18 noyabr kuni e’lon qilingan indeksga muvofiq, Germaniya 64 davlat orasida 22-öringa tuşdi, ya’ni ötgan yilga nisbatan olti poğona pastladi. Hisobot Braziliyaning Belen şahrida ötayotgan BMTning iqlim özgarişiga bağişlangan COP30 anjumani doirasida taqdim etildi.
Indeks Germanwatch va Climate Action Network nodavlat taşkilotlari hamda NewClimate Institute tadqiqot markazi tomonidan tayyorlangan. Unda dunyoda karbon taşlamalarini eng köp işlab çiqaruvçi 63 davlat va Yevroittifoqning özi alohida sub’yekt sifatida baholangan. Uşbu mamlakatlar jahondagi zararli çiqindilarning 90 foizdan köproği uçun javobgar hisoblanadi.
Baholaş quyidagi mezonlar asosida amalga oşirilgan: parnik gazlar taşlamalari, qayta tiklanuvçi energiya manbalaridan foydalaniş, umumiy energiya iste’moli, milliy va xalqaro iqlim siyosati.
Yirik sanoat mamlakati bölişiga qaramay, Germaniya iqlim himoyasi böyiça sa’y-harakatlarda YeIning kamida 10 davlati – jumladan Daniya, Niderlandiya va Fransiya ortida qoldi.
Germanwatch vakili Yan Burkning ta’kidlaşiça, ayniqsa Germaniyaning iqlim siyosati böyiça reytingi pasaygani taşvişli: umumiy "iqlim siyosati" böyiça bahosi "örtaça", "milliy iqlim siyosati" böyiça esa hatto "yomon" deb baholangan.
U buni gaz iste’molining yuqori darajada qolayotgani va transport hamda quriliş tarmoqlarida taşlamalarni kamaytiriş böyiça samarali çoralar körilmayotgani bilan izohladi.
COP30 oldidan Yevroittifoq mamlakatlari atrof-muhit böyiça vazirlari 2040 yilgaça bölgan yangi iqlim maqsadlarini kelişib oldi. Unga köra 2040 yilga borib SO₂ taşlamalarini 1990 yil darajasiga nisbatan 90 foizga qisqartiriş közda tutilgan.
Şu bilan birga, xalqaro bozorda sotiladigan uglerod birliklarini xarid qiliş orqali uşbu maqsadning 5 foizigaça bölgan qismini boşqa mamlakatlarda amalga oşirilgan qisqartirişlar hisobidan "yopiş" mumkin böladi.
Bu, amalda, YeIdagi yirik sanoat korxonalari uçun haqiqiy majburiy qisqartirişni 85 foiz atrofida qoldirişi va "Yevropa nomidan" boşqa davlatlarga tölov evaziga taşlamalarni kamaytiriş imkonini berişi ta’kidlanmoqda.
Şu tarzda, iqlimni himoya qiliş böyiça global raqobat şaroitida ayrim yirik sanoat iqtisodiyotlari, jumladan Yevropa mamlakatlari, öz siyosatini yanada qat’iy isloh qiliş zarurati bilan yuzma-yuz qolmoqda.
