Жаҳон | 13:20 / 24.09.2018
11040
4 дақиқада ўқилади

Хитой бизнеси Трампнинг бож киритишидан қандай наф кўради

Фото: AP

Хитой маҳсулотларига нисбатан Дональд Трамп киритган кенг миқёсдаги божлар бу давлат бизнесига янада рақобатбардош бўлишда ёрдам беради, деб ёзмоқда Wall Street Journal. Нашрда чоп этилган мақолага кўра, АҚШ билан савдодаги чекловлар Хитой компанияларини янада самаралироқ ишлашга ва янада мураккаб ва қиммат маҳсулотларни ишлаб чиқаришга ундайди.

Масалан, Шэньчжэндаги TechTurbo Innovation компанияси узоқ йиллардан буён Американинг Qualcomm компаниясидан микрочиплар сотиб олган, сўнгра уларни «ақлли» соатлар ва буюмлар интернети қурилмаларини ишлаб чиқариш учун мослаштирган. Божлар жорий этилганидан сўнг TechTurbo Innovation мижозлари компаниядан арзонроқ чиплардан фойдаланишни сўради ва компания эътиборини Хитойда ишлаб чиқарилган чипларга қаратишга қарор қилди.  

2017 йилда TechTurbo Innovation ХХРда ишлаб чиқарилган чипларнинг атиги 20%ини сотиб олган, қолган чиплар Америкадан олинган, деб ёзади Wall Street Journal. Эндиликда компания Хитойнинг Telink Semiconductor компанияси ишлаб чиқарган чипларга ўтмоқда. Натижада 2019 йилда Хитой компанияларининг ишлаб чиқаришдаги улуши 20%дан 50%гача ошади.

Apple билан ишлаётган етказиб берувчиларнинг бож тўлайдиганлар рўйхатига киритилмаганини Хитой бизнесининг яна бир ғалабаси деб айтиш мумкин. Хусусан, Хитойнинг Foxconn Technology Group компаниясида йиғилган iPhone смартфонларига бож тўланмайди. Бу компанияда 1 млндан ортиқ ходим меҳнат қилади.

Дунгуан шаҳридаги Sintai Furniture компанияси ҳам божлардан қутулиб қолган. Компания Американинг Home Depot ва Costco савдо тармоқларида сотиладиган мебелларни тайёрлайди. Wall Street Journal’нинг маълумот бериши, Sintai Furniture ишлаб чиқаришни Хитойдан Вьетнамга кўчиради ва ортиқча бож тўлашдан қутулади.

Бу кўчиб ўтиш дастлаб харажатларга олиб келса-да, кейинроқ компанияга пулларини тежашга ёрдам беради, чунки Вьетнамда маошлар Хитойдагига нисбатан камроқ тўланади. Натижада Дональд Трамп томонидан киритилган чеклов чоралари Хитой бизнесининг фойдасига ишлайди: ХХР компаниялари харажатларини камайтиради, ишлаб чиқариш ва америкалик харидорларини сақлаб қолади.

Қўшма Штатлар билан савдо уруши Хитой ЯИМ ўсиш суръатининг пасайишига олиб келади. Бу йил мамлакатда ЯИМ 6,5%га ўсади, келгуси йили эса бу кўрсаткич 5,9%ни ташкил этади, деб тахмин қилди Oxford Economics тадқиқот фирмаси.  
Бунинг олдини олиш учун Гуандун вилояти ҳукумати хориж компанияларига вилоят ҳудудида хитойлик ҳамкорлар иштирокисиз бизнес юритишга рухсат берди. Авваллари хориж компаниялари мазкур вилоятда фақатгина гуандунлик акционерлар иштирокидагина корхона очиши мумкин эди.

Аввалроқ АҚШ президенти Дональд Трамп Хитойнинг 200 миллиард долларлик маҳсулотларига 10 фоиз миқдорида бож тўлови жорий этилишини эълон қилганди.  Бу қарор 24 сентябрдан кучга кирди, 1 январдан эса тарифлар 25%га ошади. Шу билан бирга Америка етакчиси агарда Хитой жавоб чораларини кўрадиган бўлса, 267 миллиард долларлик маҳсулотларга бож жорий этишнинг учинчи босқичи бошланиши  мумкинлигини билдирганди.

Бунга нисбатан хитойлик миллиардер, Alibaba Group асосчиси Жек Ма фикр билдирар экан, АҚШ ва Хитой ўртасидаги савдо уруши 20 йил давом этиши мумкинлигини айтди.

Унинг фикрича, бундай савдо урушидан иккала томон ҳам ҳеч нарса ютмайди ва савдода юзага келадиган таранглик Хитой компанияларига ҳам, хориж компанияларига ҳам таъсир кўрсатади. Хитой бизнеси ўрта муддатли истиқболда АҚШ томонидан киритилган чекловларни айланиб ўтиш учун ўз маҳсулотларини бошқа мамлакатларга ўтказишга мажбур бўлади.

Дилшод Аскаров
Тайёрлаган Дилшод Аскаров
Kun.uz янгиликларини Google News'да кузатинг
+ Обуна бўлиш

Мавзуга оид