GFR vitse-kansleri: Trampning bojlardan voz kechganidan xursand bo‘lishga hali erta

GFR vitse-kansleri va moliya vaziri Lars Klingbayl AQSh prezidenti Donald Trampning Germaniya va Grenlandiyani Tramp anneksiya qilish rejalariga qarshi chiqqan boshqa davlatlar uchun oshirilgan bojlarni bekor qilish haqidagi bayonotiga shubha bilan munosabat bildirdi. So‘nggi kunlardagi “iqror” va tebranishlardan keyin, avvalo Tramp va NATO bosh kotibi Mark Ryutte aslida nimalar haqida kelishib olganini ko‘rish kerak, dedi Klingbayl chorshanba kuni, 21 yanvarda Germaniyaning jamoat-huquqiy ZDF telekanali efirida.

“Muloqot ketyapti — bu yaxshi, ammo baribir biroz kutish kerak, va haddan tashqari erta quvonish ham to‘g‘ri kelmaydi”, — deb ogohlantirdi Germaniya Moliya vazirligi rahbari. U avval unga “qora harf bilan oq qog‘ozda” mustahkamlangan, aniq va yozma tarzdagi kelishuvlarni ko‘rish istagini aytdi.

Avvalroq, shu kuni — 21 yanvarda Tramp o‘zining Truth Social ijtimoiy tarmog‘ida NATO bosh kotibi Mark Ryutte bilan Grenlandiya bo‘yicha kelgusidagi bitim uchun asos bo‘lishi kerak bo‘lgan “shartlar”ni kelishib olganini yozgan edi. Shu bilan birga u o‘z rejalariga qarshi chiqqan davlatlarga nisbatan 1 fevraldan oshirilgan bojlarni joriy etmasligini ham e’lon qildi.

Germaniya moliya vaziri fikricha, Trampning pozitsiyasini o‘zgartirishga avvalo Daniyaning Yevropa ittifoqchilari tomonidan birdam reaksiya ko‘rsatilgani ta’sir qilgan (Grenlandiya Daniyaning avtonom hududi hisoblanadi). “Muhimi — va men buni alohida ta’kidlamoqchiman, so‘nggi kunlarda biz Yevropada aniq qilib aytdik: bu Grenlandiya va Daniyaning suveren manfaatlaridir. Ochiq-oydin tushuncha borki, biz — ularning tomonida”, — dedi Lars Klingbayl. U qo‘shimcha qildi: “Davlat yaxlitligi va suverenitet degan tushunchalar bor — ularni chetga surib qo‘yib bo‘lmaydi”.

GFR vitse-kansleri, shuningdek, Trampni pozitsiyasini o‘zgartirishga majbur qilgan yana bir omil — xalqaro tanqid va AQSh ichidagi bosim, deb hisoblaydi. “AQShda tanqid kuchayib borayotgan edi, Yevropadan ham, xalqaro miqyosda ham tanqid kuchayib borayotgan edi, va menimcha, bu ham Trampni pozitsiyasini biroz o‘zgartirishga undadi”, — dedi Lars Klingbayl. Shu munosabat bilan u AQShga investitsiya kiritish masalasida investorlar orasida ishonchsizlik oshib borayotganini eslatdi.

Shu bilan birga Lars Klingbayl Donald Tramp tashabbusi bilan G‘azo sektori uchun tashkil etilayotgan, “Tinchlik kengashi” deb ataluvchi tuzilmani tanqid qildi. “Qo‘shimcha xalqaro institutlarga ehtiyoj yo‘q. Bizda BMT bor, uni yangi organlar tuzish o‘rniga kuchaytirish kerak”, — deya izoh berdi u.

Kutilishicha, 22 yanvar kuni Davosdagi Jahon iqtisodiy forumi doirasida “Tinchlik kengashi” nizomi imzolanadi — ushbu organga Donald Tramp raislik qiladi. Dastlab “Tinchlik kengashi” G‘azo sektorini tiklash uchun tashkil etilgan, ammo OAV ma’lumotlariga ko‘ra, uning nizom matni bu organning vakolatlari ancha keng bo‘lishini ko‘rsatadi va u BMTga raqobatchiga aylanishi mumkin.

Kengash ijro qo‘mitasi tarkibiga, boshqalar qatorida, AQSh davlat kotibi Marko Rubio, AQSh prezidentining kuyovi Jared Kushner hamda Britaniya sobiq bosh vaziri Toni Bler kiritilgan. Uning ishida qatnashish uchun taklifnomalar Germaniya, Rossiya va Belarus rahbarlariga ham yo‘llangan.