Yaqinda ham Sirdaryo, ham Qashqadaryoda o‘qituvchi kaltaklangani aks etgan videolar ijtimoiy tarmoqlarda tarqab, jamoatchilikning keskin tanqidlariga sabab bo‘ldi. Muallimlar qanchalik ulug‘lanmasin, real hayotda zo‘ravonlikdan to‘liq qutulolgani yo‘q. Afsuski, o‘qituvchini qadrlashning yuridik asoslari mo‘rt va ularni do‘pposlaganlar yengil jazolar bilan qutulmoqda. Xo‘sh, maktablarga erkin kirib chiqish qanchalik to‘g‘ri va bu maktablarda o‘qituvchilar o‘zini xavfsiz his qiladimi?
Jamiyatimizda o‘qituvchilarning o‘rni qayerda?
Sanoqli kunlar avval Sirdaryo viloyati Sardoba tumanidagi maktabda o‘quvchining onasi o‘qituvchini butun sinf oldida jiddiy kaltaklagani aks etgan video tarqalar ekan, jamoatchilik bundan g‘azablandi. Keyinchalik bu ayol aqli zaifligi sabab ruhiy kasalliklar shifoxonasiga yotqizilgani xabar qilindi. Qashqadaryodagi maktabda esa o‘quvchining o‘zi ustozini kaltaklagan. Umuman olganda, oxirgi yillarda o‘nlab o‘qituvchilar zo‘ravonlikdan aziyat chekkaniga guvoh bo‘ldik. O‘quvchi, ularning ota-onasi, qarindoshi, direktor, maktab qorovulidan tortib direktor o‘rinbosarigacha o‘qituvchini do‘pposlagan holatlar kuzatilmoqda. Biroq bunday munosabatga javobgarlik, afsuski, yumshoqligicha qolyapti.
Kun.uz suhbatlashgan ekspert va soha mutaxassislariga ko‘ra, rostdan ham o‘qituvchiga ko‘tarilgan qo‘lni oqlab bo‘lmaydi. Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi xodimi Sardor Rahimboyev fikricha, maktabga kirish bugun qiyin ish emas, ayniqsa chekka hududlarda. Bundan tashqari, qishloq joylarida hamma bir-birovini tanigani bois maktablarga kirishda tekshiruv ham yo‘q.
“O‘qituvchiga tushirilgan musht – ta’lim tizimiga tushirilgan musht. Ayol kimningdir onasi, singlisi yoki qizi. Pedagoglarning kasbiy faoliyatiga asossiz aralashish mumkin emasligi belgilangan. Davlatimizda nafaqat o‘qituvchi, balki hech kimga musht tushirishga ruxsat berilmagan. Masala – jazoni berishda. Har qanday holatda ham o‘qituvchiga qo‘l ko‘tarishni qabul qilib bo‘lmaydi” – Sardor Rahimboyev, Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi xodimi
Ta’lim bo‘yicha ekspert Shokir Tursunga ko‘ra, o‘qituvchilarning obro‘yi jamiyatimizda pastligicha qolmoqda. Avvalo, o‘rtacha ish haqida kam maosh olishi hamda uzoq yillar davomida ustozga nisbatan hurmatsizlik, majburiy mehnat sharoitlari bu kasb egalarining qadrini tushirib yuborgan.
“O‘qituvchilar jamiyatning eng oldi vakili bo‘lishi, hamma ularni hurmat qilishi kerak. Sotsiologiyada avtoritetlar yaratiladi, kasblar orqali tanlanadi, hukumat esa unga signallar beradi. O‘zbekistonda biz o‘qituvchini avtoritetga olib chiqolmadik, sababi ular hali ham o‘rtacha oylikdan kam maosh oladi. Asosiy muammomiz – o‘qituvchining jamiyatdagi o‘rnini shakllantira olmadik”
