Olimlar Antarktida ustidagi ozon teshigining qisqarganini e’lon qildi
Keyingi 40 yil ichida ozon qatlami to‘liq tiklanadi, deb ishonishga asos bor.

Foto: EPA
Copernicus atmosfera monitoringi xizmati olimlari Yerning ozon qatlami tiklanayotganini qayd qildi. Oxirgi kuzatishlar shuni ko‘rsatdiki, Janubiy qutb ustidagi ozon teshigi avvalgi yillarga qaraganda kichikroq va keyinroq shakllangan.
13 sentabr holatiga ko‘ra, teshik maydoni o‘tgan yilning shu davriga nisbatan 18,48 million km.kv.ga kam bo‘lgan. Olimlarning ogohlantirishicha, bu o‘zgarish asosan global ob-havo sharoitlariga bog‘liq. Ammo keyingi 40 yil ichida ozon qatlami to‘liq tiklanadi, deb ishonishga asos bor.
Ozon qatlami sayyoradagi hayot uchun muhim ahamiyatga ega, chunki u quyoshdan zararli ultrabinafsha nurlanishni o‘zlashtiradi. 1985 yilda Britaniya Antarktika tadqiqoti Antarktida hududida ulkan teshik ochilganini aniqladi. U har yili bahor yaqinlashganda ochiladi va UB nurlarining Yer sirtiga yetib borishiga imkon beradi.
Kuzatishlar shuni ko‘rsatdiki, 2024 yilda teshikning shakllanishi odatdagidan ancha sekinroq bo‘lgan. U faqat sentabrda paydo bo‘lgan, ilgari avgust oyining o‘rtalarida paydo bo‘lar edi. Prognozlarga ko‘ra, dekabr oyining boshida teshik butunlay yopiladi.
Olimlarning ta’kidlashicha, ozon teshigining paydo bo‘lishiga vulqon otilishidan tortib, iqlim o‘zgarishigacha ko‘plab omillar ta’sir ko‘rsatadi. Biroq, asosiysi, xlorftorkarbonlardan - ozonni buzuvchi moddalardan foydalanish. Yigirmanchi asrda ular aerozol qutilari va muzlatkichlar ishlab chiqarish uchun faol ishlatilgan, bu esa ozon qatlamining yemirilishiga olib keldi. 1987 yilgi Monreal protokoli bunday moddalardan foydalanishni taqiqlagan, ammo ularning ta’siri oqibatlari uzoq yillar davomida seziladi.
Tavsiya etamiz
«Arsenal» «Real»ni YeChLdan chiqarib yubordi. Arteta buni qanday uddaladi va «Madrid»ning muammosi nimada?
Sport | 12:20
Go‘sht narxi oshishi: qo‘shni mamlakatlarda vaziyat qanday?
Iqtisodiyot | 20:36 / 15.04.2025
YeOII Markaziy Osiyo integratsiyasiga monelik qiluvchi omil bo‘lishi mumkin - Farhod Tolipov
O‘zbekiston | 19:45 / 15.04.2025
Inflatsiyani o‘lchash: narxlar qanday kuzatiladi?
O‘zbekiston | 19:31 / 15.04.2025
So‘nggi yangiliklar
-
“Markaziy Osiyo bilan strategik hamkorligimiz mintaqada geosiyosiy g‘alabani ko‘zlamaydi” – Yevropa Ittifoqi elchisi bilan eksklyuziv suhbat
O‘zbekiston | 22:01
-
Namanganda “biznes”ga aylanayotgan “yezda” va halok bo‘layotgan bolalar: mas’ullar nazoratni yo‘qotdimi?
Jamiyat | 21:44
-
Chexiya Rossiya neftiga qaramlikdan qutulganini e’lon qildi
Jahon | 21:41
-
SpaceX AQShning «Oltin gumbaz»i uchun sun’iy yo‘ldoshlarni uchirish bo‘yicha shartnomani qo‘lga kiritishi mumkin
Jahon | 21:39
Mavzuga oid

20:10 / 23.03.2025
Olimlar Antarktidadan ajralib chiqqan aysberg ostida faol ekotizim mavjudligini aniqladi

10:12 / 18.03.2025
Ovloq va xavfli joy. Antarktidadagi bazada olimlar o‘z hamkasbidan qutqarishni so‘ramoqda

10:30 / 10.03.2025
Oqilona ekologik siyosat tufayli Antarktika ustidagi ozon qatlami tiklandi - olimlar

13:34 / 07.03.2025