Jahon | 16:08
9014
9 daqiqa o‘qiladi

Tramp Putin kuchli sovuq tufayli Kiyevga zarbalarni to‘xtatib turishini aytdi

Kreml «Trampning shaxsiy iltimosi» qanoatlantirilishini ma’lum qildi.

Foto: Getty images

 

AQSh prezidenti Donald Tramp rossiyalik hamkasbi Vladimir Putin bir hafta davomida Kiyevga zarbalar bermay turishga rozi bo‘lganini ma’lum qildi. Payshanba kuni tongda Z-blogerlar Kiyev shahri va Kiyev oblastidagi har qanday obektga hamda butun Ukraina bo‘ylab energetika infratuzilmalariga zarbalar yo‘llashga moratoriy bo‘lishini anons qilishgandi. Juma kuni Kreml bu ma’lumotni tasdiqladi.

«Sovuq tufayli, kuchli sovuq tufayli – ularda ham xuddi bizdagi kabi vaziyat – men shaxsan prezident Putindan bu noodatiy sovuq havoda bir hafta mobaynida Kiyev va boshqa shaharlarni o‘qqa tutmay turishni so‘radim», – degan Tramp Oq uyda o‘z ma’muriyati a’zolari bilan uchrashuvda.

«Va u bunga rozi bo‘ldi. Aytishim kerakki, bu juda yoqimli», – deya qo‘shimcha qilgan AQSh prezidenti.

Shuningdek, Tramp ushbu yig‘ilishda maxsus vakillari Stiv Uitkoff va Jared Kushner «juda qattiq ishlayotgani» evaziga Ukrainadagi urushning yakuni yaqinlashayotganini aytgan.

«Bu Amerika ma’muriyatlari tarixidagi eng omadli yil bo‘ldi <...> Biz sakkizta urushni to‘xtatdik. Va yana biri, bizning fikrimizcha, yakunlanish arafasida. Stiv Uitkoff va Jared [Kushner] juda qattiq ishlayapti. Va o‘ylaymanki, biz urushning yakuniga yaqinlashmoqdamiz», – dedi Amerika prezidenti.

Payshanba kuni ertalab blogosferada ehtimoliy moratoriy mavzusi muhokamasi boshlangandi. Bu haqda ham rossiyalik, ham ukrainalik telegram-kanallarda yozilgandi. Bu mavzuni rossiyalik harbiylashgan blogerlardan birinchi bo‘lib Vladimir Romanov ko‘targan va o‘ziga yetib kelgan xabardan skrinshotni e’lon qilgandi.

U o‘ziga payshanba kuni soat 7:00 dan boshlab «o‘t ochib zarba berishga, ya’ni Kiyev shahri va Kiyev oblastidagi har qanday obektga, shuningdek, butun Ukraina bo‘ylab har qanday infratuzilma obektlariga zarba berishga taqiq qo‘yilgani» haqida «ma’lumot yetib kelgani» haqida yozgan.

Keyinroq Romanov rossiyalik harbiylar 28 yanvardan boshlab keyingi maxsus ko‘rsatmaga qadar butun Ukraina hududi emas, faqat Kiyev shahri va Kiyev oblasti hududlarida energetika infratuzilma obektlariga (elektr nimstansiyalar, issiqlik elektr stansiyalari, gidro elektr stansiyalar, gaz omborlari, neft bazalari va yonilg‘i-moylash materiallari saqlanadigan omborlar) «zarba berishi istisno qilinishi» buyurilgan yana bir xabardan iqtibos keltirdi.

«Cheklov 03.02.2026 sanasiga qadar amal qilishi haqida og‘zaki topshiriq bor», – deya qo‘shimcha qilgan bloger.

Trampning so‘zlari ortidan Ukraina prezidenti Volodimir Zelenskiy X ijtimoiy tarmog‘ida AQSh prezidentiga minnatdorchilik bildirdi.

«AQSh prezidentining ushbu ekstremal qish mavsumida Kiyev va Ukrainaning boshqa shaharlari xavfsizligini ta’minlash imkoniyati haqidagi muhim bayonoti. Elektr ta’minoti – hayotning asosi. Biz hamkorlarimizning insonlar hayotini himoya qilish borasidagi sa’y-harakatlarini qadrlaymiz. Rahmat, prezident Tramp!» – deb yozdi u.

Financial Times jurnalisti Kristofer Miller Ukraina rasmiy shaxslari unga moratoriy haqida faqat Trampning bayonoti orqali xabar topishgani, Rossiyadan signal kelmagani va hozircha bunday sulhga erishilganiga ishonchi komil emasligini aytishgani haqida xabar qildi.

Faqat 30 yanvar kuniga kelib Kreml Tramp Putinga shunday iltimos bilan chiqqanini tasdiqladi.

«[AQSh prezidenti Donald] Tramp chindan ham [Rossiya prezidenti Vladimir Putinga] muzokaralar uchun qulay sharoit yaratish maqsadida 1 fevralgacha Kiyevga zarba berishdan tiyilish bo‘yicha shaxsiy iltimos bilan murojaat qildi», – dedi Kreml rasmiy vakili Dmitriy Peskov jurnalistlarga.

Putin Trampning iltimosiga rozi bo‘ldimi, deya aniqlashtirish maqsadida berilgan savolga Peskov shunday javob qaytargan:

«Ha, albatta, bu axir Trampning shaxsiy iltimosi».

RF prezidenti matbuot kotibi bu masalada ortiq izoh bermagan.

Kiyevda yashovchi ayol quvurlar muzlab qolmasligi uchun vannada sham yoqib qo‘ymoqda
Sergei Gapon / AFP / Scanpix / LETA

Tinchlik muzokaralari

Avvalroq FT gazetasi AQSh va Ukraina Rossiyaga cheklangan o‘t ochishni to‘xtatish rejimini taklif qilish imkoniyatini muhokama qilishgani, uning doirasida Kiyev Rossiya neftni qayta ishlash korxonalari va «yashirin flot» tankerlariga hujumlarini to‘xtatishi evaziga Moskva Ukrainadagi energetika infratuzilmasiga zarba berishni to‘xtatishi ko‘zda tutilganini xabar qilgandi.

Shu bilan birga, nashr manbalaridan biri Rossiya bilan bu taklif bo‘yicha muzokaralar «jadal bosqichda emasligi»ni aytgandi. U Putin Ukraina energetika infratuzilmalariga zarbalarni muhim dastak sifatida ko‘rishidan kelib chiqib, moratoriyga rozi bo‘lishiga dargumonligini taxmin qilgandi.

Ukrainalik yuqori martabali mulozimlardan biri Financial Times nashriga, Kiyev ham energetika sohasida o‘t ochishni to‘xtatish borasida ikkilanayotganini aytib, buni Ukraina uzoq masofali dronlardan foydalanish dasturi doirasida Rossiyaning neft-gaz obektlariga, so‘nggi paytlarda esa Qora dengizdagi neft tankerlariga (Kiyev ular Kreml harbiy mashinasini oziqlantirmoqda, deb hisoblaydi) muvaffaqiyatli zarbalar berayotgani bilan izohlagan.

Joriy yil boshida Rossiya Ukraina energetikasiga hujumlarni ko‘paytirdi. Yangi to‘lqin kuchli sovuqlarga to‘g‘ri keldi. Elektr energetikasi obektlari o‘qqa tutilishi ko‘p qavatli turar joy binolari issiqlik ta’minoti va ichimlik suvidan ham mahrum bo‘lishiga olib keldi.

Yanvar oyida rossiyalik harbiylar yuzlab raketalar va dronlardan foydalangan holda uch marta – 9, 20 va 24 yanvar kunlari yopirilma hujum amalga oshirdi, bu hujumlarning asosiy yo‘nalishi har safar Kiyev bo‘ldi. Har bir hujumdan keyin minglab ko‘p qavatli uylar issiqlik ta’minotisiz qoldi.

Yaqin kunlarda Kiyevda yana kuchli sovuq bo‘lishi va harorat –25 darajagacha tushishi kutilmoqda. Chorshanba kuni Zelenskiy razvedka ma’lumotlariga tayanib, Rossiya yangi hujumga tayyorlanayotgan bo‘lishi mumkinligini aytgandi.

So‘nggi yopirilma zarba va Kiyevdagi minglab ko‘p qavatli uylar issiqlikdan uzilishi 24 yanvar kuni ro‘y bergandi, o‘sha kuni Abu-Dabida urush boshidan buyon ilk bor Rossiya, Ukraina va AQSh vakillari ishtirokida uch tomonlama muzokaralar bo‘lib o‘tayotgandi.

Muzokaralarning ikkinchi bosqichi 1 fevralga rejalashtirilgan. AQSh davlat kotibi Marko Rubio shu kunlarda Trampning vakillari Stiv Uitkoff va Jared Kushner yangi uchrashuvlarda ishtirok etmasligini ma’lum qildi. U shuningdek, Donbassdagi hududiy yon berishlar mavzusi AQSh vositachiligidagi muzokaralarda fikrlarni muvofiqlashtirishni talab qiladigan asosiy hal qilinmagan masala bo‘lib qolayotganini aytgan.

Putinning yordamchisi Yuriy Ushakov Rubioning so‘zlarini izohlar ekan, uning fikriga qo‘shilmadi. «Men bunday deb o‘ylamayman», – deya uning so‘zlaridan iqtibos keltirgan Reuters agentligi. Keyinroq Ushakov Rossiyaning «Birinchi kanali»ga bergan intervyusida shunday dedi: «Hududiy masala – eng asosiy masala, ammo ko‘plab boshqa masalalar ham kun tartibida qolmoqda».

Amerika tomoni tinchlik muzokaralarida «sezilarli taraqqiyot» va «ko‘p ijobiy» natijalarga erishilganini ta’kidlashda davom etmoqda.

«O‘tgan yakshanba kuni Abu-Dabida Jared [Kushner], men va [AQSh quruqlikdagi qo‘shinlar vaziri] Den Driskoll Rossiyaning besh generali bilan uchrashdik. Va biz sezilarli yutuqlarga erishdik, deb hisoblaymiz, – dedi Uitkoff Oq uydagi yig‘ilishda. – Hududlar bo‘yicha kelishuvni muhokama qilayotgan tomonlar o‘rtasida ko‘plab ijobiy ishlar amalga oshirilmoqda. Biz [xavfsizlik kafolatlari] to‘g‘risidagi kelishuv va [Ukrainani urushdan keyingi tiklash rejasi] bo‘yicha farovonlik kelishuvi ustidagi ishlarni deyarli yakunladik. Va o‘ylaymanki, Ukraina xalqi biz yaqin orada tinchlik bitimi tuzishimizga umid qilmoqda va kutmoqda».

So‘nggi ma’lumotlarga ko‘ra, Kiyevda 454 ta turar joy binosi hamon issiqlik ta’minotisiz qolmoqda.

Азиз Қаршиев
Tayyorlagan Азиз Қаршиев

Mavzuga oid