Yaqin Sharqdagi urush: Erondagi eng baland ko‘prik vayron qilindi

Isroil va AQSh boshlagan urushning 34-kunida ham Erondagi nishonlar bo‘ylab zarba berish davom etdi – ijtimoiy tarmoqlarda raketa bazasi va ko‘prik nishonga olingani aks etgan video tarqaldi. Eron Isroil va qo‘shni mamlakatlar bo‘ylab raketa uchirish bilan javob qaytardi. Bu vaqtda Fransiya prezidenti Emmanyuel Makron Ho‘rmuz bo‘g‘ozini harbiy yo‘l bilan ochish imkonsizligini aytdi hamda Trampning u va rafiqasi Brijit o‘rtasidagi munosabat haqidagi so‘zlariga keskin javob qaytardi.

Eron bo‘ylab zarbalar: ko‘prik va raketa bazasi shikastlandi

Payshanba kuni Isroil yoki AQSh Tehrondan g‘arbda joylashgan Karaj shahridagi daradan o‘tgan katta ko‘prikka zarba berdi. Bu ko‘prik poytaxtni mamlakat g‘arbidagi hududlar bilan bog‘lovchi muhim trassada qurilgan.

AQSh prezidenti Donald Tramp Truth Social ijtimoiy tarmog‘idagi sahifasida ushbu zarba oqibatlari aks etgan videoni e’lon qildi.

«Erondagi eng katta ko‘prik qulamoqda va undan boshqa hech qachon foydalanilmaydi. Tez orada yanada ko‘proq yangiliklar bo‘ladi!» – deb yozdi u ijtimoiy tarmoqda.

Ko‘prikka uyushtirilgan hujumga javoban Eron Isroil va Yaqin Sharqning boshqa mamlakatlaridagi ko‘priklarni «nishon» deb e’lon qildi.

Ta’kidlanishicha, vayron bo‘lgan ko‘prik «Eron muhandisligining durdonasi» va «Islom Respublikasining faxrli ramzi» edi.

Qurilishi hali tugallanmagan V1 ko‘prigi Yaqin Sharqdagi eng baland ko‘priklardan biri hisoblanadi: ko‘prik yo‘lining uzunligi 1050 metr, uni tutib turuvchi ustunlar balandligi esa 136 metrni tashkil etadi.

Eron davlat nashrlariga ko‘ra, ko‘prik bo‘ylab zarba vaqtida sakkiz kishi halok bo‘lib, bir necha kishi yaralangan.

Shu kuni Tehronda ham portlash ovozlari eshitilgan. Mahalliy aholi vakillari BBC fors xizmati muxbiriga aytishicha, shahar sharqida va shimoli-sharqida kamida sakkiz marta portlash ro‘y bergan.

BBC Verify faktcheking xizmati ham Eron markazidagi Isfahon shahrida olingan va raketa bazasiga yo‘llangan zarba aks etgan uchta videoning haqiqiyligini tasdiqladi. Videolarda kuchli portlashlar, jumladan, ikkilamchi detonatsiya holati, alanga va tutun ustunlari, shuningdek, shahar tomonga hamda baza yonidagi qirlarga tushayotgan parchalarni ko‘rish mumkin.

Baza tog‘lar etagidagi Isfahon shahri janubida joylashgan.

BBC Verify bo‘limi payshanba kuni tarqalgan yana video haqiqiyligini tasdiqlagan, unda Eron shimoli-sharqidagi Mashhad shahri aeroporti hududida quyuq tutun ko‘tarilgani aks etgan.

Video aeroport yaqinidan o‘tgan yo‘lda harakatlangan mashinada turib olingan. Bu yerda aynan nima yonayotganini aniqlash qiyin. Eron matbuoti yozishicha, zarba yoqilg‘i omboriga berilgan bo‘lishi mumkin. Mashhad aeroporti hududida Eron harbiy-havo kuchlari bazasi ham joylashgan.

Eron zarbalari

Birlashgan Arab Amirliklari mudofaa vazirligi Eron harbiylari payshanba kuni mamlakat bo‘ylab 19 ta raketa va 26 ta dron uchirgani haqida ma’lum qildi – urush boshlanganidan buyon uchib kelgan raketa va dronlar soni mos ravishda 457 va 2038 tani tashkil etmoqda.

Kuvayt harbiylari esa kun davomida ikkita raket va 13 dron tutib qolinganini xabar qilgan; Qatarda o‘z hududiga uchib kelgan barcha dronlar urib tushirilgani haqida axborot berilgan.

Isroil armiyasi payshanba kuni bir kun oldin, Pesaxa bayrami boshlangan kunda Eron Isroil bo‘ylab 20 ta raket uchirgani, ulardan birortasi nishonga yetib bora olmaganini ma’lum qilgan.

Payshanba kuni Eron Isroilni o‘qqa tutishda davom etdi, bundan tashqari, mamlakat shimoliga Livandagi «Hizbulloh» guruhining 130 ga yaqin raketasi uchib kelgan, shuningdek, Yamandagi husiychilar ham Isroil bo‘ylab zarba yo‘llaganini bildirgan. Isroil nashrlariga ko‘ra, «Hizbulloh» hujumi oqibatida to‘rt kishi yaralangan.

Makron Trampga qarshi

Fransiya prezidenti Emmanyuel Makron Trampning u va rafiqasi Brijit o‘rtasidagi munosabatlar yuzasidan qilgan qo‘pol haziliga javob qaytardi.

Tramp chorshanba kungi yopiq tushlikda yevropalik yetakchilar bilan Ho‘rmuz bo‘g‘ozini ochish masalasidagi muloqoti haqida gapirayotib, hazillashishga qaror qildi hamda Makronning rafiqasi go‘yoki «unga nisbatan juda yomon muomila qilishi» va prezident hali ham «o‘ng qo‘l bilan jag‘iga berilgan zarbadan o‘ziga kelmagani»ni aytdi.

Payshanba kuni Janubiy Koreyaga tashrif bilan kelgan Makron bu luqma «buo‘xshov va noo‘rin» ekani hamda munosabat bildirishga ham arzimasligini aytdi, keyin esa Trampning NATO va Erondagi urush bo‘yicha bayonotlariga munosabat bildirdi.

«Quruq gaplar, chalkashliklar juda ko‘p. Barchamizga esa barqarorlik, xotirjamlik, tinchlik kerak. Bu shou emas, odamlar hayoti hal qilinmoqda», – degan Makron.

«Agar jiddiy ko‘rinmoqchi bo‘lsang, har kuni bir kun oldingi gapingni inkor etadigan gaplarni aytmasliging kerak», – deya qo‘shimcha qilgan Fransiya prezidenti.

Makron harbiy yo‘l bilan Eronni Ho‘rmuz bo‘g‘ozini ochishga majbur qilib bo‘lmasligini ta’kidlagan.

«Biz avvalboshdan bu variantni qo‘llab-quvvatlamaganmiz, chunki u real emas. Bu jarayon cheksiz cho‘ziladi va bo‘g‘ozdan o‘tuvchi har kimni Islom inqilobi muhofizlari korpusining ballistik raketalari zarbasiga duchor qiladi», – degan Makron.

Britaniya videosammiti

Buyuk Britaniya Forin-ofis rahbari Ivett Kuper payshanba kuni Ho‘rmuz bo‘g‘ozi muammosi bo‘yicha 40 dan ortiq davlat tashqi ishlar vazirlari ishtirokida videosammit o‘tkazdi.

Ushbu yig‘ilishdan so‘ng Kuper, keyin esa Buyuk Britaniya mudofaa vazirligi kelasi hafta Britaniya bosh shtabida turli mamlakatlarning «harbiy rejalashtiruvchilari» yig‘ilishini e’lon qildi.

Mudofaa vazirligining X ijtimoiy tarmog‘ida ma’lum qilinishicha, Ho‘rmuz bo‘g‘ozini ochishning «realistik variantlari» ushbu yig‘ilish mavzusi bo‘ladi.

Yevropa Ittifoqi tashqi siyosat xizmati rahbari Kaya Kallas Britaniya videosammitidan so‘ng Qizil dengizdagi kemalarni Yaman husiychilari hujumlaridan himoya qilish bilan shug‘ullanuvchi Yevropa Ittifoqining Aspides dengiz guruhini kuchaytirishga chaqirdi. Hozirda bu guruh tarkibida uchta jangovar kema va bitta yordamchi kema mavjud.

Neft yana qimmatladi

Payshanbaga o‘tar kechasi (Yevropa vaqti bilan), Donald Tramp millatga murojaatini boshlaganida harbiy harakatlar yakunlanganini e’lon qilmoqchi emasligi ma’lum bo‘ldi va neft narxi yuqoriga o‘rladi.

Brent neftining bir barreli 99 dollardan 109 dollargacha ko‘tarildi, WTI nefti ko‘tarilishi esa yanada yuqoriroq bo‘ldi – bir barrel uchun 113 dollargacha.

Kun oxiriga kelib fyucherslar narxi biroz pasaydi, ammo umuman olganda shu darajada qoldi.