AQŞ qurolli kuçlari 2026 yil 3 yanvar kuni Oq uyda “Mutlaq qat’iyat” deb nomlangan operatsiyani boşladi — Venesuela hududidagi maxsus amaliyot natijasida prezident Nikolas Maduro qölga olinib, hokimiyatdan çetlatildi.
Janubiy Amerika yetakçisi AQŞga olib kelindi va u yerda u federal sud oldida ehtimoliy narkoterrorizm va qurollar noqonuniy aylanmasi bilan boğliq ayblovlar böyiça javobgarlikka tortiladi.
Bu aralaşuv XX asr oxiridan beri AQŞning mintaqadagi eng qat’iy va eng töğridan töğri harakatiga aylandi hamda darhol xalqaro munosabatni keltirib çiqardi.
Lotin Amerikasi, Yevropa va boşqa hududlar mamlakatlari yetakçilari operatsiyani xalqaro huquqni buziş va mintaqaviy suverenitetga tahdid sifatida qoraladi. Şu bilan birga, ayrim amerikalik qonun çiqaruvçilar Oq uy Kongressni çetlab ötib, bu harakatlarni boşlaganini ta’kidlamoqda.
Ikkinçi jahon uruşi davridan beri Qöşma Ştatlar Janubiy Amerika mamlakatlarining içki işlariga bir neça bor aralaşgan. Endi Venesuela Peru (1963, 1990), Boliviya (1971, 2019), Çili (1964, 1973), Paragvay (1954, 1989), Argentina (1976), Urugvay (1973) va Braziliya (1964) kabi — AQŞning harbiy bosimi, qöllab-quvvatlaşi yoki töğridan töğri harakatlari milliy siyosatga sezilarli ta’sir körsatgan epizodlar qatoriga qöşildi.
Bu aralaşuvlar “sovuq uruş” davridagi töntarişlar va maxfiy operatsiyalarni ham öz içiga olgan bölib, köpinça Vaşingtonning Sovet Ittifoqi ta’siri va mintaqadagi söl harakatlar kuçayişidan xavotirlari bilan izohlangan.
Eng maşhur misollardan biri — “Kondor” operatsiyasi: 1970-yillarda bir qator Janubiy Amerika diktaturalari (Argentina, Çili, Urugvay, Paragvay, Boliviya, Braziliya) tomonidan AQŞning norasmiy qöllab-quvvatlaşi fonida amalga oşirilgan muvofiqlaştirilgan kampaniya bölib, unda muxolifat vakillari milliy çegaralardan taşqarida ham ta’qib qilingan.
Tramp ma’muriyati 2026 yilgi hodisani narkotrafikka va AQŞ milliy xavfsizligiga tahdidlarga qarşi kuraş böyiça kengroq kampaniyaning bir qismi sifatida taqdim etdi. Bu kampaniya oldingi oylar davomida narkotiklar kontrabandasi infratuzilmasiga zarbalar va dengiz blokadalari ketma-ketligi bilan davom etgan edi.
