Зеленскийнинг «рухсати» ва КХДР ҳарбийлари. Москвадаги ҳарбий парад қандай ўтди?

Шанба куни тонгида Москвадаги Қизил майдонда Иккинчи жаҳон урушидаги ғалабанинг 81 йиллигига бағишланган ҳарбий парад ўтказилди.

Украинадаги уруш бошланганидан буён илк бор бу йилги парадга ҳарбий техникалар олиб келинмади. «Қирқилган формат»ни Кремлдагилар Украина томонидан ҳужум хавфи, шунингдек, бу йилгиси юбилей парад эмаслиги билан изоҳлашган.

Россия президенти Владимир Путин эса шанба куни кечқурун журналистлар билан мулоқотида бу сафарги парад ҳарбийлар ўз кучларини «махсус ҳарбий амалиёт»га ҳамда «рақибни тор-мор этиш»га қаратиши кераклиги сабабли ҳам шундай форматда ўтказилганини айтди.

9 май куни Москвада мобил интернет тўлиқ ўчирилди, шунингдек, блокировка даврида ҳам «оқ рўйхат» асосида ишлаши мумкин бўлган ресурслар фаолияти тўхтатилди.

Сулҳ олдидан Россия агар Киев парадни «барбод қилиш»га уринадиган бўлса, бунга жавобан россиялик ҳарбийлар Украина пойтахти бўйлаб ракеталар орқали ёпирилма зарба беришидан огоҳлантирди.

Украина президенти Володимир Зеленский эса 8 май кунги чиқишларида парад вақтида Москва бўйлаб зарба бериши ҳақида тўғридан тўғри гапирмаган бўлса-да, Россия раҳбарияти Қизил майдон устидаги Украина дронларидан «қўрқаётгани»ни айтганди.

АҚШ, Россия ва Украина уч кунлик сулҳ ҳақида эълон қилганидан сўнг, Зеленский парад ўтказишга «рухсат бергани»ни маълум қилди: у томонидан имзоланган фармонда тўғридан тўғри шу ҳақда гап кетган ва парад вақтида Қизил майдонга ҳужум қилмасликка ваъда берилган, ҳудуднинг координаталари аниқ қилиб кўрсатилганди.

Путин параддаги чиқишида тарих ҳақида кўп гапирди ва яна бир бор Россия Украинага қарши урушда ғалаба қозонишини айтди, уни одатдагидек «махсус ҳарбий амалиёт» деб атади.

«Ғолиб авлоднинг буюк жасорати бугун махсус ҳарбий амалиётдаги вазифаларни бажараётган жангчиларни илҳомлантирмоқда. Улар бутун НАТО блоки томонидан қуроллантирилаётган ва қўллаб-қувватланаётган тажовузкор кучга қарши турмоқда», – деди у.

Путиннинг Қизил майдондаги нутқидан сўнг, Россия ҳарбий техникалари намойиш этилди – аммо фақат видеороликлар орқали.

Парадда Шимолий Кореядан келган ҳарбий хизматчилар ҳам иштирок этди.

Шимолий Корея ҳарбийлари марш қилиб ўтаётганда сухандон Корея халқ армияси жангчилари «Курск областини неонацист босқинчилардан озод қилиш»да катта ҳисса қўшганини эълон қилди.

Россия давлат нашрлари хабар беришича, Россия президенти Владимир Путин парад отряди қўмондони, катта полковник Че Юн Хун билан суҳбатлашган ва шимолий кореялик ҳарбийларнинг қўлини сиқиб қўйган.

Маълумот учун, 2024 йил августида Украина қуролли кучлари Россиянинг Курск областига бостириб кирганида, Шимолий Корея ҳукумати ёрдам сифатида 11 минг аскарини юборганди. ОАВдаги маълумотларга кўра, бир неча ойлик ҳарбий ҳаракатларда шимолий кореяликлар қўшини йўқотишлари сони беш мингдан ортиқни ташкил этган, шундан камида 2300 нафари ҳалок бўлган.

Парадни Путин билан бирга Қозоғистон президенти Қосим-Жўмарт Тўқаев, Ўзбекистон президенти Шавкат Мирзиёев, Лаос президенти Тхонглун Сисулит, Малайзия қироли Иброҳим Исмоил ва беларуслик Александр Лукашенко кузатиб борди.

Москвага Словакия бош вазири Роберт Фицо ҳам келганди, бироқ у Қизил майдондаги парадга бормай, Александр боғидаги Номаълум аскар қабрига гулчамбар қўйиш билан чекланди.