Tramp va demokratlar to‘qnashuvi: ICE masalasi budjet inqiroziga aylanmoqda

AQShda Minneapolis shahrida ICE (Immigratsiya va bojxona xizmati) operatsiyasi vaqtida otishma oqibatida yana bir amerikalik halok bo‘lganidan keyin norozilik namoyishlari kengaymoqda. 25 yanvar, yakshanba kuni Minneapolisda 37 yoshli tibbiy hamshira Aleks Prettini xotirlash uchun motam aksiyasi o‘tkazildi. U bir kun avval federal agentlar operatsiyasi davomida halok bo‘lgan.

AQSh hokimiyati otishma “o‘zini himoya qilish” maqsadida bo‘lganini aytdi, ammo e’lon qilingan videolavhalar bu versiyaga shubha uyg‘otmoqda.

Shu orada Kongressdagi demokratlar Oq uyga bosimni kuchaytirish maqsadida ICE uchun ajratiladigan budjet mablag‘larini to‘sib qo‘yish niyatida. Respublikachilar esa, o‘z navbatida, demokratlarni keskinlikni avj oldirishda ayblamoqda.

Demokratik partiya ICE'ni moliyalashtirish haqidagi qonun loyihasini Ichki xavfsizlik vazirligi uchun ajratmalar paketi doirasida to‘sib qo‘ymoqchi. Agar Kongressda kelishuvga erishilmasa, AQSh juma kuniyoq yangi qisman shatdaunga duch kelishi mumkin — chunki shu kuni vaqtinchalik budjetning amal qilish muddati tugaydi.

Senatdagi demokratlar yetakchisi Chak Shumer partiyasi xarajatlar loyihasiga oqilona o‘zgartishlar kiritishga uringanini, ammo respublikachilar Trampdan uzoqlashishni istamagani uchun demokratlar qarshi ovoz berishini bildirdi. “Minnesotada bo‘layotgan hodisalar — juda qo‘rqinchli”, — deb yozdi u X ijtimoiy tarmog‘ida.

Budjet paketi qabul qilinishi uchun Senatda 53 ta ovozga ega respublikachilarga kamida 60 ta ovoz kerak bo‘ladi, bu esa ularni demokratlar qo‘lloviga bog‘liq qiladi.

AQSh prezidenti Donald Tramp Prettining halok bo‘lishi uchun mas’uliyatni demokratlar zimmasiga yukladi va shtat hamda shahar hokimiyatlaridan federal hukumat bilan hamkorlik qilishni talab qildi. Xususan, u Minnesota gubernatori Tim Uolsni turmalarda saqlanayotgan barcha noqonuniy muhojirlarni zudlik bilan deportatsiya qilish uchun federal agentliklarga topshirishga chaqirdi.

“Amerika shaharlari faqat qonunga bo‘ysunuvchi AQSh fuqarolari uchun xavfsiz makon bo‘lishi kerak”, — deb yozdi Tramp Truth Social ijtimoiy tarmog‘ida, demokratlarni qonuniylikni yemirish va betartiblikni qo‘zg‘atishda ayblab.

Tramp The Wall Street Journal (WSJ) gazetasiga bergan intervyusida ma’muriyati otishma holatining barcha jihatlarini tekshirayotganini aytdi. U Oq uy barcha tafsilotlarni o‘rganayotganini, tekshiruv yakunlangach yakuniy qaror qabul qilinishini bildirdi. Shuningdek, Tramp Minneapolisdan federal agentlarning bir qismini olib chiqish ehtimolini ham aytgan.

“Qachondir bir paytda biz ketamiz”, — deya WSJ uning so‘zlarini keltiradi. Biroq prezident operatsiyada qatnashgan ICE xodimlari “fenomenal ish” qilganini ta’kidladi. U agentlarni olib chiqish bo‘yicha aniq muddat aytmadi. Trampning so‘zlariga ko‘ra, ICE'ning boshqa bir guruhi esa moliyaviy firibgarlik ishi bo‘yicha ishlash uchun shaharda qoladi.

Sobiq prezident Barak Obama va uning rafiqasi Mishel Minneapolis va boshqa shaharlarni qamrab olgan tinch noroziliklar to‘lqinini qo‘llab-quvvatlashga chaqirdi. Ularga ko‘ra, bu voqealar adolatsizlikka qarshi kurashda fuqarolik mas’uliyatini eslatadi.

Sobiq prezident Bill Klinton ham Tramp ma’muriyatining deportatsiya siyosatiga qarshi namoyishlarga chaqirdi. U amerikaliklar o‘z erkinliklaridan voz kechmasligi kerakligini aytdi. “AQShning amaldagi hokimiyati bizga yolg‘on aytdi va ko‘zimiz bilan ko‘rgan narsaga ishonmaslikka undadi”, — deb ta’kidladi Klinton.

Minnesota shtati hokimiyati sud orqali Pretti o‘limi bo‘yicha tekshiruvda ishtirok etish huquqini talab qilmoqda. Sudya dalillarni saqlab qolish haqida vaqtinchalik qaror chiqargan, dushanba kuniga esa eshituvlar tayinlangan. Shtat federal organlarni uni tekshiruvdan chetlatishga urinishda ayblamoqda.

Bu qisqa vaqt ichidagi ikkinchi shunga o‘xshash otishma voqeasi. Yanvar boshlarida Minneapolisda ICE xodimlari AQSh fuqarosi Rene Gudni otib o‘ldirgan edi. O‘shanda Ichki xavfsizlik vazirligi ham videolar “o‘zini himoya qilish” versiyasini shubha ostiga qo‘yayotganiga qaramay, xuddi shunday bayonot bergan.

AQSh adliya vaziri Pem Bondi gubernator Uolsga maktub yo‘llab, shtat hokimiyatidan ICE'ga yordam berishni, shuningdek ijtimoiy dasturlar va saylovchilar haqidagi ma’lumotlarni topshirishni talab qilgan. Demokratik senator Kris Merfi bu talablarni bo‘lajak oraliq saylovlarga aralashishga urinish deb atagan.