1-hikoya: “Soxta sertifikat”ni qabul qilgan Yale universiteti
2023 yil universitetni bitirdim. O‘qish davomida baholarimning 90 foizga yaqini a’lo bo‘lgani uchun turli xil xalqaro tanlovlarda qatnashib yurardim. Uchinchi bosqichni tugatayotganimda nomdor stipendiyalardan biriga hujjat topshirmoqchi bo‘ldim. Ilmiy rahbarim kerakli hujjatlar ro‘yxatini berdi. Ularni tayyorlab topshirdim. Shu orada prorektor yoniga chaqirib, stipendiya olishni istasam, ma’lum bir to‘lovni qilishim kerakligini aytdi. Tabiiyki, men rozi bo‘lmadim. Chunki yutuqlarim, muvaffaqiyatlarim boshqa nomzodlar bilan bellasha olishiga ishongandim.
Qolaversa, menda IELTS sertifikati ham bor, qatnashayotganlarning ko‘pida esa bu yo‘q edi. Bir kuni meni chaqirib, til sertifikatim soxta bo‘lib chiqqanini aytishdi. To‘g‘risi, juda hayratga tushdim. Axir uni necha yillab tayyorlanib qo‘lga kiritganman, qanday soxta bo‘lsin?! Tashkilotchilar bilan tortishmadim, jim ketdim. Faqat ilmiy rahbarimning menga bo‘lgan ishonchi yo‘qoldi, diplom ishimni ham juda uzoq vaqt ko‘rib berishni istamay, ortga surib yurdi. Shundan keyin bir nechta xorijiy davlatlarga magistratura uchun hujjat topshirdim. 4 ta universitet grant ajratadigan bo‘ldi. Hech biri menga sertifikating soxta demadi. Hozir o‘sha “soxta” sertifikat bilan AQShning Yale universitetida o‘qiyapman, bu yerdagi rasmlarimdan menga ishonmagan ilmiy rahbarimga ham orada jo‘natib turaman.
2-hikoya. Chekishga majburlangan talabalar
Men harbiy xizmatdan keyin o‘qishga 5-6 yil kechroq kirdim va xuddi men kabi harbiy xizmatni o‘tagan yigit bilan kursdosh bo‘ldim. 2-kursdan do‘stim yotoqxonada nazoratchi bo‘ldi, men esa unga unga yordamchi bo‘ldim. U paytlarda yotoqxona koridorlarida kameralar yo‘q edi. Barcha masalalar Talabalar kengashi raisligida hal qilinardi. Yotoqxonada xuddi kazarmadagidek tizim yo‘lga qo‘yilgandi. Tartib juda qattiq. Bir kuni dars payti yotoqxonada nazoratchi bo‘lgan do‘stim xonaga shoshilib kirdi-da, kimda 1 dona sigaret topiladi, deb so‘rab qoldi. Butun xona jimib qoldi. Lekin kursdoshlarimizning ko‘pi chekardi. Sigaretni do‘stimdan bir domla so‘ragan ekan. Chunki do‘stim chekmasdi.
Kechqurun sigaret so‘ralganda jim qolgan bolalar jami 15 kishi Ma’naviyat xonasida to‘plandi. O‘rtaga 6 quti sigaret qo‘yilib, shu chekib tugatilmasa, xonadan chiqish taqiqlandi va hatto kirish eshiklariga odam qo‘yildi. Chekuvchi bolalarga bu gap yoqib tushdi. Chekish boshlandi. Xona tutunga to‘lgan, chekmaydiganlar kiyimini yechib, burnini yopib olgandi. Shuncha chekilsa ham sigaretning oxiri ko‘rinavermagach, ba’zilar 2-3 tadan chekishni boshladi. Xullas, qutilar tugatilgach, bolalarga xonadan chiqishiga ruxsat berildi. Eshiklar ochilganda koridor bo‘ylab qayt qilishga yugurayotgan bolalar ko‘zga tashlanardi. O‘shandan keyin ko‘p kursdoshlarimiz chekmaydigan, lekin shunday bo‘lsa ham yonida buzilmagan 1 quti sigaret bilan olib yuradigan bo‘lgandi.
