxlislarni doim yaxşi körganman. Ammo rostini aytganda, «Liverpul»ga kelgunimça, mendan fanatlarning öyinga ta’siri haqida söraşsa, «u qadar emas» deb javob berardim. Endi-çi? «Enfild»da öynab, farqni körasan. His qilasan.
«Barselona»ga qarşi öşa maşhur öyin gapimning isboti. Stadiondagi biror muxlis öşa kuni örindiqda ötirganiga işonmayman. Oilamdagilarning aytişiça, hatto styuardlar ham ma’lum vaqt ötgaç, tomoşabinlarga öz örniga ötib olişni aytmay ham qöyişibdi. Bunday muhitni heç qaçon körişmagan ekan.
Ey, Xudo, öşa öyin... Birinçi öyindan keyin hissiyotlar ğalati edi – yomon öynamagan bölsak-da, 0:3 hisobida yutqazgandik. Köp vaziyatlar yaratib, gol ura olmagandik. Eslayman, Messi butun öyin davomida u qadar faol emasdi, ammo keyin ikki gol urdi. Jarimadan urilgan uçinçi golda esa, aybdor men edim – qoidani men buzgandim. Öşa pallada hammasini töğri qilganimga amin edim, çunki ança uzoq edi. Bu yerdan gol urib bölmaydi.
Ammo bu Messi. Uni tuşunib bölmaydi. Yuqori burçakka töpni joylab qöydi.
Öyin tugagaç, kiyim almaştiriş xonasida tabiiyki, hammamiz qattiq çarçagan, ammo kayfiyatimiz u qadar tuşkun emasdi. Xonada faqat Klopp, Mane va men qoldik va bir-birimizga gapira boşladik – «Qanday qilib 0:3 yutqazdik bu öyinda?»
«Lekin javob öyinini yutib, finalga çiqişimizga işonasizlar, töğrimi?» – deb söradi Klopp.
«Ha, şunaqa deb öylayman», – deb javob berdim men.
«Men ham işonaman», – dedi Sadio.
«Yaxşi. Çunki men ham şunday öylayman», – dedi Yurgen.
Öyin oldidan işonçimiz orta boşladi. Hatto Saloh va Bobbi jarohatlanib, öynay olmasliklarini ham «unutdik». Şunçaki, biz qanday böliş kerakligi va nima qilişimiz lozimligini aniq bilib turardik.
Bilasizmi, şunday oqşomlar böladiki, sözlar bilan tuşuntirib bera olmaysan. Divokning öyini, zaxiradan asosiy öyinçiga aylanib, ikki gol urgan Veynaldum, Trentning burçak töpi... Bu taqdir. Boşqaça qilib buni tuşuntirib bölmaydi.
Eslayman, birinçi golni urganimizdan söng, Suaresga nisbatan öşa tentakona podkatni amalga oşirdim. Hakam sariq kartoçka körsatdi, lekin menga farqi yöq edi. Men muxlislarning ehtirosiga javob berdim, ular biznikiga. Hamma olov içida edi. Har bir futbolçi. Har bir muxlis.
Ikkinçi goldan keyingina «Barselona» nimadir notöğri ketayotganini his qila boşladi. Uçinçi gol esa, darhol sodir böldi. Soatga qaradim va xayolimdan «oh, biz hisobni juda erta tenglaştirdik, endi ular hujumga ötadi» degan fikr keçdi.
Törtinçi golda esa, aslida boşida e’tibor bermadim. Men orqada qolgandim. Hammasi juda tez sodir böldi. Divokning nişonlaşi, boşqalarning nima bölayotganini tuşunmay qolganini kördim. Hakam yoki laynsmen nimadir qiladi deb kutdim, lekin heç narsa sodir bölmadi. Hamma negadir kular, tuzukroq nişonlay olmadik ham. Bunaqa alfozda gol urganimizga işonmayotgandik. Şundan söng maydon markazida şeriklarimga qaradim va dedim: «Endi ularning heç qanday hujumi ötmaydi».
Braziliyada şunaqa gap bor – «eşiklar yopiladi».
Oxirgi daqiqalarda maydonning biz tomonida Messiga töpni oşirişdi. Miyamda bitta öy aylanardi – «yöq, iltimos, kim bölsayam, bu safar Messi bölmasin». Ammo bu safar men oyoğimni qöydim va töpni egalladim. Orqamdan oyoğimni bosib olganini his qildim, lekin tamom, hakam huştakni çaldi. Biz uddaladik.
Finaldan söng, barçasini töliq his qiliş uçun biroz vaqt ham kerak böldi. Hatto Çempionlar Ligasi medalini Braziliyaga olib borib hammaga maqtanayotgan paytimda ham barçasi çindan ham sodir bölganiga işonqiramayotgandim. Bu sovrin hamma uçun juda muhim edi. Tarkibdagi futbolçilar, klubning özi ham ançadan beri katta sovrin yuta olmayotgandi. Bir yil oldin «Real»dan uçralgan mağlubiyatdan söng, klub va muxlislar uçun bu eng ahamiyatli ğalaba edi.
Klubga kelganimda jamoa 28 yildan buyon Angliyada çempion böla olmayotgan, 13 yildan beri esa Çempionlar Ligasi ğolibligini qölga kiritmagandi. Olti yildan buyon umuman heç qanday sovrin yutilmagandi. Bularning barçasini özgartirgan tarixiy jamoaning bir parçasi böliş – juda muhim his.
Çempionlar Ligasidagi ğalabani butun şahar şunday nişonlagandiki, oğzim oçilib qolgan. «Bu hali holvasi, agar Premer Ligani yutsangiz, bundan badtar böladi» deyişdi menga. Afsuski, kovid tufayli, Angliyadagi ğalabamizni köngildagidek nişonlay olmadik.
Bu mavsum muvaffaqiyatsiz keçdi, ammo sönggi yillarda hammamiz birgalikda bir tarix yozdik. Bundan faxrlanaman.
Endi men otaman. Uyimda kiçik «skauzer» ulğaymoqda. Uni bir kun kelib «Enfild»ga olib borişni, bir vaqtlar menda bölgan hayronlik hislari bilan tribunani kuzatişini sabrsizlik bilan kutyapman.
Muxlislardan minnatdorman.
Eng qiyin paytlarda ham yonimizdasiz.
Sizlarni eşitamiz. Sizlarni his qilamiz.
Biz oldinga borişda davom etamiz, zero bu yölda bizni quvvatlaşingizni bilib turamiz.
Biz to öşa kungaça, yana butun şaharni baxtga töldiradigan kungaça, öşa kun uçun kuraşişda davom etamiz.
