Xo‘sh, possovet makonidagi aholi soni o‘tgan davrda qanday o‘zgardi? Kun.uz ochiq statistik ma’lumotlarga murojaat qildi.
Markaziy Osiyo mamlakatlari
Qozog‘iston. Qozog‘iston aholisi 1991 yilda 16,8 mln kishini tashkil etgan. Mustaqillikning dastlabki yillarida bu ko‘rsatkich deyarli o‘zgarmadi va 1994 yildan to 2002 yilgacha aholi soni sezilarli darajada qisqarib bordi va 2001 yil yakunlari bo‘yicha 14,8 mln nafarga tushib qoldi. Bu asosan mamlakatdan ko‘p sonli ruslar, nemislar, chechenlar va boshqa millatlar ko‘chib ketgani bilan ham izohlanadi. Shundan so‘ng mamlakat aholisi kichik farq bilan bo‘lsa-da o‘sa boshladi va 2023 yilning yakuniga kelib 20 mlndan oshdi.
Tojikiston. Tojikiston possovet respublikalari orasida aholi soni o‘sishi bo‘yicha 1-o‘rinda turadi. Xususan, 1991 yilda Tojikiston aholisi 5,3 mln bo‘lgan bo‘lsa, 2023 yil 1 yanvar holatiga ko‘ra, 10 milliondan oshdi.
Turkmaniston va Qirg‘iziston. 1991 yil SSSR tarqab ketishi arafasida Qirg‘iziston aholisi 4,4 mlnni, Turkmaniston aholisi esa 3,7 mln kishini tashkil qilgan. Markaziy Osiyoning boshqa respublikalari kabi Qirg‘iziston va Turkmanistonda ham aholi soni ko‘paygan va mos ravishda har ikkala mamlakatda 7 mln va 6,3 mlndan oshgan.
P.S: Turkmaniston aholi soni bo‘yicha rasmiy ma’lumotlar ochiqlanmaydi, ko‘p manbalarda mamlakatda aholi soni 6,3 mln nafardan oshgani keltiriladi.
1960-2023 yillarda Markaziy Osiyo mamlakatlarida aholi sonining o‘zgarishi (mln kishi hisobida)
Sharqiy Yevropa mamlakatlari
SSSR parchalangan paytda Rossiyada 148,3 mln, Ukrainada 51,6 mln, Belarusda 10,2 mln, Moldovada 4,4 mln aholi bo‘lgan. Ammo keyingi yillarda ushbu mamlakatlarning barchasida aholi soni sezilarli darajada qisqarib bordi. Xususan, Rossiyada 1996 yildan 2009 yilgacha (148,4 mlndan 141,9 mln nafargacha), Belarusda 1993 yildan 2013 yilgacha (10,1 mlndan 9,4 mln nafargacha) aholi doimiy ravishda kamayib borgan. Keyingi yillarda esa bu ko‘rsatkich turli yillar kesimida o‘zgarib bordi.
Ukrainada 1994 yildan to hozirgi kungacha (51,7 mlndan 41 mln nafargacha), Moldovada esa 1992 yildan hozirga qadar (4,4 mlndan 2,5 mlngacha) aholi sonining qisqarishi davom etmoqda.
