Kuni-kecha yangiliklarni o‘qir ekanman, AQSh hukumatidan jiddiy o‘ylantiradigan xabarga duch keldim. Anthropic kompaniyasining bir necha kun oldin taqdim etilgan eng so‘nggi modellari – Fable 5 va anchadan beri yopiq sinovda bo‘lgan Mythos modellari AQSh hukumati tomonidan taqiqlandi. Eng qizig‘i, bu taqiq aynan chet el fuqarolari uchun joriy etilgan.
Anthropic kompaniyasi bayonotiga ko‘ra, AQSh hukumati 12 iyun kuni yuborgan topshiriqda ushbu Fable 5 modelini barcha chet elliklarga, hatto kompaniyaning o‘zida ishlayotgan chet el fuqarolariga ham butunlay yopish talab qilingan. Kompaniya shoshilinch ravishda hukumatga bo‘ysunib, bu modellarni barcha uchun cheklab qo‘ydi.
Hukumat ko‘rsatmasida aniq sabab batafsil ko‘rsatilmagan, lekin Anthropic'ning tushunishicha, hukumat Fable 5'ni xavfsizlik to‘siqlarini chetlab o‘tish usulini aniqlagan deb hisoblaydi.
Bu voqea bizga bir narsani yaqqol ko‘rsatyapti: sun’iy intellekt poygasi endi oddiy texnologik raqobat emas, balki davlatlar o‘rtasidagi strategik kurashga aylandi. Xuddi o‘tgan asrdagi yadroviy qurollar poygasi kabi, bugun sun’iy intellekt modellari kimning qo‘lida kuchli bo‘lsa, o‘sha davlat dunyo miqyosida yetakchilikni qo‘lga kiritadi. Kuchli davlatning kuchli sun’iy intellekti bo‘lishi shart degan yangi tezis oldinga chiqmoqda.
Sun’iy intellekt va davlat suvereniteti
Men sun’iy intellektni har doim davlat suvereniteti masalasi bilan bog‘lab kelaman. Sizning o‘z sun’iy intellektingiz yo‘qmi, demak, siz o‘z erkinligingiz va raqamli suverenitetingizning bir qismini boshqa davlatga berib qo‘ygansiz. Afsuski, bugun bizda o‘zimizning mustaqil AI modellarimiz yo‘q va biz chet el texnologiyalariga qarammiz.
Ko‘rib turibmizki, AQSh yoki boshqa hukumatlar istagan vaqtida birgina qaror bilan Claude, ChatGPT yoki Google mahsulotlariga kirish imkoniyatini yopib qo‘yishi mumkin. Bunga misollar ko‘p: Huawei kompaniyasining Google xizmatlaridan uzib qo‘yilishi yoki Nvidia grafik kartalarining Xitoyga sotilishiga qo‘yilgan taqiqlar. AQSh har doim o‘z manfaatlarini himoya qiladi va bu safar ham Anthropic modellarini cheklashda asosiy sabab sifatida milliy xavfsizlikni ko‘rsatdi.
Kiberhujumlar va modellar poygasidagi xavflar
