Zelenskiy va Tixanovskaya ilk bor ikki tomonlama uchrashuv o‘tkazdi

Ukraina prezidenti Volodimir Zelenskiy va Belarus demokratik kuchlari yetakchisi Svetlana Tixanovskaya Vilnyusda yakshanba, 25 yanvar kuni kechqurun birinchi rasmiy uchrashuvni o‘tkazdi. Bu haqda Tixanovskayaning Telegram-kanalida xabar qilindi.

Belarus siyosatchisi va prezidentlikka sobiq nomzod Zelenskiyga “demokratik Belarusni qo‘llab-quvvatlagani uchun” minnatdorchilik bildirdi hamda ayniqsa “belaruslik ko‘ngillilar, Ukrainani qo‘llab-quvvatlagani uchun noqonuniy ravishda hukm qilinganlar”ni alohida tilga oldi. Tixanovskaya dekabr oyida Ukraina Belarus qamoqxonalaridan ozod etilgan siyosiy mahbuslar guruhini qabul qilgani uchun ham minnatdorchilik bildirdi.

Siyosatchilar sanksiya siyosati va “yevropalik va amerikalik hamkorlar bilan birgalikda Lukashenko va rejim yordamchilarini javobgarlikka tortish bo‘yicha umumiy strategiya”ni muhokama qildi. Shuningdek, Tixanovskaya Zelenskiyga Belarus bo‘yicha maxsus vakil tayinlashni taklif qildi, Ukraina prezidenti esa uni Kiyevga tashrif buyurishga taklif qildi.

Polsha va Litva prezidentlari Karol Navrotskiy va Gitanas Nauseda bilan birga ular Vilnyusdagi Rasu qabristoniga bordi. U yerda 1863–1864 yillardagi Polsha (yoki Yanvar) qo‘zg‘oloni ishtirokchilariga bag‘ishlangan memorial joylashgan. Qo‘zg‘olon tashkilotchilari Rossiya imperiyasi hokimiyatiga qarshi chiqqan va 1772 yil chegaralarida Rech Pospolitayani tiklash tarafdori bo‘lgan.

Zelenskiy Telegram-kanalida shunday deb yozdi: “Ukraina, Polsha, Litva va Belarus xalqlarining Rossiya imperiyasi va qullikka qarshi qo‘zg‘oloni. Yanvar qo‘zg‘olonida halok bo‘lganlarning xotirasi. Xalqlari uchun ozodlik yo‘lida kurashganlarning barchasiga abadiy hurmat”.

Xotira tadbirida so‘zga chiqqan Ukraina prezidenti Yevropa uchun “erkinlik bilan yashab kelayotgan hech bir xalqni yo‘qotib qo‘ymaslik muhim” ekanini aytdi.

“Afsuski, hozircha Lukashenkoning oq shpitsiga Belarus xalqidan ko‘ra ko‘proq huquq qoldirilgan. 2020 yilda buni o‘zgartirish uchun imkoniyat bor edi, ishonaman, yana bo‘ladi,” — dedi Zelenskiy.

Uning so‘zlariga ko‘ra, “Belarus hali ham Rossiyaning general-gubernatorligi kabi yashashga majbur.”

Shu bilan birga, Ukraina prezidenti 2020 yildagi norozilik namoyishlari paytida “beloruslar uchun qo‘llab-quvvatlash juda yetarli emas edi,” dedi. Endi esa, uning ta’kidlashicha, mamlakat Rossiya hokimiyati tomonidan Ukrainaga dronlar bilan zarbalar berish uchun, sanksiya ostidagi tovarlarni xarid qilish uchun va Yevropani hamda butun dunyoni “oreshniklar” bilan shantaj qilish uchun ishlatilyapti.

“Ko‘p jihatdan XX asr urushlari XIX asrdagi dunyoning kuchlilari beparvoligining oqibatidir. Rossiyaning Ukrainaga qarshi urushi va Rossiyaning boshqa urushlari — Moldovaga, Chechenistonga, Gurjistonga qarshi urushlar — bularning barchasi xalqlarimiz haqiqatlariga nisbatan beparvolik oqibatidir,” — deb qo‘shimcha qildi Zelenskiy.

2022 yil iyulida, RF Ukrainaga bostirib kirganidan bir necha oy o‘tgach, Tixanovskaya 2020 yildan beri Ukrainada bo‘lmaganini, ammo “Ukraina tomonidan tayyorlik bo‘lishi bilan” u yerga borishini aytgan. Siyosatchi bu pozitsiyani 2022 yil noyabrida “Ukrainskaya pravda” gazetasiga bergan intervyusida ham takrorlagan. Unda u Kiyevga “bosh vazir yoki prezidentdan rasmiy taklif bo‘lmaguncha” bora olmasligini aytgan.

Shundan beri uning Kiyevga tashrifi amalga oshmagan. 2022 yil aprelida, o‘sha paytda Ukraina prezidenti ofisi rahbarining jamoatchilik asosidagi maslahatchisi bo‘lgan Aleksey Arestovich Polshadagi “Yevroradio” efirida Zelenskiy bilan Tixanovskaya uchrashuvi bo‘lmayotganiga sabab sifatida Belarus rahbari Aleksandr Lukashenko “shaxsan juda keskin va asabiy reaksiya qilishi mumkin”ligini aytgan. Arestovich yana bir sabab sifatida o‘sha paytda saqlanib turgan “ayrim iqtisodiy aloqalar”ni ham keltirgan.