Germaniyada yonilg‘i narxlari 2022 yildan beri eng yuqori darajaga yetdi

Germaniyada yonilg‘i narxlari 10 mart, seshanba kuni ham o‘sishda davom etdi. Bundan bir kun oldin eng arzon E10 benzinining o‘rtacha kunlik narxi litri uchun 2 yevrodan oshib ketgani ADAC avtomobil klubi ma’lumotlarida qayd etildi. Bu 2022 yil may oyidan beri eng yuqori ko‘rsatkichdir. Bir sutka ichida E10 benzini 4,4 sentga qimmatlab, litri 2,028 yevroga yetdi — bu urush boshlanishidan oldingi narxdan 25 sentga qimmat. Dizel yonilg‘isi esa 5,4 sentga qimmatlab, litri 2,171 yevroga chiqdi — bu ham urushgacha bo‘lgan narxdan 42,5 sentga yuqori.

10 mart kuni ertalab vaziyat yanada yomonlashdi: soat 7:15 holatiga ko‘ra, mamlakat bo‘yicha E10 benzinining o‘rtacha narxi litri uchun 2,095 yevroni, dizelniki esa 2,237 yevroni tashkil qildi. Har ikki ko‘rsatkich ham 9 martning shu vaqtiga nisbatan ancha yuqori bo‘lgan. Hozirgi yonilg‘i narxlari 2022 yil fevralda Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishidan keyingi dastlabki oylardagi darajaga yaqinlashgan, ammo o‘sha davrdagi rekord ko‘rsatkichlarga hali yetganicha yo‘q: dizel 2022 yil 10 mart kuni tarixiy maksimum — 2,321 yevro, E10 benzini esa 2022 yil 14 mart kuni 2,203 yevro darajasiga chiqqan edi. Bu mos ravishda dushanba kungi narxdan 15 va 17,4 sentga yuqori.

Odatda neft narxi yonilg‘i narxlarining o‘zgarishiga ta’sir etuvchi asosiy omil hisoblanadi. 9 mart kuni u vaqtincha bir barrel uchun 100 dollardan oshib ketdi, ammo keyin yana sezilarli ravishda shu darajadan pastladi. Shunga qaramay, ADAC vakili “raketa va par” deb ataluvchi effekt xavfi borligidan ogohlantirdi: ya’ni xarajatlar oshishi darhol iste’molchilar zimmasiga yuklanadi, ammo pasayish ancha sekin aks etadi.

Yonilg‘i quyish shoxobchalari egalari birlashmasi (TIV) vakili Xerbert Rabl Rheinische Post gazetasiga neft konsernlari yuqori neft narxlarini darhol iste’molchilarga yuklashini aytdi.

“Men neft konsernlari yonilg‘i narxlarini yana ham kuchliroq oshirishidan xavotirdaman, — dedi u. — Neft gigantlari Germaniya bozoridan nimalar mumkinligini sinab ko‘rish uchun foydalanayotganiga shubha bor: oxir-oqibat litri uchun 2,50 yevro va hatto undan ham yuqori narxlar bo‘lishi mumkin”.

Rablning so‘zlariga ko‘ra, o‘tgan haftada Yevropaning hech bir mamlakatida yonilg‘i narxlari Germaniyadagidek kuchli oshmagan. TIV Avstriya namunasidagi tartibga solish tarafdori bo‘lib, unga ko‘ra konsernlarga narxni kuniga faqat bir marta oshirishga, shundan keyin esa faqat pasaytirishga ruxsat beriladi. “Avstriyada hozir yonilg‘i narxi atigi 1,70 yevro”, — dedi Rabl.

Germaniya iqtisodiyot vaziri Katarina Rayxe o‘tgan hafta AQSh va Isroilning Eronga qarshi urushi boshlanganidan keyin Germaniyadagi yonilg‘i quyish shoxobchalarida kuzatilgan keskin narx oshishlarini kartellarga qarshi federal idora tomonidan ehtimoliy qonunbuzarliklar nuqtai nazaridan tekshirish boshlanishini e’lon qildi.

E’tiborlisi, 2025 yilda Germaniya import qilgan neftning atigi taxminan olti foizi Yaqin Sharqdan kelgan — bu haqda Federal statistika idorasi ma’lumotlari dalolat beradi.

Germaniya uchun eng yirik neft yetkazib beruvchi mamlakat 16,6 foiz ulush bilan Norvegiya hisoblanadi, ikkinchi o‘rinda AQSh, uchinchi o‘rinda esa Liviya turadi. O‘tgan yili Germaniya jami 75,7 million tonna neft import qildi, shundan 6,1 foizi Yaqin Sharqdagi to‘rt davlat — Iroq, BAA, Saudiya Arabistoni va Isroil hissasiga to‘g‘ri keldi. Mintaqaning boshqa davlatlari — Ummon, Qatar, Kuvayt va Eron esa Germaniyaga neft yetkazib bermagan.